Nowe Budkowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Neu Budkowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Murów.
Nazwa Nazwa miejscowości wywodzi się od polskiego zdrobnienia nazwy "buda" - budka" oznaczającej mały drewniany budynek i związana jest ze staropolskim prawem stróży, które zobowiązywało chłopów do utrzymywania strażnic oraz ich pilnowania. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę miejscowości wymienia Budkowice podając jej znaczenie "Baudendorf, Huttendorf" czyli w języku polskim "Wieś strzegących, pilnujących". Nazwa wsi została później fonetycznie zgermanizowana na Budkowitz i utraciła swoje pierwotne znaczenie.
19 maja 1936 r. w miejsce nazwy Neu Budkowitz wprowadzono nazwę Neu Baudendorf. 9 września 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Nowe BudkowiceRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()..
Historia Miejscowość powstała w 1764 r. w wyniku podziału folwarku pomiędzy 14 rodzin. W 1840 r. w Nowych Budkowicach znajdowała się m.in. smolarnia, natomiast w 1870 r. – karczma i kuźnia. Od pocz, XIX w. wieś posiadała pieczęć gminną, na której wizerunku przedstawiono wiatę (kaplica?) pomiędzy dwoma drzewami.
Do głosowania podczas plebiscytu uprawnionych było w Nowych Budkowicach 387 osób, z czego 303, ok. 78,3%, stanowili mieszkańcy (w tym 300, ok. 77,5% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 382 głosy (ok. 98,7% uprawnionych), w tym 381 (ok. 99,7%) ważnych; za Niemcami głosowało 218 osób (ok. 57,1%), a za Polską 163 osoby (ok. 42,7%).
Zabytki Kapliczka-dzwonnica z końca XIX wieku, murowana z cegły. W środku znajdują się: ludowy Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej oraz rzeźby: 2 późnogotyckie, z początku XVI wieku, przedstawiające Barbarę z Nikomedii i Dorotę z Cezarei, barokowa Pietà z prawdopodobnie XVIII wieku, 2 barokowo-ludowe, z przełomu XVIII i XIX wieku, przedstawiające Piotra Apostoła i Pawła z Tarsu, 2 ludowe z 1. połowy XIX wieku, przedstawiające świętych Augustyna i Walentego, ludowa z 2. połowy XIX wieku, przedstawiająca Jana Nepomucena i krucyfiks o tradycjach barokowych z XIX wieku.
Demografia Na przełomie 1770 i 1771 r. w Nowych Budkowicach było 5 rzemieślników; reszta mieszkańców utrzymywała się z pracy w Kuźnicach Kluczborskich. W 1777 r. w miejscowości mieszkało 14 kolonistów i 7 chałupników leśnych, natomiast w 1870 r. – 14 kolonistów i 19 chałupników (wraz z przysiółkiem Morcinkiem, w którym znajdowało się 7 chałup leśnych). Rok177717831819184018551861189019001910192519331939194619601965200720092012 Liczba mieszkańców9681184360W tym 8 osób (ok. 2,2%) to ewangelicy.400397493W tym 456 osób (ok. 92,5%) posługiwało się językiem polskim.528W tym 526 osób (ok. 99,6%) posługiwało się językiem polskim.544W tym 364 osoby (ok. 66,9%) posługiwały się językiem polskim, 51 (ok. 9,4%) – językiem niemieckim, a 51 (ok. 9,4%) – oboma językami. Liczba budynków mieszkalnych: 85.466454438377438W tym 269 osób (ok. 61,4%) to kobiety; w wieku produkcyjnym 57,8%; z rolnictwa utrzymywało 28,5% ludności. Liczba zamieszkanych budynków: 90.502W tym 285 osób (ok. 56,8%) to kobiety.387399363 (Źródła:.)
W 1902 r. prenumerowano w Nowych Budkowicach 8 egzemplarzy „Dziennika Śląskiego”, po 2 egzemplarze „Gazety Grudziądzkiej” i „Posłańca Niedzielnego” oraz 1 egzemplarz „Górnoślązaka”.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Chrzanowski Tadeusz, Kornecki Marian, Katalog zabytków sztuki w Polsce, tom VII: Województwo opolskie, zeszyt 11: Miasto Opole i powiat opolski; Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk – Pracownia Inwentaryzacji Zabytków, Warszawa 1968 Madeja Józef, Powiat opolski. Szkice monograficzne; Instytut Śląski w Opolu, Opole 1969
Kategoria:Murów (gmina)