Grębynice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki. Zajmuje obszar 223,85 ha, co stanowi 4,61% powierzchni gminy Zielonki. Na koniec 2025 roku liczyła 426 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 190 os./km².
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.
+Integralne części wsi Grębynice SIMC Nazwa Rodzaj0344219 Doły część wsi
Etymologia
Według innych źródeł nazwa wsi ma charakter osobowy, od nazwiska Grębina lub Gręboń (inne, dawne nazwy miejscowości to również Grębinice, Grębonice, Grębiny).
Położenie Wieś położona jest pomiędzy Doliną Prądnika a Doliną Korzkiewki, w otulinie Ojcowskiego Parku Narodowego. Potok Korzkiewka, lewy dopływ Prądnika, przepływa wschodnim skrajem wsi. Prądnik, będący lewym dopływem Wisły, przepływa z kolei w odległości około stu do kilkuset metrów od zachodniej i południowej granicy miejscowości. Obszar ten usytuowany jest na Wyżynie Ojcowskiej, będącej częścią Wyżyny Olkuskiej (341.32) należącej do makroregionu Wyżyna Krakowsko-Częstochowska (341.3), w podprowincji Wyżyna Śląsko-Krakowska (341).
Pod względem administracyjnym wieś zlokalizowana jest w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w północno-zachodniej części gminy Zielonki, około 12,5 km w linii prostej na północ od centrum Krakowa. Graniczy z następującymi miejscowościami: Maszyce (gmina Skała) od północy, Świńczów (gmina Skała) od północnego wschoduWedług rejestru TERYT Świńczów i Niebyła to dwie odrębne wsie w gminie Skała. Świńczów jest odrębną miejscowością od 1 stycznia 2015 rok zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazw obiektów fizjograficznych (), Brzozówka (gmina Zielonki) od wschodu, Korzkiew (gmina Zielonki) od wschodu i południa, Prądnik Korzkiewski (gmina Wielka Wieś) od południa i zachodu.
Biorąc pod uwagę powierzchnię wynoszącą 223,85 ha Grębynice są średnią co do wielkości miejscowością gminy Zielonki, zajmującą 4,61% jej obszaruGranice miejscowości pokrywają się z granicami sołectwa..
Najwyżej położony punkt wsi znajduje się w jej północnej części, w pobliżu ul. Wesołej (tzw. Mogiełki), na wysokości około 379 m n.p.m., podczas gdy położony najniżej na wysokości około 293 m n.p.m., w miejscu, w którym Korzkiewka przecina wschodnią granicę miejscowości.
Historia Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1356, kiedy to w źródłach pojawia się informacja o śmierci niejakiego Krystyna z Grębynic.
Grębynice były wsią szlachecką. W XIV w. ich właścicielem (i części Giebułtowa) był pochodzący z ziemi sandomierskiej sędzia krakowski Jan Syrokomla, zaufany króla Kazimierza Wielkiego. Pod koniec XIV w. dobra rodu Syrokomlitów obejmowały już całą Korzkiew, Biały Kościół, Grębynice, Giebułtów i Rudną. Wnukowie założyciela majątku stopniowo go jednak dzielili i już w XV stuleciu większość wsi (wraz z korzkiewskim zamkiem) została rozprzedana. W XVIII w. wieś należała do klucza korzkiewskiego (wraz z okolicznymi wsiami) i była własnością wojewody bracławskiego Michała Jordana. Po jego śmierci w 1741 r. klucz dziedziczy syn Adam. Pod koniec XVIII w. klucz kupują Wodziccy. W XIX w. (prawdopodobnie po śmierci hrabiny Eleonory Wodzickiej 23 maja 1837 r.) klucz przejmują Sedlmayerowie.
Demografia Liczba mieszkańców Grębynic zwiększała się znacząco w latach 1988–2012, po czym ustabilizowała się na poziomie 390–430 osób.
Zabytki Kapliczka z cegły (dawniej kaplica św. Rozalii) z 1863 roku.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii w Korzkwi co najmniej od XVI wieku.
W miejscowości znajduje się Ochotnicza straż pożarna.
Transport Linia autobusowa MPK nr 267 zapewnia połączenie z Krakowem.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Zielonki (gmina) Kategoria:Wsie w powiecie krakowskim