Bazylika w Gößweinsteinie (niem. Basilika Gößweinstein) – barokowa świątynia pełniąca funkcję rzymskokatolickiego sanktuarium Świętej Trójcy, znajdująca się w niemieckiej gminie Gößweinstein. Wzniesiona w latach 1730–1768 według projektu Balthasara Neumanna. Od 1948 roku nosi godność bazyliki mniejszej.
Historia Wiele dokumentów historycznych dotyczących historii ruchu pielgrzymkowego w Gößweinsteinie zaginęło podczas wojny trzydziestoletniej (1618–1648). Według legendy, ruch pielgrzymkowy do Gößweinsteinu narodził się w 934 roku, za panowania Henryka I Ptasznika. Około 1240 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła, gdyż dotychczasowy był już zbyt mały, by pomieścić wszystkich wiernych. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1308 roku. Około 1510 roku powstała grupa figuralna Maryi koronowanej przez Trójcę Świętą, uznawana za cudowną. Ruch pielgrzymkowy na początku XVI wieku wzmogło nadanie sanktuarium prawa do udzielania odpustów przez papieża Juliusza II. Po wojnie trzydziestoletniej liczba pielgrzymów była tak duża, że do pomocy w opiece nad świątynią sprowadzono z Bambergu dominikanów, franciszkanów i kapucynów. W 1723 roku książę-biskup Bambergu ufundował budowę klasztoru kapucynów przy sanktuarium.
Budowę nowego, większego kościoła planowano od początku XVIII wieku. Propozycje projektów nowej świątyni dostarczyli tacy architekci, jak Johann Dientzenhofer, Johann Maximillian von Welsch czy , lecz odrzucono je powodu wysokich kosztów budowy. Ostatecznie projekt kościoła sporządził Balthasar Neumann. Kamień węgielny wmurowano w czerwcu 1730 roku. Stary kościół rozebrano latem 1731 roku, a nową świątynię konsekrował 14 maja 1739 roku książę-biskup Friedrich Karl von Schönborn-Buchheim w obecności około 20 tysięcy wiernych. Kościół został uszkodzony podczas pożaru w 1746 roku. Wnętrze ukończono dopiero w 1768 roku, a prace nad nim nadzorował . W 1825 roku klasztor został przejęty przez franciszkanów. 7 maja 1948 roku papież Pius XII wyniósł kościół do godności bazyliki mniejszej. Od 2006 roku posługują tu zakonnicy z Prowincji św. Jadwigi Zakonu Braci Mniejszych we Wrocławiu.
Architektura i wyposażenie Kościół ma formę jednonawowej świątyni, z transeptem, absydą i dwuwieżową fasadą. Wzniesiono go według planów Balthasara Neumanna w stylu późnobarokowym. Na dachu nad prezbiterium wznosi się sygnaturka. Od wewnątrz do ścian nawy kościoła dostawione są przypory, a w przestrzeniach między nimi zaaranżowano kaplice boczne. Za projekt elementów wyposażenia kościoła, takich jak ołtarze czy ambona, odpowiada , a dekorację sztukatorską wykonał Franz Jakob Vogel. W ołtarzu głównym przechowywana jest późnogotycka grupa figuralna koronacji Matki Bożej przez Trójcę Świętą, wykonana ok. 1510 roku. Freski sufitowe zostały wykonane w 1928 roku przez i jego o tym samym imieniu w oparciu o oryginalne plany Küchela.
Organy wykonało w 1988 roku szwajcarskie przedsiębiorstwo Mathis & Sons z Näfels, zainstalowano je w barokowej szafie organowej z 1754 roku. Instrument ma mechaniczną trakturę gry, składa się z 3 manuałów, pedału i 3003 piszczałek zgrupowanych w 43 głosy. W wieżach kościoła zawieszono łącznie siedem dzwonów. Dwa z nich odlał w 1747 roku mistrz Höhn z Bambergu, a pięć pozostałych wykonano w 1998 roku w ludwisarni w Heilbronnie.
Galeria
Przypisy
Bazylika Kategoria:Kościoły w Bawarii Kategoria:Kościoły w archidiecezji Bambergu Kategoria:Bazyliki w Niemczech Kategoria:Sanktuaria chrześcijańskie w Niemczech Kategoria:Zabytkowe kościoły w Niemczech Kategoria:Architektura barokowa w Niemczech Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Trójcy Świętej