Sándor Kocsis (ur. 21 września 1929 w Budapeszcie, zm. 22 lipca 1979 w Barcelonie) – węgierski trener i piłkarz, który występował na pozycji napastnika. W latach 1948–1956 reprezentant Węgier.
Uważany za jednego z najlepszych zawodników w historii piłki nożnej. Wychowanek TC Kobanyai, zawodnik TC Ferencvárosi, Honvédu Budapeszt, szwajcarskiego Young Fellows Zürich, hiszpańskiej FC Barcelony oraz gościnnie hiszpańskiej CF Valencii.
Z reprezentacją Węgier zdobył mistrzostwo olimpijskie 1952, wicemistrzostwo świata 1954 oraz Puchar Europy Środkowej 1948–1953, a także był członkiem tzw. Złotej jedenastki. W 1954 został królem strzelców mistrzostw świata z 11 golami.
Jako trener prowadził Hércules Alicante oraz CF Alicante.
Kariera piłkarska Sándor Kocsis karierę piłkarską rozpoczął w 1943 roku w TC Kobanyai, w którym występował do 1944 roku. Następnie w latach 1945–1950 reprezentował barwy TC Ferencvárosi, z którym zdobył mistrzostwo Węgier 1949, wicemistrzostwo Węgier 1950 oraz 3. miejsce w Nemzeti Bajnokság I 1947. W 1950 roku został zawodnikiem Honvédu Budapeszt, klubu stanowiącego bezpośrednie zaplecze dla trenera reprezentacji Węgier – Gusztáva Sebesa. Wywalczył z tym klubem czterokrotne mistrzostwo Węgier (1950, 1952, 1954, 1955), dwukrotne wicemistrzostwo Węgier (1951, 1953) oraz dotarł do finału Pucharu Węgier 1955. W klubie występował do 1956 roku, gdyż w wyniku wybuchu powstania węgierskiego w tym samym roku uciekł za granicę, najpierw do Szwajcarii, gdzie w latach 1957–1958 grał w Young Fellows Zürich, potem w 1958 roku do Hiszpanii, gdzie w latach występował w FC Barcelonie, z którą również odnosił sukcesy: dwukrotne mistrzostwo Hiszpanii (1959, 1960), dwukrotne wicemistrzostwo Hiszpanii (1962, 1964), dwukrotnie Puchar Króla Hiszpanii (1959, 1963) oraz Puchar Miast Targowych 1960, a po sezonie 1965/1966 w wieku 36 lat zakończył piłkarską karierę. W 1961 roku gościnnie wystąpił w CF Valencii podczas turnieju Trofeu Taronja, z którym triumfował.
Kariera reprezentacyjna Sándor Kocsis w 1948–1956 w reprezentacji Węgier rozegrał 68 meczów, w których strzelił 75 goli, co jest drugim najlepszym wynikiem w historii drużyny Madziarów. Debiut zaliczył 6 czerwca 1948 roku na stadionie Hungária w Budapeszcie w wygranym 9:0 meczu z reprezentacją Rumunii w ramach turnieju Balkan Cup 1948, w którym Kocsis strzelił swoje dwa pierwsze gole w drużynie narodowej. W 1949 roku reprezentację Węgier przejął selekcjoner Gusztáv Sebes i od tego momentu Kocsis stał się kluczowym zawodnikiem Madziarów tworząc tzw. Złotą jedenastkę. Zdobył z nią mistrzostwo olimpijskie 1952 w Helsinkach, Puchar Europy Środkowej 1948–1953.
Mundial 1954 Sándor Kocsis w 1954 roku wyjechał z reprezentacją Węgier na mistrzostwa świata 1954 w Szwajcarii jako stuprocentowy faworyt do triumfu w turnieju. Na tym turnieju Kocsis zdobył 11 goli (3 gole z reprezentacją Korei Południowej, 4 gole z reprezentacją RFN-u w fazie grupowej, 2 gole w ćwierćfinale z reprezentacją Brazylii – potocznie nazywanego Bitwą pod Bernem oraz 2 gole w półfinale z reprezentacją Urugwaju), co dało mu tytuł króla strzelców tego turnieju.
4 lipca 1954 roku na Wankdorfstadion w Bernie Złota jedenastka spotkała się z reprezentacją RFN-u, z którą już grała na tym turnieju. Finał zakończył się sensacyjnym triumfem rywali, którzy pokonali drużynę Gusztáva Sebesa 3:2, co uznano za największą sensację, a mecz potocznie nazywany jest tzw. Cudem w Bernie.
Po Mundialu 1954 Porażka ta została uznana za początek końca Złotej jedenastki, gdyż m.in.: bramkarz Gyula Grosics został oskarżony o zdradę i szpiegostwo, w wyniku której został zdyskwalifikowany na półtora roku. 23 października 1956 roku na Węgrzech wybuchło powstanie węgierskie. W wyniku licznych represji w kraju na emigrację udali się: Zoltán Czibor, Kocsis (obaj FC Barcelona) i Ferenc Puskás do Realu Madryt, a trenerem od kilku miesięcy już nie był Gusztáv Sebes. To był całkowity rozpad Złotej jedenastki, a reprezentacja Węgier już nigdy więcej nie nawiązała ponownie do tych wspaniałych czasów.
Ostatni mecz Kocsisa w reprezentacji Węgier miał miejsce 7 października 1956 roku na Parc des Princes w Paryżu, kiedy to drużyna Madziarów wygrała 2:1 w meczu towarzyskim z reprezentacją Francji, Kocsis zdobył w tym meczu swojego ostatniego gola w reprezentacji Węgier.
Kariera trenerska Sándor Kocsis po zakończeniu kariery piłkarskiej rozpoczął karierę trenerską. Trenował Hércules Alicante (1970–1971) oraz CF Alicante.
Statystyki Kluby Klub Sezon Liga Liga Puchar krajowyUwzględniono Puchar Węgier, Puchar Szwajcarii, Puchar Króla. Europejskie Puchary Łącznie Mecze Bramki Mecze Bramki Mecze Bramki Mecze Bramki TC Kobanyai 1945/1946 Nemzeti Bajnokság I 5 0 Łącznie 5 0 TC Ferencvárosi 1946/1947 Nemzeti Bajnokság I 3 2 1947/1948 Nemzeti Bajnokság I 21 5 1948/1949 Nemzeti Bajnokság I 30 33 1949/1950 Nemzeti Bajnokság I 30 30 Łącznie 84 70 Honvéd Budapeszt 1950 Nemzeti Bajnokság I 15 24 1951 Nemzeti Bajnokság I 26 30 1952 Nemzeti Bajnokság I 26 36 1953 Nemzeti Bajnokság I 25 24 1954 Nemzeti Bajnokság I 26 33 1955 Nemzeti Bajnokság I 21 17 1956 Nemzeti Bajnokság I 21 13 Łącznie 160 177 Young Fellows Juventus 1957/1958 Nationalliga A 11 7 Łącznie 11 7 FC Barcelona 1958/1959 Primera División 4 4 6 11 0 0 10 15 1959/1960 Primera División 9 3 0 0 4 5 13 8 1960/1961 Primera División 10 4 1 1 9 6 20 11 1961/1962 Primera División 20 17 2 0 6 3 28 20 1962/1963 Primera División 9 2 7 3 3 4 19 9 1963/1964 Primera División 19 12 6 4 4 3 29 19 1964/1965 Primera División 4 0 0 0 3 0 7 0 Łącznie 75 42 22 19 29 21 126 82 Łącznie w karierze 335 296 Sandor Kocsis - Level-k.com
Reprezentacyjne Reprezentacja Rok Mecze Bramki 1948 1 2 1949 6 5 1950 6 5 1951 3 6 1952 12 16 1953 5 1 1954 14 23 1955 12 10 1956 9 7 Łącznie 68 75Sándor Kocsis - Football National Teams
Gole w reprezentacji Lp. Data Stadion Przeciwnik Wynik Turniej 1. 06.06.1948 Hungária, Budapeszt 9:0 Balkan Cup 1948 2. 3. 02.05.1949 Hungária, Budapeszt 6:1 Puchar Europy Środkowej 1948–1953 4. 19.06.1949 Råsundastadion, Sztokholm 2:2 Towarzyski 5. 20.11.1949 Hungária, Budapeszt 5:0 Towarzyski 6. 7. 8. 30.04.1950 Hungária, Budapeszt 5:0 Towarzyski 9. 10. 15.05.1950 Praterstadion, Wiedeń 3:5 Towarzyski 11. 24.09.1950 Hungária, Budapeszt 12:0 Towarzyski 12. 13. 27.05.1951 Hungária, Budapeszt 6:0 Towarzyski 14. 15. 14.10.1951 Městský stadion, Ostrawa 2:1 Towarzyski 16. 17. 18.11.1951 Hungária, Budapeszt 8:0 Towarzyski 18. 19. 18.05.1952 Hungária, Budapeszt 5:0 Towarzyski 20. 15.06.1952 Stadion Wojska Polskiego, Warszawa 5:1 Towarzyski 21. 22. 22.06.1952 Stadion Olimpijski, Helsinki 6:1 Towarzyski 23. 24. 25. 15.07.1952 Kupittaa, Turku 2:1 Igrzyska olimpijskie 1952 26. 21.07.1952 Pallokenttä, Helsinki 3:0 Igrzyska olimpijskie 1952 27. 24.07.1952 Urheilukeskus, Kotka 7:1 Igrzyska olimpijskie 1952 28. 29. 28.07.1952 Stadion Olimpijski, Helsinki 6:0 Igrzyska olimpijskie 1952 30. 31. 20.09.1952 Wankdorfstadion, Berno 4:2 Puchar Europy Środkowej 1948–1953 32. 19.10.1952 Hungária, Budapeszt 5:0 Towarzyski 33. 34. 35. 05.07.1953 Råsundastadion, Sztokholm 4:2 Towarzyski 36. 23.05.1954 Népstadion, Budapeszt 7:1 Towarzyski 37. 38. 17.06.1954 Hardturm Stadium, Zurych 9:0 Mundial 1954 39. 40. 41. 20.06.1954 St. Jakob-Stadion, Bazylea 8:3 Mundial 1954 42. 43. 44. 45. 27.06.1954 Wankdorfstadion, Berno 4:2 Mundial 1954 46. 47. 30.06.1954 Stade Olympique de la Pontaise, Lozanna 4:2 Mundial 1954 48. 49. 19.09.1954 Népstadion, Budapeszt 5:1 Towarzyski 50. 51. 26.09.1954 Dynamo Stadium, Moskwa 1:1 Towarzyski 52. 10.10.1954 Népstadion, Budapeszt 3:0 Towarzyski 53. 54. 24.10.1954 Népstadion, Budapeszt 4:1 Towarzyski 55. 56. 57. 14.11.1954 Népstadion, Budapeszt 4:1 Towarzyski 58. 08.12.1954 Hampden Park, Glasgow 4:2 Towarzyski 59. 08.05.1955 Ullevaal Stadion, Oslo 5:0 Towarzyski 60. 11.05.1955 Råsundastadion, Sztokholm 7:3 Towarzyski 61. 62. 63. 15.05.1955 Idrætsparken, Kopenhaga 6:0 Towarzyski 64. 65. 29.05.1955 Népstadion, Budapeszt 3:1 Towarzyski 66. 17.09.1955 Stade Olympique de la Pontaise, Lozanna 5:4 Puchar Europy Środkowej 1954–1960 67. 02.10.1955 Stadion Strahov, Praga 1:1 Puchar Europy Środkowej 1954–1960 68. 16.10.1955 Népstadion, Budapeszt 6:1 Puchar Europy Środkowej 1954–1960 69. 03.06.1956 Stadion Heysel, Bruksela 4:5 Towarzyski 70. 71. 09.06.1956 Estádio Nacional, Lizbona 2:2 Towarzyski 72. 15.07.1956 Népstadion, Budapeszt 4:1 Towarzyski 73. 74. 16.09.1956 Stadion Crvena Zvezda, Belgrad 3:1 Puchar Europy Środkowej 1954–1960 75. 07.10.1956 Parc des Princes, Paryż 2:1 TowarzyskiSándor Kocsis - RSSSF.com
Sukcesy Zawodnicze TC Ferencvárosi Mistrzostwo Węgier: 1949 Wicemistrzostwo Węgier: 1950 3. miejsce w Nemzeti Bajnokság I: 1947 Honvéd Budapeszt Mistrzostwo Węgier: 1950, 1952, 1954, 1955 Wicemistrzostwo Węgier: 1951, 1953 Finał Pucharu Węgier: 1955 FC Barcelona Mistrzostwo Hiszpanii: 1959, 1960 Wicemistrzostwo Hiszpanii: 1962, 1964 Puchar Króla Hiszpanii: 1959, 1963 Puchar Miast Targowych: 1960 CF Valencia Trofeu Taronja: 1961 Reprezentacyjne Mistrzostwo olimpijskie: 1952 Wicemistrzostwo świata: 1954 Puchar Europy Środkowej: 1948–1953
Indywidualne Król strzelców ligi węgierskiej: 1951, 1952, 1954 Król strzelców mistrzostw świata: 1954 Drugi piłkarz mistrzostw świata: 1954 Piłkarz roku na Węgrzech: 1954 Drużyna marzeń mistrzostw świata: 1954
Wypadek i śmierć Sándor Kocsis w 1966 roku został ciężko ranny w wypadku samochodowym, w wyniku którego amputowano mu obie nogi. 22 lipca 1979 roku dowiedział się, że ma nowotwór, a chwilę po tej informacji, popełnił samobójstwo, wyskakując z okna szpitala w Barcelonie, w którym się znajdował. Miał 49 lat. Pierwotnie został pochowany na cmentarzu na Montjuic. 21 września 2012 r. został pochowany w bazylice w Budapeszcie.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Sándor Kocsis w bazie LFP.es Sándor Kocsis w bazie RSSSF.com Sándor Kocsis w bazie Level-k.com
w bazie Sportmuzeum.hu Sándor Kocsis w bazie Worldfootball.net (ang.) Sándor Kocsis w bazie FootballDatabase.eu (ang.) Sándor Kocsis w bazie National Football Teams (ang.)
Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Reprezentanci Węgier w piłce nożnej Kategoria:Piłkarze Ferencvárosi TC Kategoria:Piłkarze Budapest Honvéd FC Kategoria:Piłkarze FC Barcelona Kategoria:Piłkarze Valencii CF Kategoria:Węgierscy medaliści olimpijscy Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1952 Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1952 Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1954 Kategoria:Królowie strzelców mistrzostw świata w piłce nożnej Kategoria:Królowie strzelców węgierskiej ekstraklasy piłkarskiej Kategoria:Piłkarze z 50 i więcej golami w reprezentacji Kategoria:Węgierscy trenerzy piłkarscy Kategoria:Trenerzy piłkarzy Hércules CF Kategoria:Węgierscy samobójcy Kategoria:Ludzie urodzeni w Budapeszcie Kategoria:Zmarli w 1979