mały|250px|Panorama Eskdale ze szczytu Ill Crag mały|250px|Widok na staw Bowscale Tarn Lake District (także The Lakes i Lakeland, Kraina Jezior) – obszar w północno-zachodniej Anglii w hrabstwie Kumbria, jedno z najpopularniejszych miejsc wypoczynkowych Wielkiej Brytanii. W swojej centralnej części obejmuje Park Narodowy Lake District.
Kraina, obfitująca w jeziora (Windermere, Ullswater) i góry (najwyższy szczyt Anglii Scafell Pike, 978 m n.p.m.), stanowiła inspirację dla artystów, szczególnie w dobie romantyzmu. To z nią związani są poeci William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge oraz Robert Southey (zwani angielskimi poetami jezior), a także pejzażysta John Constable, który nazwał ją „najpiękniejszym w świecie krajobrazem”.
W 2017 roku Lake District został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCOThree new sites and two extensions added to UNESCO’s World Heritage List.
Geografia Ogólna charakterystyka mały|250px|Położenie krainy Lake District, na biało, w ramach północnej Anglii Lake District liczy około 55 km szerokości. Jej ukształtowanie terenu to wynik zlodowaceń, ostatnie z których miało miejsce około 15 000 lat temu. Wiele z wyrzeźbionych przez lodowiec dolin U-kształtnych wypełniają jeziora, w wyższych partiach odnajdziemy cyrki lodowcowe, często zajęte przez jeziora karowe. Wyższe góry są skaliste, niższe zaś pokrywają otwarte wrzosowiska charakterystycznie porośnięte paprocią i wrzosem. Poniżej linii drzew pierwotne lasy dębowe występują obok dziewiętnastowiecznych plantacji sosny i torfowisk. Utworzony w 1951 r. na powierzchni 2292 km² Park Narodowy Lake District jest jednym z najgęściej zaludnionych parków narodowych.
Nomenklatura Część słów używanych w nazwach geograficznych ma skandynawską etymologię w związku z obecnością wikingów w północnej Anglii. Niektóre nazwy charakterystyczne dla regionu Lake District wywodzą się z dialektu kumbryjskiego.
fell – wzgórze, góra, wyniesiony fragment wrzosowiska; wywodzi się ze staronorweskiego fjall i fell, oznaczającego wzgórze. tarn – jezioro karowe, także ogólnie staw; wywodzi się ze staronorweskiego tjærn. mere, water – jezioro; wyrazy staroangielskie pochodzenia germańskiego. beck – strumień; wywodzi się ze staronorweskiego bekkr. dale – dolina, zwłaszcza polodowcowa; wywodzi się ze staroangielskiego dæl, o korzeniach germańskich. moor – wrzosowisko; wywodzi się ze staroangielskiego mōr, o korzeniach germańskich; Yan Tan Tethera – nazwa tradycyjnego systemu liczenia owiec używanego na terenie Lake District. System obecnie rzadki, nauczany w niektórych lokalnych szkołach.
Północny zachód mały|250px|Skiddaw Północno-zachodnia część Lake District rozciąga się pomiędzy doliną Borrowdale i jeziorem Buttermere, połączonymi przełęczą Honister Pass. Do charakterystycznych elementów obszaru należą wzgórza Newlands ze szczytami Dale Head, Robinson, Catbells i łączącym je grzbietem. Na północy górują szczyty Grasmoor, Grisedale Pike i wzgórza wokół doliny Coledale oraz na dalekim północnym zachodzie las Thornthwaite i wzgórze Lord's Seat. Niewiele tu jezior i ścian skalnych. Wyraźnie odznacza się masyw Skiddaw z charakterystycznych łupków.
Zachód Część zachodnia to obszar pomiędzy jeziorem Buttermere i doliną Wasdale, z przełęczą Sty Head jako wierzchołkiem dużego trójkąta. Jest przecięta na pół przez dolinę Ennerdale. Na północy odnajdziemy szczyty High Stile i Loweswater Fells, na południu sztandarową grupę Pillar i Great Gable. Inne góry tego skalistego i stromego obszaru to Seatallan, Haystacks i Kirk Fell. Położone tu jezioro Wastwater to najgłębsze jezioro Anglii. Nad doliną Wasdale góruje Scafell Pike, najwyższy szczyt kraju.
Centrum mały|250px|Typowy krajobraz Lake District Część centralna położona jest najniżej i przyjmuje podłużną formę od szczytu Loughrigg Fell nad miejscowością Ambleside, popularnym kurortem, do miasteczka Keswick. Jezioro Derwent Water wyróżnia się na zachodzie a Thirlmere na wschodzie. Częstym miejscem wycieczek są szczyty Langdale Pikes i dalsze High Raise. Na północy grzbiet ponad High Seat to teren wyjątkowo bagnisty.
Wschód Na wschodzie odnajdziemy długie południkowo zorientowane pasmo gór Helvellyn, od Clough Head po Seat Sandal z górą Helvellyn (950 m) jako najwyższym punktem. Jego zachodnie zbocza są trawiaste, na wschodzie występują skaliste cyrki lodowcowe i ściany. Podobnie uformowana jest grupa Fairfield na południu pasma, której najwyższy szczyt to Red Screes nad przełęczą Kirkstone Pass.
Dalsze wzniesienia na wschodzie, o stromych zboczach, leżą za doliną Patterdale i prowadzą do wielkiego wrzosowiskowego płaskowyżu zorientowanego na osi północ-południe. Szczyt High Street góruje nad doliną Mardale i jeziorem Haweswater. Na południu tej części góry otaczają jezioro Kentmere, a na południowym wschodzie dominuje Shap Fell, obszar wrzosowiska bliższy Górom Pennińskim niż krainie Lake District.
Środkowy zachód Góry środkowo-zachodnie układają się w trójkątną formę, z rogami przy Morzu Irlandzkim oraz dolinach Borrowdale i Langdale. Wśród nich: Wastwater Screes ponad Wasdale, grzbiet Glaramara nad Borrowdale, trzy szczyty Crinkle Crags, Bowfell i Esk Pike nad Langdale i wreszcie Scafell Pike, najwyższy punkt Anglii, oraz Scafell. W te dzikie, najbardziej skaliste i najtrudniejsze do przebycia obszary wdziera się dolina Eskdale.
Południowy zachód Góry południowego zachodu za swoją północną granicę mają strome i wąskie przełęcze Hardknott i Wrynose, gdzie droga wije się wieloma ciasnymi serpentynami. Góry Furness (często zwane Coniston Fells) leżą między Coniston i doliną Duddon Valley, która ukośnie przecina cały obszar. Po jej drugiej stronie piętrzą się Harter Fell i długi grzbiet od Whitfell do Black Combe i morza. Południe regionu pokryte jest lasami i pagórkami, z wrzosowiskiem Kirkby Moor jako południową granicą. Krańcem Lake District są tu półwyspy Furness, gdzie leży drugie pod względem wielkości miasto Kumbrii – Barrow-in-Furness.
Południowy wschód Terytorium południowo-wschodnie krainy, z lasem Grizedale Forest, rozciąga się pomiędzy jeziorami Coniston Water i Windermere i dalej na wschód. Brak tu wysokich szczytów, przeważają wzgórza i pagórki jak Gummer's How, Whitbarrow i Top o' Selside. Pogranicze krainy wyznaczają Kendal i zatoka Morecambe Bay.
25 najwyższych szczytów mały|250px|Masyw Scafell ponad doliną Wasdale mały|250px|Widok na Borrowdale z Grayrigg Forest Scafell Pike, 978 m (3210 ft) Scafell, 965 m (3162 ft) Helvellyn, 951 m (3118 ft) Skiddaw, 931 m (3054 ft) Great End, 910 m (2986 ft) Bowfell, 902 m (2960 ft) Great Gable, 899 m (2949 ft) Pillar, 892 m (2926 ft) Nethermost Pike, 891 m (2923 ft) Catstycam, 889 m (2917 ft) Esk Pike, 885 m (2903 ft) Raise, 883 m (2896 ft) Fairfield, 873 m (2863 ft) Blencathra, 868 m (2847 ft) Skiddaw Little Man, 865 m (2837 ft) White Side, 863 m (2831 ft) Crinkle Crags, 859 m (2818 ft) Dollywaggon Pike, 858 m (2815 ft) Great Dodd, 857 m (2807 ft) Grasmoor, 852 m (2795 ft) Stybarrow Dodd, 843 m (2772 ft) St Sunday Crag, 841 m (2759 ft) Scoat Fell, 841 m (2759 ft) Crag Hill, 839 m (2753 ft) High Street, 828 m (2717 ft)
Jeziora mały|250px|Łodzie na jeziorze Ullswater Bassenthwaite Brotherswater Buttermere Coniston Water Crummock Water Derwent Water Devoke Water Elterwater Ennerdale Water Esthwaite Water Grasmere Haweswater Hayeswater Loweswater Rydal Water Thirlmere Ullswater Wast Water Windermere
Geologia Geologia Lake District jest skomplikowana, ale też dobrze opracowana. Najstarsze skały to łupki Skiddaw i wulkaniczne w Borrowdale, pochodzące z ordowiku, sprzed ok. 500 mln lat. Te pierwsze znajdują się w północnej części krainy. Prawdopodobnie akumulowały się w płytkich morzach i dziś nieznana pozostaje grubość ich warstwy. Odporne na warunki atmosferyczne skały wulkaniczne tworzą najwyższe szczyty krainy. Wśród nich pojawiają się intruzje skał magmowych. Wśród wielu innych, do większych grup skalnych należy syluryjska grupa Windermere z wapieni spoczywających na skałach wulkanicznych.
Klimat Położenie na północno-zachodnim wybrzeżu i górska rzeźba terenu czynią Lake District najbardziej wilgotnym obszarem Anglii. Pomiary brytyjskiego instytutu meteorologii (Met Office) wskazują średni roczny opad powyżej 2000 mm, ale z dużym zróżnicowaniem w poszczególnych częściach. Mimo że cały region pozostaje powyżej angielskiej średniej roczengo opadu, w oczy rzuca się duża różnica między zachodnią a wschodnią częścią Lake District. Seathwaite w Borrowdale jest najwilgotniejszym zamieszkanym miejscem Wysp Brytyjskich z roczną średnią 3300 mm, podczas gdy pobliskie jezioro Sprinkling Tarn notuje aż 5000 mm. Dla kontrastu w Keswick, na końcu Borrowdale, spada rocznie średnio 1470 mm, a w Penrith (tuż poza Lake District w głąb wyspy) tylko 870 mm. Najsuchsze miesiące to marzec, kwiecień, maj i czerwiec, a między październikiem a styczniem obserwujemy okres najbardziej mokry. Wciąż jednak różnice między miesięcznymi opadami pozostają niewielkie na mniejszych wysokościach.
Lake District to obszar wietrzny – w dolinach mamy do czynienia ze średnio 5 dniami wichru rocznie. Na równinach nadmorskich to już 20 dni, na szczytach – 100 dni.
W związku z morskim klimatem w Lake District obserwowane są niskie roczne amplitudy temperatury. Średnia temperatura w dolinach wynosi od 3 °C w styczniu do ok. 15 °C w lipcu. Dla porównania w Moskwie, położonej na tej samej szerokości geograficznej, odpowiednio -10 °C i 19 °C.
Ze względu na niską wysokość większości szczytów możliwy jest tu brak pokrywy śnieżnej zimą. Zazwyczaj najobfitsze opady śniegu występują pomiędzy listopadem a kwietniem. Na szczycie Helvellyn śnieg pada średnio 67 dni w roku. W dolinach rejestruje się średnio 20 dni śnieżnych, 200 deszczowych i 145 suchych.
We wszystkich porach roku powszechnym zjawiskiem jest mgła. W górach odnotowujemy średnio 2,5 godziny słońca na dzień. Wskaźnik ten wzrasta do 4,1 godziny na dzień na równinach nadbrzeżnych.
Przyroda mały|lewo|Sielawa vandesius Lake District to ciekawe środowisko naturalne, część tutejszych gatunków jest wyjątkowa na skalę Anglii. Zamieszkuje tu rzadka w Anglii wiewiórka ruda i jedyna gniazdująca w kraju para orłów przednichŹródło: RSPB, orzeł przedni – trendy populacyjne. Występują też kolonie rosiczki i tłustosza, dwóch rodzimych dla Wielkiej Brytanii roślin mięsożernych.
W jeziorach żyją unikalne gatunki ryb: sielawa vandesius w jeziorach Bassenthwaite i Derwent Water, coregonus stigmaticus (ang. schelly) w Brothers Water, Haweswater, Red Tarn i Ullswater oraz palia alpejska w Buttermere, Coniston Water, Crummock Water, Ennerdale Water, Haweswater, Loweswater, Thirlmere, Wast Water i Windermere. Mimo to tutejsze zbiorniki wodne nie są tak bogate gatunkowo jak podobne środowiska na południu Anglii czy w kontynentalnej Europie. Dodatkowo, populacji sielawy vandesius zagroziło wprowadzenie do jezior nierodzimego jazgarza.
Rolnictwo i przemysł mały|250px|Owca rasy Herdwick na pastwisku opodal jeziora Thirlmere. W neolicie Lake District był ważnym ośrodkiem wyrobu kamiennych toporów odnajdywanych dziś w całej Wielkiej Brytanii. Część spośród najstarszych kamiennych kręgów wyspy powstała z użyciem toporów z Lake District, wytwarzanych na zboczach Langdale Pikes.
Od czasów rzymskich trzonem gospodarki regionu jest rolnictwo, w szczególności hodowla owiec. Najczęściej utożsamiane z krainą rasy to Herdwick, Rough Fell i Swaledale. Przyciągający dziś tłumnie turystów krajobraz jest częściowo następstwem hodowli owiec – tak charakterystyczne dla regionu kamienne mury powstawały dla odgradzania pastwisk. Część terenów rolnych jest obecnie wykorzystywana pod chów bydła mlecznego i produkcję kiszonki. Zbocza porastają gdzieniegdzie plantacje nierodzimej tu sosny.