Regiment dragonii koronnej Krzysztofa Grodzickiego – oddział koronny autoramentu cudzoziemskiego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu powstania Chmielnickiego).
Formowania i zmiany organizacyjne W pierwszej połowie XVII w. wojska zaciężne dzielono na dwa rodzaje: autoramentu polskiego i autoramentu cudzoziemskiego różniące się między sobą sposobem zaciągu i organizacją. Dragonia zaliczana była do autoramentu cudzoziemskiego, a jako rodzaj wojsk zaciężnych zaliczanych do „ludu ognistego” była w zasadzie piechotą; konie bowiem służyły jej wyłącznie do przemarszów, a walczyła głównie pieszo. Podstawową jednostką organizacyjną dragonii był regiment. Król wydawał na jego utworzenie patent wybranemu przez siebie człowiekowi (szefowi regimentu) i zawierał z nim umowę kapitulacyjną. Faktycznym dowódcą regimentu był pułkownik (oberster), który dobierał sobie sztab i dowódców kompanii. Ci ostatni rekrutowali szeregowych tzw. systemem wolnego bębna.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W latach 40. XVII wieku armia koronna była stosunkowo nieliczna. Etat wojska kwarcianego w latach 1647−1648 obejmował 4036 koni i porcji. Komput zawierał między innymi 2 regimenty i 9 chorągwi dragońskich. Wszystkie one rozmieszczone były na Ukrainie i brały udział w walkach z powstańcami Chmielnickiego.Regiment dragonii koronnej gubernatora portu dnieprowego Krzysztofa Grodzickiego liczył w trzecim kwartale 1647 roku 400 porcji.
Regiment w 1647 znajdował się na załodze w Kudaku.
Klęski wojsk koronnych w bitwach nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem wywarły przygnębiające wrażenie na szlachcie. Sejmiki wojewódzkie zwołane w 1648 przez Prymasa podjęły uchwały w sprawie nowych zaciągów i odbudowy armii koronnej. Regiment w trzecim kwartale 1648 liczył 400 porcji.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Regimenty dragonii I Rzeczypospolitej Kategoria:Regimenty autoramentu cudzoziemskiego Kategoria:Oddziały wojsk zaciężnych Kategoria:Dragonia koronna w dobie powstania Chmielnickiego