PPZR Piorun 2 (także Piorun NG) – rozwijany w Polsce przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy (PPZR) bardzo krótkiego zasięgu, stanowiący głęboką modernizację PPZR Piorun. Program jest prowadzony przez MESKO S.A. we współpracy przede wszystkim z Centrum Rozwojowo-Wdrożeniowym Telesystem-Mesko (CRWTM), odpowiedzialnym za część detekcyjno-sterującą pocisku.
W stosunku do Pioruna projekt zakłada zastosowanie m.in. nowej trójkanałowej, multispektralnej głowicy samonaprowadzającej, proporcjonalnego bloku sterowania, nowego czujnika zbliżeniowego i głowicy bojowej, modernizację mechanizmu startowego oraz urządzeń celowniczych, przy jednoczesnym zachowaniu możliwie szerokiej kompatybilności z dotychczasowymi elementami systemów wykorzystujących pociski Grom i Piorun. W 2026 roku system pozostawał w fazie prac rozwojowych; MESKO nadal wymieniało Pioruna NG jako rozwijaną kolejną generację systemu Piorun, odrębną od większego zestawu Grzmot.
Historia rozwoju Kierunki dalszego rozwoju Pioruna zaczęto wyznaczać jeszcze przed rozpoczęciem jego produkcji seryjnej. Badania kwalifikacyjne programu Grom-M, którego efektem był Piorun, zakończono jesienią 2015 roku, natomiast pod koniec 2018 roku zakończyły się badania odbiorcze pierwszej partii produkcyjnej. Według Andrzeja Kińskiego konstruktorzy MESKO i CRWTM już w tym czasie mieli wyznaczone kierunki dalszego doskonalenia zestawu, a część rozwiązań była rozwijana ze środków własnych przedsiębiorstw.
Niektóre technologie przewidywane dla kolejnej generacji powstawały jeszcze podczas prac nad Piorunem. Dotyczyło to m.in. wielospektralnej głowicy samonaprowadzającej wyposażonej w trzeci kanał przeznaczony do wykrywania celu i dyskryminacji zakłóceń.
Jednym z czynników wpływających na przyspieszenie prac były doświadczenia z użycia bojowego Pioruna podczas inwazji Rosji na Ukrainę. Wskazywano zwłaszcza na rozwój środków samoobrony statków powietrznych, stosowanie zakłóceń i oraz rosnące znaczenie niewielkich bezzałogowych statków powietrznych o małej sygnaturze termicznej.
Piorun NG We wrześniu 2023 roku, podczas XXXI Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach, CRW Telesystem-Mesko poinformowało publicznie, że wspólnie z MESKO pracuje nad nową wersją Pioruna określaną jako Piorun NG. Zapowiadano zastosowanie nowej głowicy naprowadzającej o zwiększonych zdolnościach wykrywania małych celów i podwyższonej odporności na zakłócenia. Jednocześnie jako odrębny projekt prezentowano większy pocisk określany wówczas jako Piorun+ lub Grzmot.
Na początku 2024 roku przedstawiono szerszą koncepcję modernizacji. Zakładała ona objęcie zmianami większości elementów zestawu, a nie jedynie samego pocisku. Wśród uczestników potencjalnej pracy rozwojowej, obok MESKO i CRW Telesystem-Mesko, wymieniano PCO S.A., jednostki Sieci Badawczej Łukasiewicz, Zakład Produkcji Specjalnej Gamrat oraz Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia.
W przedstawionej wówczas propozycji zakładano około trzyletnią pracę rozwojową, której rezultatem miały być prototypy osiągające dziewiąty poziom gotowości technologicznej (TRL 9), badania kwalifikacyjne oraz partia przedprodukcyjna, przykładowo obejmująca około 10 zestawów i 30–50 pocisków. Była to propozycja przemysłu, a nie zawarte zamówienie Ministerstwa Obrony Narodowej.
Piorun 2 W kolejnych latach dla głębokiej modernizacji Pioruna zaczęto stosować nazwę Piorun 2. W 2026 roku Andrzej Kiński podał, że kierunek rozwojowy początkowo określany jako Piorun NG jest obecnie znany jako Piorun 2.
Nazwa ta może prowadzić do niejednoznaczności, ponieważ wcześniej określenie „Piorun 2” stosowano również wobec koncepcji większego pocisku przeciwlotniczego o zasięgu około 12 km, nazywanego następnie Grzmotem i przewidywanego m.in. dla systemu VSHORAD Sona. Współczesny Piorun 2/Piorun NG jest natomiast ewolucyjnym rozwinięciem naramiennego Pioruna, z założeniem zachowania wstecznej kompatybilności.
Podczas MSPO 2025 MESKO zaprezentowało roboczy model Pioruna 2. Producent informował wówczas, że prowadzone są prace badawczo-rozwojowe nad zwiększeniem zasięgu i manewrowości pocisku, poprawą odporności na pułapki termiczne oraz opracowaniem nowej głowicy bojowej.
W maju 2026 roku CRWTM informowało o opracowaniu układów detekcyjnych nowej generacji przeznaczonych do Pioruna 2 oraz modernizacji Pioruna. Według przedsiębiorstwa technologie te były przygotowywane z uwzględnieniem możliwości produkcji wielkoseryjnej. W sierpniu 2026 roku MESKO nadal posługiwało się w oficjalnych materiałach nazwą Piorun NG, wymieniając go obok Grzmota jako jeden z rozwijanych systemów rakietowych nowej generacji.
Konstrukcja Piorun 2 jest projektowany jako głęboka modernizacja Pioruna, ale z zachowaniem podstawowej cechy tej klasy uzbrojenia – możliwości użycia przez pojedynczego operatora jako zestawu naramiennego. Założenia rozwojowe koncentrują się przede wszystkim na zwiększeniu skuteczności wykrywania i śledzenia celów, odporności na środki przeciwdziałania, poprawie charakterystyk lotnych pocisku oraz skuteczności jego głowicy bojowej.
Głowica samonaprowadzająca Jedną z kluczowych zmian jest multispektralna, trójkanałowa głowica samonaprowadzająca GSNWK (określana także jako Multi-GSN). Projektowano ją z myślą o poprawie wykrywania i zwalczania celów o małej emisji oraz zwiększeniu selekcji spektralnej, a tym samym odporności na zakłócenia celowe i naturalne.
Łukasiewicz – Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki podał, że głowica GSNWK przeznaczona dla Pioruna NG wykorzystuje dodatkowy kanał ultrafioletowy służący do dyskryminacji zakłóceń. Rozwój tego rodzaju głowic był prowadzony m.in. w ramach projektu SEKKER, którego celem było doprowadzenie rodziny optoelektronicznych głowic naprowadzających do poziomu TRL 9.
Nowa generacja układów detekcyjnych ma umożliwiać zwiększenie zasięgu i pułapu rażenia oraz podwyższenie odporności systemu na zakłócenia naturalne i sztuczne.
Układ sterowania i osiągi W Piorunie 2 przewidziano zastosowanie proporcjonalnego bloku sterowania z napędami elektrycznymi. Rozwiązanie to ma poprawić manewrowość pocisku oraz umożliwić zwiększenie jego prędkości i zasięgu.
We wrześniu 2025 roku Zbigniew Drabik, dyrektor Dywizji Rakietowej MESKO, szacował, że zmiany w układzie sterowania i zwiększenie prędkości mogą spowodować wzrost zasięgu o około 15% względem Pioruna, dla którego podawał zasięg 6,5 km. Wartość ta była szacunkiem przedstawionym podczas trwających prac badawczo-rozwojowych, a nie ostatecznie zatwierdzonym parametrem Pioruna 2.
W maju 2026 roku podawano również, że docelowy Piorun 2 ma charakteryzować się większym niż Piorun pułapem rażenia, jednak nie opublikowano w tym źródle jego wartości liczbowej.
Głowica bojowa i zapalnik Projekt zakłada zastosowanie zoptymalizowanego czujnika zbliżeniowego oraz nowej głowicy bojowej o zwiększonej skuteczności rażenia. Podczas MSPO 2025 MESKO informowało o pracach nad głowicą z wymuszoną fragmentacją, pozwalającą na uzyskanie odłamków o z góry określonych właściwościach.
Na tym etapie badano trzy warianty elementów rażących: kulki wolframowe, specjalne wałeczki oraz pręciki. Producent zapowiadał wybór rozwiązania zapewniającego najlepszą skuteczność i przedstawienie go Agencji Uzbrojenia jako propozycji dla Pioruna 2.
Zapalnik z czujnikiem zbliżeniowym ma umożliwiać zainicjowanie głowicy również w przypadku bliskiego minięcia celu przez pocisk.
Mechanizm startowy i wyposażenie celownicze Wstępne założenia Pioruna NG przewidywały zmianę konstrukcji pojemnika transportowo-startowego oraz modernizację mechanizmu startowego. Jednocześnie zakładano zachowanie kompatybilności nowego pojemnika z mechanizmami stosowanymi m.in. w SPZR Poprad, PSR-A Pilica i naziemnym bloku zasilania Pioruna, a nowego mechanizmu startowego – z pojemnikami pocisków Grom i Piorun.
Przewidziano również zastąpienie oddzielnego celownika dziennego GR-D i nocnego CTP-1 jednym uniwersalnym urządzeniem optoelektronicznym, umożliwiającym pracę w dzień i w nocy. Rozwiązanie z jednym uniwersalnym celownikiem było nadal wymieniane przez MESKO podczas prezentacji Pioruna 2 w 2025 roku.
Koncepcja obejmuje ponadto modernizację stanowisk testowych oraz urządzeń szkolno-treningowych.
Program pozyskania i plany 10 kwietnia 2026 roku Agencja Uzbrojenia rozpoczęła wstępne konsultacje rynkowe dotyczące zadania „Przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy nowej generacji” (PPZR NG). Konsultacje miały służyć m.in. ocenie możliwości spełnienia wymagań technicznych, oszacowaniu kosztów cyklu życia, terminów dostaw, systemu zabezpieczenia logistycznego i szkolenia oraz możliwości pozyskania systemu od producenta krajowego lub zagranicznego.
W dokumentacji konsultacji rozpatrywano warianty kosztowe od 50 zestawów z 250 pociskami do 600 zestawów z 3000 pociskami. Wielkości te służyły analizie przyszłego pozyskania i nie oznaczały złożenia zamówienia na taką liczbę Piorunów 2.
Do konsultacji zgłosiły się trzy podmioty: MESKO S.A., turecki oraz Castelior. Agencja Uzbrojenia wskazywała, że przedmiotem konsultacji jest możliwość pozyskania krajowego lub zagranicznego systemu PPZR nowej generacji. Koncepcja Pioruna 2 została wskazana jako rozwiązanie odpowiadające kierunkowi wymagań tego postępowania.
Podczas MSPO 2025 przedstawiciel MESKO deklarował, że w przypadku zawarcia w 2025 roku umowy z Agencją Uzbrojenia pierwsze zestawy mogłyby zostać dostarczone polskiemu odbiorcy w 2028 roku. Deklaracja ta miała charakter warunkowy, a producent podkreślał wówczas, że część prac prowadzi ze środków własnych.
W sierpniu 2026 roku MESKO informowało o dalszym prowadzeniu prac nad Piorunem NG i zakładało zwiększenie jego możliwości bojowych i zasięgu oraz rozszerzenie integracji z polskimi systemami obrony przeciwlotniczej.
Dane techniczno-taktyczne Ponieważ Piorun 2 pozostaje systemem rozwijanym, podawane publicznie wartości mają w znacznej części charakter założeń lub parametrów przewidywanych dla docelowej konstrukcji.
Cecha Ujawnione założenia Klasa przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy bardzo krótkiego zasięgu Głowica naprowadzająca multispektralna, trójkanałowa GSNWK/Multi-GSN, z dodatkowym kanałem UV do dyskryminacji zakłóceń Przeznaczenie głowicy poprawa wykrywania celów o małej emisji oraz zwiększenie odporności na zakłócenia celowe i naturalne Sterowanie proporcjonalny blok sterowania z napędami elektrycznymi Zasięg zakładany większy niż w Piorunie; w 2025 roku MESKO szacowało możliwość wzrostu o około 15% względem zasięgu 6,5 km Pioruna Pułap rażenia zakładany większy niż w Piorunie; publicznie nie podano wartości liczbowej w opisie technologii z 2026 roku Głowica bojowa nowa głowica odłamkowa z wymuszoną fragmentacją; w 2025 roku testowano warianty z kulkami wolframowymi, wałeczkami i pręcikami Zapalnik z czujnikiem zbliżeniowym Celownik planowany uniwersalny celownik dzienno-nocny zamiast oddzielnych GR-D i CTP-1 Kompatybilność zakładana kompatybilność nowego pocisku z dotychczasowymi mechanizmami startowymi stosowanymi m.in. w Popradzie i Pilicy oraz nowego mechanizmu startowego z pojemnikami Groma i Pioruna
Zobacz też PPZR Grom PPZR Piorun SPZR Poprad PSR-A Pilica
Przypisy
Kategoria:Polski sprzęt wojskowy Kategoria:Przenośne przeciwlotnicze zestawy rakietowe Kategoria:Broń Wojsk Lądowych