Maleszowa – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Pierzchnica. Ma status sołectwa.
+Integralne części wsi Maleszowa SIMC Nazwa Rodzaj0262220 Dwór część wsi0262237 Podlesie część wsi
Do 1954 roku istniała gmina Maleszowa. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Maleszowa, po jej zniesieniu w gromadzie Piotrkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Od 1950 r. we wsi działa zorganizowana z inicjatywy mieszkańców Ochotnicza Straż Pożarna.
Historia thumb|upright|left|Franciszka Krasińska Nazwa wsi zapisywana była w przeszłości jako: Maleszow (1365), Pusta Malyechowska (1470-1480), Maleszowa (1540), a pochodzić miała od staropolskiego imienia Malesz.
Pierwsza źródłowa wzmianka o wsi pochodzi z dokumentu króla Kazimierza Wielkiego z roku 1365, w którym wzmiankowany jest Wierzbięta piszący się de Maleszow, obdarowany przez króla wsią Łętownia, następnie jako właściciele wsi występują: w 1388 r. Jan z Maleszowa, w 1397 r. Jarosław z Maleszowej.
W spisie poborowym powiatu chęcińskiego z 1508 r. dziedzicem klucza ziemskiego złożonego z wsi: Brod, Gorky, Malyeschow wymieniony jest szlachcic Maliszowski. Wedle ustaleń Marii Gangi, mógł to być Stanisław Maleszowski herbu Gryf, bohater walk z Turkami, Tatarami i Włochami, pochowany został w krakowskim kościele św. Trójcy w 1555 r. Jego córka Anna z Maleszowskich wraz ze swoją ręką wniosła swoje części majątku Maleszowa w dom swojego męża, Jana Gałeckiego herbu Junosza, który w 1576 r. sprzedał dobra maleszowskie wojewodzie płockiemu, Stanisławowi Krasińskiemu herbu Ślepowron. Tak Maleszowa trafiła w posiadanie rodziny Krasińskich. Z czasem urodziła się Franciszka Krasińska. W Maleszowie bywał także Kazimierz Pułaski. W liczbie przesuwającej się młodzieży przez komnaty rezydencji Krasińskich, których przyciągała wieść o piękności starościanek, był i młodociany, bo 16 lat zaledwie liczący, przyszły bohater konfederacji barskiej – Kazimierz Pułaski. Zakochawszy się w pannie Franciszce, częściej niż inni tu przebywał, bo jak mówią i panna odpłacała mu afektami i dotąd pokazują pod Maleszową figurę Matki Boskiej Bolesnej z wyrytą na niej datą 1713 r. i napisem: Mater Dei Dolora Ora Pro Nobis – gdzie często chodząc oboje, gorąco do Boga zasyłali modły. Późniejsze wielkoświatowe życie Franciszki w Warszawie, na dworze Lubomirskich, gdzie poznała Karola, syna Augusta III, który oświadczył jej swe uczucia – tak olśniły Franciszkę, że zapomniała o Kazimierzu, starościcu wareckim.
W okresie Królestwa Kongresowego wieś i folwark, powiat stopnicki, gmina Maleszowa, parafia Lisów. Leży na prawo od drogi bitej z Chmielnika do Kielc. Posiadała gorzelnię, dwa młyny i cegielnię. W 1827 r. było 41 domów i 239 mieszkańców.
Urodzeni w Maleszowej Franciszka Krasińska (ur. w Maleszowej, zm. 30 kwietnia 1796 w Dreźnie) – królewiczowa polska, trzecia córka z czterech Stanisława Krasińskiego i Anieli Humięckiej, morganatyczna żona księcia kurlandzkiego Karola Krystiana Wettyna, syna króla Polski Augusta III Sasa i Marii Józefy Habsburżanki.
Wincenty Sławęcki (ur. 1808 lub 1811 w Maleszowej, zm. 1876 w Rouen) – polski inżynier pracujący we Francji, emigrant po powstaniu listopadowym.
Zabytki Zespół dworski, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.446/1-5 z 8.02.1958, z 22.06.1967 i z 31.08.1989): Ruiny zamku Krasińskich z XVII w., położone na wyspie; jeszcze w czasie II wojny światowej zamykane drewnianymi wrotami. Zamek połączony był drewnianym mostkiem z dworem należącym przed wojną do rodziny Dąbrowskich. Dwór murowany z końca w. XVIII lub pocz. w. XIX. Frontem zwrócony na zach. Murowany. Parterowy, podpiwniczony. Na rzucie prostokąta, z nowszą przybudówką od pn, Układ wnętrza dwutraktowy. Zewnątrz podział ramowy; od frontu ślady ganku kolumnowego. Gzymsy nadokienne faliście wygięte, gzyms koronujący profilowany. W jednym z pokoi kominek klasycystyczny. Dach gontowy czterospadowy z dymnikami. Przy pn. ścianie dworu nowszy budynek parterowy, którego pd. Ściana murowana z kamienia z jedną strzelnicą i gzymsem kordonowym, będąca zapewne pozostałością pierwotnej budowli. Zewnątrz płyta kamienna z napisem wymieniającym wojewodę Krasińskiego (Gabriela?, wojewodę płockiego) i datą 1629. Pozostałości założenia parkowego z XVIII–XIX w. Ruiny stajni i wozowni z końca XVIII w. Lamus z II połowy XVIII w. Figura św. Jana Nepomucena z 1768 r. Pietà z 1713 .
Uwagi
Przypisy Raport o stanie gminy Pierzchnica w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 7 Strona gminy, sołectwa
Bibliografia
Linki zewnętrzne Strona oficjalna
Kategoria:Pierzchnica (gmina)