Jan Paweł Kosmol (ur. 10 września 1947 w Raciborzu) – polski inżynier mechanik, naukowiec, nauczyciel akademicki.
Życiorys Syn Jerzego. Absolwent Technikum Mechanicznego w Raciborzu (1966). W marcu 1972 r. ukończył studia z wynikiem bardzo dobrym z wyróżnieniem na Wydziale Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach, w zakresie specjalności: obrabiarki, urządzenia i technologie budowy maszyn, i uzyskał tytuł magistra inżyniera mechanika. Od 1 maja 1972 r. do 30 września 2021 r. był zatrudniony w macierzystej uczelni, na której uzyskiwał kolejne stopnie naukowe: 20 grudnia 1979 r. - stopień doktora nauk technicznych (budowa i eksploatacja maszyn) na podstawie pracy pt. Analiza i synteza układu sterowania adaptacyjnego procesem toczenia zgrubnego (promotor: doc. dr Tadeusz Tyrlik), 4 kwietnia 1990 r. - stopień doktora habilitowanego nauk technicznych przedstawiając pracę pt. Sterowanie adaptacyjne jako ośrodek dynamicznej optymalizacji parametrów skrawania na przykładzie zgrubnego wytaczania i toczenia. W 1995 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk technicznych.
Na uczelni jako pracownik naukowy pełnił kolejno funkcję starszego asystenta i adiunkta w Instytucie Budowy Maszyn. W 1990 r. został powołany na stanowisko kierownika Zakładu Obrabiarek. Później był wieloletnim kierownikiem Katedry Budowy Maszyn Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej. Prezes Zarządu Parku Naukowo-Technologicznego „Technopark Gliwice” Sp. z o.o. Z dniem 1 lipca 1992 r. rektor macierzystej uczelni mianował go na stanowisko profesora nadzwyczajnego na okres 5 lat.
Członek Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej Oddział w GliwicachLista członków Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej Biuletyn Informacyjny PTMTS, s. 694 [dostęp 2026-05-23]..
Autor ponad 100 opublikowanych w kraju i za granicą prac naukowych, kilkunastu książek i skryptów, kilkudziesięciu prac naukowo-badawczych. Uzyskał 15 patentów.
Publikacje (wybór)
Kosmol J., Pisz M., Ścisłowicz A., Nowe urządzenia zaciskowe dla obrabiarek. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, „Mechanika” nr 63, 1978. Kosmol J., Sterowanie adaptacyjne jako środek dynamicznej optymalizacji parametrów skrawania na przykładzie zgrubnego wytaczania i toczenia. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, z. 93, Gliwice 1989. Kosmol J., Sokołowski A., Układ nadzorujący obróbkę zestawów kolejowych. Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 1995. Kosmol J., Serwonapędy obrabiarek sterowanych numerycznie. Wyd. Naukowo-Techniczne, Warszawa 1998. Kosmol J., Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem. Wyd. Naukowo-Techniczne, Warszawa 2000. Kosmol J. i inni, Rozwój wytwarzania. Obrabiarki ciężkie i procesy obróbkowe. Zeszyt specjalny wydany przez Inżynierię Maszyn. Rok 17, Zeszyt 3, 2012 r., pod red. J. Kosmola. Wyd. Wrocławskiej Rady FSNT NOT, Wrocław 2012. Kosmol J., Napędy mechatroniczne. Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 2013. Kosmol J., Determination of motion resistances in high – speed spindle angular bearings. Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 2016. Kosmol J., Projektowanie hybrydowych korpusów obrabiarek. „Mechanik”, nr 8–9. 2016. Kosmol J., Analytical Determination of Rolling Friction Coefficient of Angular Bearings. Journal of Manufacturing Science and Engineering, Vol. 140, 2018. Kosmol J., Wybrane zagadnienia metodologii badań. Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2017) „za wybitne zasługi w pracy naukowo-dydaktycznej i organizacyjnej, za działalność na rzecz wspierania rozwoju polskiej przedsiębiorczości”.Odznaczenia dla zasłużonych w służbie państwu Prezydent.pl, 13 października 2017 [dostęp 2026-05-22]. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2001) „w uznaniu wybitnych zasług w pracy naukowej i dydaktycznej”. Złoty Krzyż Zasługi (1991) Honorowa Złota Odznaka Krajowej Izby Gospodarczej (2019) Medal Wydziału Inżynierii Mechanicznej Politechniki Poznańskiej
Nagrody
Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki zespołowa III stopnia za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1975) Nagroda Ministra Edukacji Narodowej zespołowa stopnia I (1989) statuetka Fortuny z rogiem obfitości w kategorii „Osoba wspierająca przedsiębiorczość akademicką” w III Ogólnopolskim Konkursie Przedsiębiorczości Akademickiej we Wrocławiu (2012) Nagroda „Marka-Śląskie” w kategorii Osobowość Roku (2019)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Politechniki Śląskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Raciborzu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy inżynierowie mechanicy Kategoria:Urodzeni w 1947