Frederick „Freddie” Mercury (ur. jako Farrokh Bulsara 5 września 1946 w Stone Town, zm. 24 listopada 1991 w Londynie) – brytyjski muzyk, piosenkarz rockowy i autor tekstów. Powszechnie uznawany za jednego z najlepszych wokalistów w historii muzyki popularnej.
Karierę muzyczną rozpoczął w zespole Ibex, później przemianowanym na Wreckage. Od 1970 wokalista zespołu Queen, uznawanego za jedną z najlepszych i najbardziej wpływowych grup muzycznych wszech czasów. Z zespołem nagrał i wydał 14 albumów studyjnych: Queen (1973), Queen II (1974), Sheer Heart Attack (1974), A Night at the Opera (1975) A Day at the Races (1976), News of the World (1977), Jazz (1978), The Game (1980), Hot Space (1982), The Works (1984), A Kind of Magic (1986), The Miracle (1989), Innuendo (1991) i Made in Heaven (1995), ponadto napisał wiele przebojów, m.in. „Killer Queen”, „Bohemian Rhapsody”, „Crazy Little Thing Called Love” czy „We Are the Champions”. Od 1984 także artysta solowy, nagrał dwa albumy: Mr. Bad Guy (1985) i Barcelona (1988) w duecie z Montserrat Caballé; pierwszą płytę promował przebojami „I Was Born to Love You” i „Living on My Own”, a drugą tytułowym hitem.
Życiorys Początki mały|Dom, w którym dorastał Mercury Urodził się jako Farrokh Bulsara 5 września 1946 w szpitalu rządowym w Stone Town na Zanzibarze, ówczesnej kolonii brytyjskiej. Jego rodzice, brytyjski urzędnik Bomi oraz Jer Bulsara, byli Parsami z Gudźaratu i wyznawcami zaratusztrianizmu. Z początku mieszkał w Zanzibarze, potem także w Indiach (z ciotką i babką Farrokha), a w 1964 osiedlił się z całą rodziną w Wielkiej Brytanii. Przez długi czas mieszkali w Feltham. W dorosłym życiu jego rodzice przeprowadzili się do Nottingham, żeby być bliżej swojej córki Kashmiry, młodszej o sześć lat od brata. Ich ojciec zmarł 26 grudnia 2003 w wieku 95 lat, a matka – 13 listopada 2016 w wieku 94 lat.
Jako pierwszy publiczny występ Farrokha można uznać pozowanie do zdjęcia, za które fotograf na Zanzibarze otrzymał miejscową nagrodę za najlepszą fotografię 1947. W wieku pięciu lat Bulsara zaczął uczęszczać do szkoły prowadzonej przez brytyjskie zakonnice. Następnie został wysłany do dużej brytyjskiej szkoły z internatem w Panchgani, gdzie nazywano go „Freddie”. Szkołę charakteryzowała dyscyplina, czego przykładem była kara obcięcia chłopcu długich włosów z powodu bójki z kolegą. W okresie szkolnym wykazywał talent muzyczny i dzięki swojej ciotce uczył się gry na fortepianie. Następnie zaczął grać w swoim pierwszym rock and rollowym zespole – The Hectics – który współtworzyli z nim: Derrick Branche, Bruce Murray, Farang Irani i Victory Rana. W szkole interesował się także sztuką oraz sportem – krykietem, boksem oraz biegami długodystansowymi. W wieku 10 lat wygrał szkolny turniej tenisa stołowego, poza tym angażował się w zajęcia chóru oraz teatru. Choć nie widywał często swoich rodziców, to w przeciwieństwie do wielu innych gwiazd muzyki rockowej dobrze wspominał czasy szkolne. Uczęszczał do Cathedral and John Connon School oraz St. Mary’s High School w Bombaju. W 1963 wrócił do Zanzibaru, by kontynuować naukę w szkole przy klasztorze św. Józefa.
W 1964, w wieku 18 lat, ze względu na wojnę domową w Zanzibarze wraz z rodzicami i młodszą siostrą Kashmirą wyjechał do Anglii i zamieszkał w Feltham, w Hounslow – mieście aglomeracji zachodniego Londynu. W przeciwieństwie do rodziców, był zadowolony z przeprowadzki do Europy – już w Zanzibarze interesował się zachodnim światem muzyki i mody. W 1964 ukończył Isleworth Polytechnic (obecnie West Thames College), gdzie wystąpił w sztuce Arnolda Weskera pt. The Kitchen. Następnie rozpoczął studia w Ealing College of Art na wydziale grafiki. W 1969 uzyskał dyplom ze sztuki grafiki i projektowania. W tym czasie zarabiał jako sprzedawca w sklepie z używaną odzieżą w Kensington Market w Londynie, gdzie pracował razem z Rogerem Taylorem. Wcześniej w czasie wakacji dorabiał w dziale cateringu na lotnisku Heathrow, które znajdowało się blisko jego domu.
Przed Queen Podczas nauki w Ealing Art College poznał Tima Staffela, a dzięki niemu w 1968 – pozostałych członków zespołu Smile, czyli Briana Maya oraz Rogera Taylora. Zespół był pod wpływem wykonawców, takich jak Jimi Hendrix, Led Zeppelin i Cream. Mercury dobrze czuł się w otoczeniu członków grupy, coraz częściej przebywał w ich towarzystwie, bywał na koncertach, doradzał im, a sam po raz pierwszy od przyjazdu do Anglii zaczął grać. Pierwszą poważną próbą wokalisty był zespół Ibex, którego członkami byli również Mike Bersin, John „Tupp” Taylor i Mick „Miffer” Smith. Debiutancki występ nowego wokalisty miał miejsce 23 sierpnia, a wśród zagranych piosenek był cover Elvisa Presleya „Jailhouse Rock”. W listopadzie 1969 zmienili nazwę na Wreckage.
W lutym 1970, po odpowiedzi na ogłoszenie prasowe i przesłuchaniu, dołączył do mało znanej grupy Sour Milk Sea (pozostali jej członkowie to Chris Dummett, Jeremy Gallop, Paul Milne i Robert Tyrell). W związku z nieporozumieniami na tle muzycznym rozpadła się ona w ciągu około dwóch miesięcy. Niewiele później, w związku z brakiem rozwoju Smile, Staffel odszedł do grupy Humpy Bong. Mercury przekonał dwóch pozostałych członków zespołu, że powinni razem kontynuować granie, dołączył do nich, zaproponował nową nazwę formacji – Queen – i stworzył jej logo. Na gitarze basowej początkowo grał Mike Grose, następnie Barry Mitchell, a w lutym 1971 po przesłuchaniach do grupy na stałe dołączył John Deacon.
Po napisaniu piosenki „My Fairy King” z debiutanckiego albumu zespołu przybrał pseudonim artystyczny Freddie Mercury. Jak twierdzi Brian May, Freddie oznajmił członkom zespołu, że w utworze jest mowa o jego własnej matce. Postanowił zmienić nazwisko na Frederick Mercury, bo uważał, że nowe nazwisko, nawiązujące do rzymskiego boga, lepiej pasuje do gwiazdy muzyki, którą zamierzał zostać.
Queen stali się szeroko rozpoznawalni po sukcesie utworu „Bohemian Rhapsody”, który uznawany jest za jeden z najlepszych w historii rocka. Mercury, wielokrotnie pytany o przesłanie utworu, twierdził, że nie lubi tego tłumaczyć, lub odpowiadał, że nie wie. W rzeczywistości piosenka była wynikiem fascynacji Mercury’ego Włochami i kulturą włoską.
Na scenie mały|Mercury podczas koncertu we Frankfurcie w 1984 Mercury, choć był nieśmiały i skryty, to na scenie był energicznym i charyzmatycznym wykonawcą, uznawanym za jednego z najlepszych showmanów w historii muzyki rockowej. Nie uważał się za lidera zespołu Queen, twierdząc, że wszyscy jego członkowie są równi, ale to na nim skupiona była uwaga publiczności. Wspólnie z Mayem, Taylorem i Deaconem zagrał ponad 700 koncertów na całym świecie, a do ich najsłynniejszych występów z Queen należą m.in.: koncert na stadionie Wembley w ramach trasy Magic Tour (11 i 12 lipca 1986), występ za żelazną kurtyną w Budapeszcie (27 lipca 1986) oraz rekordowe pod względem zgromadzonej publiczności (231 tys. widzów) show w Ameryce Południowej (São Paulo, 20 marca 1981), a także 20-minutowy występ na charytatywnym widowisku Live Aid (1985), który to zaliczany jest do najlepszych koncertów w historii muzyki rockowej. Bezpośrednio po nim Elton John żartobliwie powiedział, że Queen „zdominowali cały koncert”, a organizator koncertu Bob Geldof wiele lat później stwierdził, że „Mercury urodził się właśnie po to, żeby zagrać przed 1,6 mld ludzi, którzy oglądali koncert w telewizji”. 9 sierpnia 1986 w Knebworth Park zagrał ostatni koncert z Queen, na którym było obecnych 150 tys. widzów.
Jest autorem większości piosenek Queen, w tym pierwszego utworu zespołu, który znalazł się na brytyjskiej liście przebojów („Seven Seas of Rhye”), pierwszego wielkiego hitu („Killer Queen”) oraz najsłynniejszego utworu grupy („Bohemian Rhapsody”). Spośród 17 utworów umieszczonych na składance przebojów Greatest Hits (1981) jest autorem 10 piosenek, tj.: „Seven Seas of Rhye”, „Killer Queen”, „Bohemian Rhapsody”, „Somebody to Love”, „Good Old-Fashioned Lover Boy”, „We Are the Champions”, „Bicycle Race”, „Don’t Stop Me Now”, „Crazy Little Thing Called Love”, „Play the Game”. Pisał utwory rockowe i popowe, ale również w stylu disco i rockabilly. Momentem przełomowym w jego karierze był sukces singla Bohemian Rhapsody. Kolejne albumy i utwory Queen trafiały na szczyty list przebojów na całym świecie.
Był zafascynowany baletem, a jego tanecznym idolem był Wacław Niżyński. 7 października 1979 na zaproszenie Dereka Deana i Wayne’a Eaglinga wystąpił z tancerzami Royal Ballett podczas gali dobroczynnej w London Coliseum, na której zatańczył i zaśpiewał na żywo „Bohemian Rhapsody” i „Crazy Little Thing Called Love”, co publiczność nagrodziła owacjami na stojąco. Podczas prób do występu poznał garderobianego Petera Freestone’a, który został później jego asystentem. Działalność solowa Mr. Bad Guy Pozostając członkiem Queen, planował nagrać solowy album, co uczynił po chwilowym zawieszeniu działalności zespołu pod koniec 1982. Na początku 1983 rozpoczął pracę nad materiałem w studiu Musicland w Monachium. W tym czasie poznał Giorgio Morodera, który zaproponował mu współpracę przy nagraniu ścieżki dźwiękowej do reedycji niemego filmu Fritza Langa, Metropolis (1926). Efektem współpracy był utwór „Love Kills”, który został wydany jako singel 10 września 1984.
9 kwietnia 1985 wydał utwór „I Was Born to Love You”, którym zapowiadał swój debiutancki album pt. Mr. Bad Guy, wydany 20 dni później. Mercury określił album „bardzo osobistym” i sam skomponował nań wszystkie 11 utworów. Płytę nagrał we współpracy z Reinholdem Mackiem. Materiał zamieszczony na płycie był różnorodny – od dyskotekowego „Living on My Own” po monumentalny „Made in Heaven” (z teledyskiem nawiązującym do piekła Dantego). Album poniósł komercyjną porażkę, rozchodząc się w zaledwie 160 tys. egzemplarzy.
Barcelona W lutym 1983 usłyszał katalońską śpiewaczkę operową Montserrat Caballé w operze Un ballo in maschera Giuseppe Verdiego. Oczarowany jej głosem, zapragnął ją poznać, a ich pierwsze spotkanie odbyło się dopiero dwa lata później w hotelu Ritz w Barcelonie. Mercury wówczas zaprezentował jej utwór „Exercises in Free Love” (napisany z Mikiem Moranem), na co Caballé odpowiedziała propozycją nagrania wspólnej płyty. Przedtem spotkali się ponownie w posiadłości Mercury’ego o nazwie Garden Lodge, a spotkanie zakończyli improwizowanym koncertem.
Nagrania albumu odbywały się w Town House Studios. Rejestracja materiału przebiegała zupełnie inaczej, niż wyobrażała to sobie śpiewaczka – była bowiem przekonana, że w krótkim czasie nagra kilka napisanych i gotowych piosenek, poza tym nie wiedziała, że w momencie rozpoczęcia nagrań materiał nie będzie gotowy, a to ze względu na styl pracy Mercury’ego, który na bieżąco tworzył i poprawiał nagrywane kompozycje w celu uzyskania jak najlepszego efektu. Ostatecznie zgodziła się na tę metodę, po latach uznała, że Mercury „wydobył z jej głosu więcej, niż wydawało się to możliwe”, a samą płytę uznała za „jeden ze swoich największych sukcesów zawodowych”. Choć w kolejnych latach otrzymywała liczne propozycje o podobnym charakterze, konsekwentnie je odrzucała, twierdząc, że więź łącząca ją z Mercurym była „wyjątkowa”. Po nagraniu albumu Mercury mówił w wywiadach, że zalicza Caballé do „bardzo wąskiego grona przyjaciół”.
30 maja 1987 Mercury i Caballé wystąpili premierowo z utworem „Barcelona” podczas festiwalu Ibiza ’92 urządzonego z okazji ogłoszenia decyzji o organizacji w Barcelonie Letnich Igrzysk Olimpijskich 1992. Koncert odbył się w klubie „Ku Club” w San Antonio przed publicznością liczącą ok. 500 osób. W październiku 1987 nakręcili w Londynie oficjalny teledysk do piosenki, Mercury był już wówczas w pogarszającym się stanie zdrowia spowodowanym AIDS. Kontynuowali także nagrania całego albumu. Barcelona ukazała się w październiku 1988.
Inne projekty thumb|Mercury w 1977