mały|Nachl w mieście Jazd mały|Nachl Gardani w mieście Zarcz, ostan Jazd Nachl Gardani – tradycyjny szyicki rytuał religijny odprawiany w dniu święta Aszura na pamiątkę śmierci Husajna ibn Alego. Uczestnicy obrzędu noszą drewnianą konstrukcję nazywaną nachl w przemarszu organizowanym na wzór procesji żałobnej.
Symbolika Treść widowiska odnosi się do wydarzeń, do jakich doszło 10 muharrama 680 roku pod Karbalą. Rozegrało się tam starcie pomiędzy siłami kalifa Jazida I, które otoczyły i pobiły zgłaszającego pretensje do tego tytułu Husajna, wnuka Mahometa. Husajn oraz wszyscy mężczyźni zostali zabici, zaś kobiety i dzieci odesłano na dwór Jazida do Damaszku. Szyici przedstawiają Jazida jako człowieka złego do szpiku kości, w przeciwieństwie do walczącego o sprawiedliwość i honorowo oddającego życie za słabszych Husajna – ideał męczennika, składającego ofiarę z samego siebie na drodze do Allaha. Wśród szyitów wydarzenia spod Karbali uległy hiperbolizacji – uznano je za symboliczną męczeńską ofiarę za grzechy całej ludzkości i jedno z najważniejszych wydarzeń w historii świata. Prawnuk Husajna Dżafar as-Sadik opisywał znaczenie bitwy w życiu muzułmanina słowami: „każdy miesiąc to moharram, każdy dzień to aszura, każde miejsce to Karbala”.
Tradycja mały|Nachl Gardani w Mehriz Nachl Gardani stanowi jeden z punktów rytuałów żałobnych ku czci Husajna, jakie mają miejsce wśród szyitów w pierwszych dziesięciu dniach miesiąca muharram, zaś ich kulminacja ma miejsce podczas święta Aszura (odbywają się wtedy także misteria ta‘zīye). Na potrzeby obrzędu wykonuje się nachl, czyli drewnianą konstrukcją w kształcie liścia lub cyprysu, bogato zdobioną tkaninami, lustrami, szablami i sztyletami. Reprezentuje ona symbolicznie trumnę imama Husajna. Konstrukcje te wykonywane są w różnych rozmiarach – tworzone są zarówno niewielkie nachl noszone przez dwie osoby, jak i takie o wysokości trzech pięter, do noszenia których niezbędne jest ponad sto osób. Konstrukcja podnoszona jest na drążkach (symbolicznie reprezentujących włócznie, które przebiły ciało Husajna pod Karbalą) i przenoszona w procesji na wzór procesji żałobnej. Przemarszowi towarzyszą żałobnicy śpiewający pieśni religijne. mały|Żałobnicy przenoszą nachl dzięki przymocowanym do niego drewnianym drążkom Rytuał ten sięga swoją proweniencją początku rządów dynastii Safawidów. Jednym z najstarszych wciąż istniejących nachl jest ten powstały około 1880 roku i mierzący ponad osiem metrów, który znajduje się obecnie w mieście Jazd w kompleksie świątynnym – nachl ten ze względu na swój zły stan zachowania nie jest jednak już używany w czasie corocznych procesji.
Główne ośrodki miejskie, w jakich odbywa się procesje Nachl Gardani, to irańskie miasta Jazd, i Kaszan oraz inne osady ostanu Jazd.
Przypisy
Kategoria:Historia Iranu Kategoria:Sztuka islamu Kategoria:Jazd