Miłonów (Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 grudnia 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. ()) – wieś w Polsce w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.
Informacje ogólne Wieś znajduje się 8 kilometrów od Oławy. Wieś połączona jest drogą z Marszowicami i Sobociskiem. Miejscowość ma powierzchnię 183,74 ha. Podział administracyjny W okresie pruskim Miłonów należał do gminy z siedzibą w Zabardowicach (Seiffersdorf), tam też znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Od 1816 r. wieś należała do powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. wchodziła w skład wydzielonej prowincji Dolny Śląsk.
Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 Miłonów wchodził w skład gminy WierzbnoWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa, a w latach 1954-1972 był częścią gromady WierzbnoUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71). Od 1973 r. jest częścią gminy wiejskiej OławaUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. wieś wchodziła w skład powiatu oławskiego województwa wrocławskiegoWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie.
Nazwa W ciągu swojego istnienia Miłonów nosił następujące nazwy:
1253 r.: Milonovo 1285 r.: Milenove 1301 r.: Milinov, Mylnow 1360 r.: Milnow 1372 r.: Meilen 1427 r.: Meylnau 1783 r.: Meilen lub Mellenau do 1945 r.: Mellenau (niemiecka nazwa wsi) 1945-1947 r.: Mielnów (nazwa nadana po ustanowieniu administracji polskiejObwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska) od 1947 r.: Miłonów
Nazwa miejscowości wywodzi się od miłości - polskiej nazwy uczucia. Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku, wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę miejscowości wymienia Miłonowo, podając jej znaczenie "Neue Liebe", czyli w języku polskim „Nowa miłość”. Adamy zalicza niemiecką nazwę wsi "Mellenau" do grupy nazw wsi wywodzących się od ukształtowania obszaru i cech lokalnego krajobrazu.
Historia Wieś o układzie workowatej ulicówki rozszerzonej w sposób zaokrąglony w skrajach wsi z XII w., po raz pierwszy wspomniana w 1253 r. w formie "Milonovo" jako własność opactwa św. Wincentego na Ołbinie w dzisiejszym Wrocławiu. Miłonów należał do opactwa św. Wincentego od 1149 r. do 1301 r., kiedy została sprzedana wrocławskiemu mieszczanowi Hildebrandowi (lub Ilidebrandowi), który był mincerzem we Wrocławiu. Hildebrand wydał 25 grzywien w celu kupna jednego łanu w Miłonowie, przy czym opat Wilhelm zastrzegł sobie prawo pobierania dziesięciny z Miłonowa i prawo pierwokupu w razie ewentualnej wyprzedaży gruntów. Późniejszymi właścicielami wsi byli synowie Hildebranda - Piotr, który był ławnikiem w oławskim sądzie, a wnuk Hildebranda - Henlin, był burmistrzem Oławy. Potomkowie Hildebranda sprzedawali stopniowo majątek w Miłonowie.
W 1347 r. wieś miała powierzchnię 9 łanów, z czego 7 1/2 łana stanowił folwark. W tym samym roku część Miłonowa kupił rycerz Henryk de Swenkinwelt, a dziesięć lat później pole przeszło na własność opactwa premonstratensów z Ołbina, przy czym opat Wilhelm przekazał połowę pola klasztorowi norbertanek ze Strzelna w diecezji włocławskiej. Inną część wsi kupił lekarz Emeryk, będący mieszczaninem z Wrocławia i właścicielem Pełczyc. Potomkowie Emeryka sprzedali za sto grzywien swój majątek w Miłonowie, który składał się z domu, trzech wolnych łanów, połowy dochodów z karczmy i prawa do wolnego wypasu owiec, sołtysowi Jankowa. Z Miłonowa pochodził Jan, będący burmistrzem Oławy w 1362 r., który w tym samym roku kupił młyn wodny w mieście od księcia oławskiego.
W późniejszym okresie Miłonów z powrotem stał się własnością opactwa św. Wincentego na Ołbinie, gdyż jest wspomniany jako właściciel wsi w 1783 r. Wieś znajdowała się w posiadaniu opactwa do czasu sekularyzacji dóbr zakonnych w 1810 r. W latach 1819 i 1830 wieś jest wzmiankowana jako własność urzędu domenalnego (Domainen-Amt) w Kotowicach (Kottwitz), a od 1845 r. jako własność pruskiego urzędu królewskiego w Oławie.
Gospodarka W pierwszej połowie XIX w. we wsi znajdowały się karczma, kuźnia i 4 zakłady rzemieślnicze. W 1845 r. we wsi odnotowano uprawę lnu i działalność pszczelarską. W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 227 ha, z czego pola uprawne stanowiły 195 ha, łąki 11 ha, a lasy 11 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 27,02 marek niemieckich za hektar pola, 23,60 marek za hektar łąki i 6,66 marek za hektar lasu. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 227,3 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 26,12 reichsmarek za hektar. Najbliższa wsi stacja kolejowa znajdowała się w Lizawicach (Leisewitz), a także w Marszowicach (Marschwitz).
Teraźniejszość We wsi znajduje się cmentarz komunalny, znajdujący się na terenie parafii św. Mikołaja w Wierzbnie dekanatu Oława archidiecezji wrocławskiej.
Wieś posiada sieć wodociągową i jest skanalizowana.
We wsi znajduje się boisko oraz plac zabaw.
Zabytki Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:
historyczny układ ruralistyczny wsi domy mieszkalne nr 1 i 9 zagroda nr 2 składająca się z dwóch budynków gospodarczych budynki mieszkalno-gospodarcze nr 4 i 7 domy mieszkalne nr 5 i 14 z budynkami gospodarczymi budynek mieszkalno-gospodarczy nr 10 ze stodołą zagroda nr 13 z domem mieszkalnym i stodołą stacja transformatorowa na działce nr 29
Demografia W 1783 r. wieś miała 111 mieszkańców. W 1819 r. wieś zamieszkiwało 127 osób, w 1830 r. 141 osób, w 1845 r. 134 osoby, w 1871 r. 144 osoby, w 1885 r. 153 osoby, a w 1895 r. 124 osoby. W 1905 r. w Miłonowie mieszkało 116 osób, w 1925 r. 121 osób, w 1935 r. 106 osób, a w 1939 r. 90 osób. W 2001 r. wieś zamieszkiwało 59 osób, w marcu 2011 r. 65 osóbGUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r., w 2021 r. 63 osoby, a w 2025 r. 64 osoby.
W 1925 r. na 121 mieszkańców wsi 58 było mężczyznami, a 63 kobietami. We wsi mieszkało 100 katolików i 21 ewangelików. Katolicy należeli do parafii w Sobocisku (Zottwitz), a ewangelicy do zboru w Marszowicach (Marschwitz).
Przypisy
Bibliografia
Würben, Marschwitz, Mellenau, [w:] Meßtischblatt nr 2956, [w:] Herbert Knothe, Beispiele schlesischer Dorfformen, Breslau 1938, tablica XXV, rycina 53 Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1965-8/1966 (seria artykułów) Mellenau – wie wir es kannten, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/1969, s. 14 Alfons Winkler, Eine Hasen-Treibjagd und andere Wintergeschichten aus der alten Heimat, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/2003, s. 2 Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 109
Linki zewnętrzne
"Mellenau" w serwisie "Familienforschung Kreis Ohlau" (dostęp 2026-06-18)
Kategoria:Oława (gmina wiejska)