Wybory przedterminowe w Polsce przeprowadza się w celu wyboru organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego bądź organu wykonawczego gminy (wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta) przed upływem kadencji – w przypadkach przewidzianych w ustawach oraz wyboru nowego parlamentu oraz Prezydenta RP przed upływem kadencji.

Wybory wójta (burmistrza, prezydenta miasta) W przypadku opróżnienia urzędu Prezes Rady Ministrów zarządza wybory przedterminowe w drodze rozporządzenia.

Wybory do organów stanowiących samorządu terytorialnego Wybory te zarządza także Prezes Rady Ministrów w drodze rozporządzenia. Wybory przedterminowe organów stanowiących przeprowadza się najczęściej po odwołaniu rady gminy w wyniku ważnego referendum. Wyjątkami od tej reguły były: przedterminowe wybory do Rady Gminy Warszawa-Centrum w 2002 r., wybory do Rady Powiatu Wałbrzyskiego, zarządzone po włączeniu Wałbrzycha do powiatu wałbrzyskiego.

Wybory parlamentarne Przedterminowe wybory parlamentarne zarządza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku: uchwały Sejmu o skróceniu kadencji podjętej przez 2/3 ustawowej liczby posłówArt. 98 ust. 3 i 5 Konstytucji, nieotrzymania przez Prezydenta ustawy budżetowej w ciągu 4 miesięcy od dnia przedłożenia projektu ustawy Sejmowi (Prezydent ma wtedy 14 dni na zdecydowanie o skróceniu kadencji Sejmu)Art. 225 Konstytucji, jeżeli nie zostanie wyłoniona nowa Rada MinistrówArt. 155 ust. 2 Konstytucji.

W dwóch ostatnich przypadkach Prezydent nie może zdecydować o skróceniu kadencji parlamentu podczas stanu nadzwyczajnegoArt. 228 ust. 7 Konstytucji.

Wybory prezydenckie Przedterminowe wybory prezydenckie zarządza Marszałek Sejmu w przypadku opróżnienia urzędu prezydenta z powodu: śmierci PrezydentaArt. 131 ust. 2 pkt 1 Konstytucji, rezygnacji urzędującego PrezydentaArt. 131 ust. 2 pkt 2 Konstytucji, stwierdzenia nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej lub innych przyczyn nieobjęcia urzędu po wyborzeArt. 131 ust. 2 pkt 3 Konstytucji, orzeczenia przez Zgromadzenie Narodowe trwałej niezdolności urzędującego Prezydenta do pełnienia swoich funkcji ze względu na stan zdrowiaArt. 131 ust. 2 pkt 4 Konstytucji, orzeczenia przez Trybunał Stanu złożenia urzędu PrezydentaArt. 131 ust. 2 pkt 5 Konstytucji.

Przypisy

Kategoria:Wybory w Polsce