Górzec () – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Strzelin.

Wieś położona jest 3 kilometry od Strzelina.

Podział administracyjny W okresie pruskim wieś należała do gminy z siedzibą w Plohmühle (Promil, obecnie część Bierzyna), tam też znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Od 1816 r. wieś należała do powiatu strzelińskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. do wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.

Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś należała do gminy ZieleniceWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. W latach 1954-1960 wieś należała do gromady PęczUchwała Nr 25/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu strzelińskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71), a w latach 1960-1972 do gromady StrzelinUchwała Nr 21 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 22 maja 1959 r. w sprawie zmian administracyjnych pow. strzelińskiego a to – zniesienia gromad: Dankowice, Brożec, Ostrężna i Siemianów, zmiany granic gromad: Gębice, Zarzyca, Stary Wiązów, Borek Strzeliński, Pęcz, Borów, Kondratowice, Przeworno i Sarby w tymże powiecie, przeniesienia siedziby Gromadzkiej Rady Narodowej Gębice ze wsi Gębice do wsi Biały Kościół oraz przeniesienia siedziby Gromadzkiej Rady Narodowej Pęcz ze wsi Pęcz do miasta Strzelina (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 32), zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 458/59 z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad. Od 1973 r. wieś należy do gminy StrzelinUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. wieś należała do powiatu strzelińskiego województwa wrocławskiegoWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 do urzędu rejonowego w Oławie.

Historia Wieś po raz pierwszy jest wspomniana w 1149 r. Od XII w. wieś należała do klasztoru św. Wincentego na Ołbinie (dziś część Wrocławia), którzy nieraz przekazywali wieś w zastawę. W 1428 r. jako zastawca wsi jest wspomniany Jenlin Brünig, a w 1548 r. Friedrich von Redern. Od 1710 r. wolny majątek we wsi (Freigut) należał do rodziny Schneiderów. Po sekularyzacji dóbr zakonnych w 1810 r. wieś należała do państwa pruskiego. Od 1876 r. majątek we wsi o powierzchni ok. 150 ha (Erbscholt.) należał do Juliusa Maternego, od którego między 1902 a 1905 r. majątek nabył Friedrich von Richthofen i pozostawał własnością rodu Richthofenów z Pławny do 1945 r. Majątek Freigut we wsi należał do 1912 r. do Oskara Schneidera, a od 1912-1917 r. do dr. Kurta Schneidera.

We wsi znajdował się folwark, a także fabryka konserw. Po II wojnie światowej majątek Schneiderów we wsi przejęło Ludowe Wojsko Polskie. Pałac następnie należał do państwowego gospodarstwa rolnego, a od 1962 r. do Państwowego Domu Dziecka.

Nazewnictwo Miejscowość została wymieniona w staropolskiej, zlatynizowanej formie Gorech w łacińskim dokumencie wydanym 12 sierpnia 1201 przez kancelarię papieża Innocentego III wydanym w Segni.

W 1252 wieś nosiła nazwę "Goretz", a w 1371 r. "Gorzicz".

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał niemiecką nazwę wsi "Gurtsch" do grupy nazw wsi wywodzących się od ich wysokiego położenia w górach lub wzgórzach. Adamy podawał starosłowiańską nazwę wsi "Goretz" oraz jej znaczenie w języku niemieckim jako "Hochheim".

Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku w 1945 r. wieś nosiła pierwotnie nazwę „Górzyca”Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska. Obecną nazwą wsi jest Górzec.

Teraźniejszość We wsi znajduje się stacja uzdatniania wodyStrategia rozwoju gminy Strzelin..., s. 16.

W Górcu znajduje się kaplica Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata, będąca częścią parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Strzelinie należącej do dekanatu Strzelin archidiecezji wrocławskiej.

Wieś posiada wiatę rekreacyjnąRaport o stanie gminy Strzelin..., s. 180.

Zabytki Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:

historyczny układ ruralistyczny wsi zespół pałacowy, składający się z pałacu nr 21, ogrodzenia i parku zespół dworski (sołectwo) nr 6, składający się z dworu sołtysa (obecnie dom mieszkalny), stajni, stodoły, obory, spichlerza i ogrodzenia domy mieszkalne nr 4 i 31 zagroda nr 10, składająca się z stajni, obory, stodoły, budynku gospodarczego oraz ogrodzenia z bramą zespół młyński (dawna fabryka pasz), składający się z dawnego młyna nr 10, spichlerza, magazynu i budynku bramnego nr 14 zespół szkolny nr 20, składający się z budynku szkoły, budynku gospodarczego i ogrodzenia dom mieszkalny nr 22 z budynkiem gospodarczym zagroda nr 24/25, składająca się z domu mieszkalnego, obory, stajni, budynku gospodarczego i stodoły zagroda nr 26/27, składająca się z domów mieszkalnych nr 26 i 27, stodoły nr 26, stajni nr 27 oraz ogrodzenia z balustradą.

Demografia W 1885 r. w Górcu mieszkało 316 osób. W 1905 r. we wsi mieszkały 323 osobyStrehlen, Provinz Schlesien, Regierungsbezirk Breslau, [w:] Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, Heft 6. Schlesien, 1905 (dostęp 2026-08-11). W 1912 r. we wsi mieszkały 292 osoby. W 1933 r. wieś miała 461 mieszkańców, a w 1939 r. 407 mieszkańców. W 2011 r. we wsi mieszkały 304 osobyGUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r., a w 2025 r. 223 osobyRaport o stanie gminy Strzelin..., s. 11.

W 1905 r. na 323 mieszkańców wsi 266 było ewangelikami, a 57 katolikami. Ewangelicy należeli do zboru w Strzelinie (Strehlen), a katolicy do parafii w Strzelinie.

Przypisy

Bibliografia

Colmar Grünhagen (red.), Codex Diplomaticus Silesiae T.7 cz.1 Regesten zur schlesischen Geschichte. Erster Theil. Bis zum Jahre 1250, Josef Max & Comp., Breslau 1884 Strategia rozwoju gminy Strzelin na lata 2023-2030 (dostęp 2026-08-11) Gmina Strzelin, Raport o stanie gminy Strzelin za rok 2025, Strzelin, maj 2026 (dostęp 2026-08-11)

Kategoria:Strzelin (gmina)