thumb|Męczeństwo św. Sebastiana (ok. 1516)
Hans Holbein (starszy) (ur. ok. 1465 w Augsburgu, zm. 1524 w Issenheim) – niemiecki malarz i rysownik późnego gotyku i renesansu.
Życiorys Działał w Augsburgu, Ulm, Frankfurcie nad Menem, Lucernie, Bazylei i Issenheim. Kształcił się w Ulm i być może w Niderlandach. Od 1493 działał w Augsburgu. W 1517 osiadł na stałe w Issenheim.
Malował przede wszystkim obrazy religijne i portrety. Wykonywał też rysunki piórkiem i srebrnym sztyftem. Projektował witraże. W swojej twórczości pozostawał wierny tradycji późnogotyckiej (ikonografia, sposób oddawania głębi i perspektywy, modelowanie bryły), w której widoczne są wpływy renesansu niderlandzkiego (np. Rogiera van der Weydena i Hansa Memlinga) oraz włoskiego. Jego dzieła cechuje dążenie do realizmu, jasność kompozycji i harmonia barwna.
Jego brat Sigmund oraz dwaj synowie Hans i Ambrosius również byli malarzami.
Wybrane dzieła Zaśnięcie Marii Panny – ok. 1490, 150 × 228,5 cm, Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie Narodziny Marii – 1493, 222 × 127 cm, Katedra, Augsburg Szara Pasja – 1494-1500, Staatsgalerie, Stuttgart Maria jako Matka Boleściwa – 1495, 74 × 54,5 cm, Gemäldegalerie, Berlin Bazylika Santa Maria Maggiore – 1499, Staatsgalerie Altdeutsche Meister, Augsburg Madonna z Dzieciątkiem – ok. 1499, 24,5 × 16,5 cm, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Madonna z Dzieciątkiem – ok. 1500, Bazylika św. Jakuba, Straubing Pokłon Trzech Króli – 1502, 142 × 85 cm, Stara Pinakoteka, Monachium Ołtarz z Kaisheim – 1502, 142 × 84 cm (mniejsze panele) + 179 × 82 cm (większe panele), Stara Pinakoteka, Monachium Bazylika św. Pawła – 1504, Staatsgalerie Altdeutsche Meister, Augsburg Wizerunek mężczyzny z pierścieniem – 1505, 40 × 26 cm, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Madonna z Dzieciątkiem i owocem granatu – 1510-11, 42,2 × 27 cm, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Męczeństwo św. Sebastiana – ok. 1516, 153 × 107 cm, Stara Pinakoteka, Monachium, Św. Barbara – 1516, 150 × 47 cm, Stara Pinakoteka, Monachium, Św. Elżbieta z Turyngii – 1516, 150 × 47 cm, Stara Pinakoteka, Monachium, Portret kobiety – 1516-17, 35 × 26,5 cm, Muzeum Sztuki w Bazylei Portret kobiety – 1518-20, 24 × 17 cm, Museo Thyssen-Bornemisza, Madryt Portret mężczyzny – 1518-20, 24 × 17 cm, Museo Thyssen-Bornemisza, Madryt Źródło życia – 1519, Museu Nacional de Arte Antiga, Lizbona Madonna ze śpiącym Dzieciątkiem – ok. 1520, 74 × 56 cm, Gemäldegalerie, Berlin
Bibliografia Andrzej Dulewicz, Encyklopedia sztuki niemieckiej, Warszawa: WAiF ; Wydaw. Nauk. PWN, 2002,
Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992,
Kategoria:Niemieccy malarze renesansowi Kategoria:Zmarli w 1524 Kategoria:Urodzeni w XV wieku