Kolonia Potok Wielki – wieś sołecka w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Potok Wielki.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 396 mieszkańców i była czwartą co do wielkości miejscowością gminy Potok Wielki.
Historia Najstarsza część wsi będąca dawniej częścią Woli Potockiej, sięga swymi korzeniami 1445 roku wchodząc w skład dóbr potockich często zmieniając swoich właścicieli. W XVII wieku należała do Sługockich, w XVIII w. Zamojskich, Karskich, potem Trzcińskich. W XIX wieku kolejno do Rozenwerthów, Michałowskich (herbu Jasieńczyk) i Lachmanów. Od nazwisk właścicieli pochodziły jej kolejne nazwy: Potok Rozenwerthów, Potok Lachman, Wola Lachman. W 1864 roku wieś zamieszkiwało 13 chłopów. Po uwłaszczeniu nastąpiła fala parcelacji rozbudowujących wieś o nowe kolonie. W 1872 roku sprzedano osadnikom galicyjskim i miejscowym włościanom niwę Sługowszczyzna. W latach dziewięćdziesiątych XIX wieku sprzedano część folwarku Lachman. W następnych dekadach rozparcelowano również inne majątki, których części potem weszły w skład Kolonii. W 1897 roku Potok Lachman, kolonię Potok Lachman i kolonię Sługowszyzna zamieszkiwały 282 osoby. Według pierwszego powszechnego spisu ludności z 1921 roku wieś liczyła 57 domów i 390 mieszkańców. W okresie międzywojennym dzięki inicjatywie władz gminnych zarzucono starą i przyjęto nową nazwę. Podczas walk frontowych w 1944 roku spaliło się 28 zabudowań.
Przypisy
GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
Bibliografia Baranowski Z.:Rys historyczny miejscowości powiatu janowskiego, Stalowa Wola 2001, . Województwo lubelskie w 15 tomach Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich 1880-1904, oprać. W. Sakławski, Lublin 1974, 300. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. IV, Województwo lubelskie, Warszawa 1924, str. 39. Lawera H., Bata A.: Gmina Potok Wielki. Historia i współczesność, Krosno 1999, str. 41. Kuraś S.: Słownik historyczno-geograficzny województwa lubelskiego w średniowieczu, w: Dzieje Lubelszczyzny, t. III, Warszawa 1983, str. 275. Komisarz do spraw włościańskich powiatu Janów, sygn.: 432; 455. Rząd Gubernialny Lubelski, sygn.: 32; 143. Księgi Ziemskie Lubelskie, Relacje, sygn.: 274,357v-364, 280,685-694; 304,40-40v; 459, 855-867v; 473, 412-418; Starostwo Powiatowe Kraśnickie, sygn.: 547; 1257. Archiwum Zamojskich, sygn.: 586; 122-124.
Kategoria:Potok Wielki (gmina)