Jan Smoleń, ps. Jaś, Morys, Mytnik (ur. 24 czerwca 1901 w Łysej Górze, zm. 28 czerwca 1945 w Bytomiu) – polski pedagog, w 1945 roku kurator śląsko-dąbrowskiego okręgu szkolnego.
Życiorys Był synem Michała (rolnik) i Anieli z Mytników. W 1921 ukończył II gimnazjum w Tarnowie, potem kształcił się na Uniwersytecie Jagiellońskim na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym, który ukończył w 1925 roku. Po ukończeniu studiów osiadł na Górnym Śląsku. Nauczyciel gimnazjów w Rudzie Śląskiej (1925–1926) i Katowicach (1926–1935).
W sierpniu 1935 został zatrudniony przez Związek Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech i rozpoczął nauczanie w Gimnazjum Polskim w Bytomiu (obecne I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Smolenia w Bytomiu), gdzie pracował do 26 sierpnia 1939 jako nauczyciel matematyki, chemii i fizyki. W 1936 prowadził w Zabrzu kurs języka polskiego, czynnie uczestniczył także w działalności Polskiego Uniwersytetu Ludowego, prowadząc wykłady na temat historii i gospodarczego rozwoju Polski. Angażował się w prace różnych polskich stowarzyszeń np. Polskiego Towarzystwa Szkolnego, pracował jako wychowawca w internacie.
Na kilka dni przed rozpoczęciem II wojny światowej zorganizował powrót uczniów z internatu do domów rodzinnych. We wrześniu 1939 przeniósł się do Krakowa. Od 1940 roku był przewodniczącym Komisji Oświaty i Kultury dla woj. krakowskiego i kieleckiego z ramienia Stronnictwa Ludowego „Roch”. . W styczniu–lutym 1943 roku był kierownikiem Okręgowego Biura Oświaty i Kultury Okręgowej Delegatury Rządu Kraków.
Po wojnie komunistyczne władze powierzyły mu funkcję kierownika wydziału Kuratorium Okręgu Szkolnego w Krakowie, następnie został kuratorem śląsko-dąbrowskiego okręgu szkolnego w Katowicach.
Zginął 28 czerwca 1945 roku w wypadku samochodowym podczas podróży służbowej . Został pochowany na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach. mały|Grób Jana Smolenia na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach
Ordery i odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (pośmiertnie, 18 stycznia 1946) „w uznaniu zasług dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej w dziele pracy organizacyjnej przy utworzeniu administracji państwowej i samorządu, uruchomieniu uczelni i odbudowie demokratycznej państwowości polskiej na ziemiach Województwa Śląsko-Dąbrowskiego”.
Upamiętnienie Od 1946 roku jest patronem I Liceum Ogólnokształcącego w Bytomiu.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Związku Polaków w Niemczech Kategoria:Kuratorzy oświaty PRL Kategoria:Ludzie związani z Bytomiem Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polskie ofiary wypadków drogowych Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Więźniowie więzienia Gestapo na Montelupich w Krakowie Kategoria:Zmarli w 1945