thumb|Gęsiówka kaukaska thumb|Gęsiówka alpejska Gęsiówka (Arabis L.) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych. W miarę uściślania relacji filogenetycznych, liczba gatunków tu zaliczanych, sięgająca na przełomie XX i XXI wieku około 180, systematycznie maleje (gatunki klasyfikowane są do innych rodzajów). Rodzaj we współczesnym ujęciu wciąż jest taksonem parafiletycznym obejmującym kilka kladów, wśród których zagnieżdżone są inne rodzaje (głodek Draba i żagwin Aubrieta). Wciąż zaliczanych jest tu ok. 100 gatunków (w węższych ujęciach ok. 60) szeroko rozprzestrzenionych na półkuli północnej, z centrum zróżnicowania i zasięgiem kilku kladów w obszarze śródziemnomorskim.
Liczne gatunki uprawiane są jako niskie rośliny ozdobne, tworzące gęste darnie, zwłaszcza w ogrodach skalnych.
Morfologia Rośliny jednoroczne lub byliny (zwykle wiecznie zielone). Niektóre gatunki osiągają wysokość do 1 m, większość jednak to rośliny drobniejsze.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny kapustowatych (Brassicaceae), w której obrębie należy do plemienia Arabideae. Pierwotne i dotychczasowe ujęcia systematyczne rodzaju powodują, że jest on oceniany jako najbardziej krytyczny w obrębie rodziny. Liczne gatunki pierwotnie tu zaliczane trafiły do odrębnych rodzajów i często plemion w obrębie rodziny, np. do rodzaju rzodkiewnik Arabidopsis (plemię Camelineae), Boechera (plemię Boechereae), Pennellia (plemię Halimolobeae), Streptanthus (plemię Thelypodieae), wieżyczka Turritis (plemię Turritideae) oraz rodzajów Pseudoturritis i Dendroarabis w obrębie Arabideae. Pozostałe zaliczane tu wciąż gatunki tworzą kilka kladów, wśród których zagnieżdżone są inne rodzaje (głodek Draba i żagwin Aubrieta), co czyni z Arabis takson parafiletyczny. Klad bazalny w obrębie całej tej grupy tworzy ok. 60–65 gatunków, zwany „głównym kladem Arabis” (main Arabis clade), wśród pozostałych kladów, obok Draba i Aubrieta, jeszcze cztery tworzą gatunki z rodzaju Arabis, przy czym gatunek typowy (A. alpina) należy do jednej z mniejszych grup.
Gatunki flory Polski gęsiówka alpejska Arabis alpina L. gęsiówka Gerarda Arabis planisiliqua (Rchb.) Pers., syn. A. gerardii Besser gęsiówka stokrotkolistna Arabis soyeri Reut. & A. Huet., syn. A. jacquini Becq., A. bellidofolia Jacq. non Crantz gęsiówka sudecka Arabis allionii DC. in Lam., syn. A. sudetica Tausch – gatunek o wątpliwym występowaniu w Polsce gęsiówka szorstkowłosista Arabis hirsuta (L.) Scop. gęsiówka uszkowata Arabis recta Vill., syn. A. auriculata Lam.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Kapustowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza