Kaplica św. Wojciecha w nowym pałacu biskupim we Fromborku – kaplica we Fromborku, wzniesiona w latach 1844–1850.

Historia 15 października 1844 roku został wmurowany we Fromborku kamień węgielny pod budowę nowej rezydencji biskupa warmińskiego. Data nie była przypadkowa, w tym dniu przypadały urodziny króla Prus Fryderyka Wilhelma IV i dzień ten obchodzono wówczas niemal jak święto narodowe. Uroczystości wmurowania kamienia przewodził biskup warmiński Joseph Geritz, przy współudziale biskupa pomocniczego Franza Großmanna. Ów kamień węgielny umieszczony został w północnym rogu budowli, w miejscu projektowanej tam pierwotnie kaplicy biskupiejMarek Jodkowski Historia obrazu ołtarzowego św. Wojciecha z kaplicy nowego pałacu biskupiego we Fromborku, Komunikaty Mazursko-Warmińskie, nr 4 (331) 2025, s. 545–548, 559..

Podczas projektowania pałacu biskupiego bardzo dużą wagę przywiązywano do wyglądu kaplicy. Podczas analizy projektu Państwowa Deputacja Budowlana (niem. Oberbaudeputation) w Berlinie zaznaczyła, iż wygląd kaplicy nie może mieć formy zwykłego pomieszczenia, lecz „samodzielnej budowli”.

Według pierwotnych planów kaplica biskupia miała zostać wzniesiona od strony północno-wschodniej budowli. Jednak sprzeciw wobec takiego rozwiązania wyraził sam biskup Geritz. Argumentował on, że przy takiej orientacji kaplicy, a zarazem jej okien, zbyt mało światła będzie wpadać do wnętrza, przez co mogą wystąpić problemy związane z jej zawilgoceniem. Biskup zawnioskował, aby kaplica nie stanowiła dobudówki pałacu, ale żeby znalazła się wewnątrz bryły pałacu oraz żeby została powiększona do wysokości dwóch pięter. Przez to biskup zyskałby do niej łatwiejsze dojście i podczas nabożeństw nie musił schodzić na parter, lecz zajmować dogodne miejsce na emporze, znajdującej się w górnej kondygnacji. Po wniesieniu tych poprawek powierzchnia kaplicy wyniosła 15 stóp kwadratowych nawy.

Poświęcenie pałacu biskupiego miało miejsce dokładnie 6 lat od rozpoczęcia budowy, 15 października 1850 roku, bowiem i tu również kierowano się datą urodzin świeckiego władcy. W dniu poświęcenia ordynariusz warmiński biskup Geritz dokonał konsekracji kaplicy domowej pod wezwaniem św. Wojciecha oraz sprawował w niej pierwszą mszę świętąPaweł Romański Biskup warmiński Józef Ambroży Geritz (1783–1867), Olsztyn 2015, s. 206..

Biskup Geritz bardzo dużo uwagi poświęcił godnemu wystrojowi wnętrza kaplicy. Prace malarskie wewnątrz wykonał malarz z Dobrego Miasta o nazwisku Saage. W ołtarzu kaplicy centralne miejsce zajął wykonany na specjalne zamówienie obraz św. Wojciecha, patrona Prus. Obraz został wykonany na specjalne zamówienie biskupa przez , malarza związanego z düsseldorfską szkołą artystyczną.

Dzięki dofinansowaniu z Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2014–2020 pałac biskupi, a wraz nim kaplica, został odremontowany i przywrócony do stanu z czasów świetności.

Przypisy

Frombork Wojciecha Frombork