Ostromecko – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dąbrowa Chełmińska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.
Położenie Ostromecko położone jest w gminie Dąbrowa Chełmińska, powiecie bydgoskim, na skraju historycznej Ziemi Chełmińskiej. Miejscowość zlokalizowana jest na Wysoczyźnie Chełmińskiej oraz częściowo w Dolinie Wisły, w mezoregionie Dolina Fordońska. Oba mezoregiony rozgranicza Zbocze Mariańskie o wysokości względnej około 50 m, pocięte siecią dolinek i wąwozów denudacyjnych. W pobliżu Wisły znajduje się odcięte koryto rzeczne, zwane jeziorem Ostromeckim, oraz łachy zwane Reptówkami. Miejscowość znajduje się w obrębie Zakola Dolnej Wisły oraz Fordońskiego Przełomu Wisły.
Nazwa Istnieje kilka hipotez co do genezy nazwy miejscowości. Według Zdzisława Raszei może pochodzić ona od języka ludów Azji Mniejszej (Scytowie)Scytyjska nazwa „Ostro”+„mezh” oznacza „w środku naczynia glinianego”.. Etymologia ludowa wywodzi nazwę od ostrych mieczyhttps://www.ukw.edu.pl/download/54957/LB_SN_III.pdf s. 227., językoznawcy – od „ostrego i mętnego” toku Wisły. W dokumentach widnieją określenia: Ostromezh (1222), Ostromitz (1414); Ostromyecz (1467); Ostromitcz, Ostromeytcz (1480); Ostromiecz (1570); Ostromęck (1667); Ostrometzko (1772-1920); Ostromecko (1920-1939 i od 1945). W latach 1939–1942 powrócono do starej nazwy Ostrometzko, lecz po przeprowadzonej zamianie nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, w latach 1942–1945 nazywała się OstrometzGermanizacja nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Wybór źródeł, wstęp i oprac. M. Kubicki, Gdańsk-Warszawa 2022, s. 102..
Charakterystyka Ostromecko ma charakter wsi podmiejskiej i letniskowej położonej w ciekawym topograficznie i przyrodniczo terenie. Miejscowość od lat 90. XX wieku wyróżnia się pod względem dynamiki rozwoju, korzystając z procesu suburbanizacji okolic Bydgoszczy. Najcenniejszym obiektem we wsi jest zespół pałacowo-parkowy, utrzymywany przez miasto Bydgoszcz. Ponadto miejscowość dysponuje m.in. przedszkolem, szkołą podstawową i gimnazjum, przychodnią, klubem sportowym, restauracją i hotelem. Najbardziej znanym lokalnym przedsiębiorstwem są Wody Mineralne Ostromecko.
Przez Ostromecko przebiega droga wojewódzka nr 551 ze Strzyżawy do Wąbrzeźna oraz linia kolejowa nr 209 Bydgoszcz Wschód – Brodnica. Na wschodnim obrzeżu wsi znajduje się przystanek kolejowy. Zabudowa mieszkaniowa koncentruje się głównie w części południowej na osiedlu Ostromecko-Zabasta. Na północnym wschodzie znajdują się ogrody działkowe „Łączność”.
Zabytki Ostromecka
thumb|Kościół pw. św. Mikołaja, Stanisława i Jana Chrzciciela thumb|Dom zbudowany w 1905 roku z okazji 100-lecia osiedlenia w Ostromecku Schönbornów-Alvenslebenów We wsi znajduje się okazały zespół pałacowo-parkowy należący pierwotnie do rodziny Schönborn, a w latach 1890–1945 do rodziny von Alvensleben. W skład tego zespołu wchodzą: Barokowy pałac (Pałac Stary, niem. Altes Schloss), zbudowany około roku 1730 w stylu saskiego rokoka na wysokiej skarpie nad Wisłą, z inicjatywy wojewody pomorskiego Pawła Michała Mostowskiego, w miejscu dawnego dworu rodziny Dornowskich. Od 2000 roku w pałacu znajduje się Kolekcja Zabytkowych Fortepianów im. Andrzeja Szwalbego. Pałac klasycystyczny (Pałac Nowy, niem. Neues Schloss) zbudowany w 1849 rokuPodawane są również lata 1832–1848., zaprojektowany prawdopodobnie przez Karla Friedricha Schinkla Strona Miejskiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. na zlecenie Jakuba Martina Schönborna. W roku 1912 do pałacu dobudowano neobarokowe skrzydło z salą balową oraz ogrodowe tarasy. Po 1945 r. w pałacu zlokalizowano szkołę i internat dla niesłyszących dzieci, co przyczyniło się do znacznej dewastacji obiektu (zabytkowe parkiety pokryto płytkami, ściany – boazerią ze sklejki, kominki zamurowano, a stiuki pokryto kilkoma warstwami farby olejnej). Po 1990 r. odrestaurowano winiarnię oraz sale na parterze: balową, złotą, pomarańczową, zieloną oraz salonik włoski.
Pałace otoczone są 36-hektarowym parkiem krajobrazowym w stylu angielskim (dęby, graby, modrzewie i kasztanowce), zaprojektowanym przez pruskiego ogrodnika królewskiego Petera Josepha Lennégo (współtwórcę m.in. ogrodów Sanssouci w Poczdamie). Znajdują się tu 62 pomniki przyrody: 11 lip drobnolistnych, 17 dębów szypułkowych, 20 kasztanowców, 4 buki, 1 sosna wejmutka, 5 wiązów, jesion wyniosły i olsza czarna. Średnice pni wynoszą od 200 do 455 cmHanna Walenczykowska Tyle piękna w jednym mieście.. Park rozciąga się, na osi pałacu Schönbornów, aż po ukryte w zieleni mauzoleum grobowe właścicieli z 1878 roku. U stóp Pałacu Mostowskich znajduje się ponadto ogród włoski w stylu renesansowym – jedyny w województwie i jeden z nielicznych w Polsce.
Na wzniesieniu obok zespołu pałacowego znajduje się, przebudowany w latach 1763–1764, kościół pw. św. Mikołaja, Stanisława i Jana Chrzciciela z XIV wieku, z barokową wieżą.
Kompleks pałacowy został gruntownie zrewitalizowany w ramach 2 etapów projektu pn. Ostromecko – cztery pory roku, w latach 2007–2011. Pieniądze na ten cel pochodziły: w niemal ⅔ z budżetu miasta Bydgoszczy (9 118 340,76 zł), które jest właścicielem i opiekunem kompleksu, natomiast w ponad ⅓ ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Osi priorytetowej 3. Rozwój infrastruktury społecznej, Działania 3.3. Rozwój infrastruktury kultury, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007–2013 (4 725 966,44 zł).
Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyło 991 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Dąbrowa Chełmińska.
Przyroda i rekreacja Ostromecko położone jest na obszarze o wysokich walorach przyrodniczych i rekreacyjnych. Wieś od wschodu otoczona jest lasami, a od zachodu równiną zalewową Wisły. O wartości przyrodniczej terenu świadczy bezpośrednie sąsiedztwo dwóch rezerwatów przyrody: Lasu Mariańskiego (gdzie od 1894 roku eksploatowane są m.in. źródła wody mineralnej) oraz Wielkiej Kępy Ostromeckiej (jednego z najstarszych rezerwatów w województwie kujawsko-pomorskim). Oba rezerwaty chronią cenne siedliska związane z doliną Wisły: las łęgowy wiązowo-jesionowy, łęg jesionowo-olszowy, grąd subkontynentalny, buczynę niżową oraz kontynentalny bór mieszany. Na północ od Ostromecka znajdują się również rezerwaty: Linje oraz Reptowo. W 2003 większość terytorium wsi (z wyłączeniem osiedla Ostromecko-Zabasta) włączono w obszar Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego. Tereny zalewowe Wisły objęte są ponadto siecią obszarów Natura 2000 pn.: Dolina Dolnej Wisły (obszar specjalnej ochrony ptaków) i Solecka Dolina Wisły.
W Ostromecku, na obrzeżach wsi, znajduje się najokazalsza w kraju topola czarna, zwana Topolą Mariańską. To ponad 200-letnie drzewo o obwodzie pnia 908 cm i wysokości 33 m (w 2020). Posiada status pomnika przyrody od 1990 r.
Szlaki turystyczne Przez Ostromecko przebiegają liczne szlaki turystyczne: pieszy szlak turystyczny (48,4 km) „Rezerwatów Chełmińskich”, wiodący z Bydgoszczy-Fordonu do Chełmna pieszy szlak turystyczny im. prof Krystyny Wyrostkiewicz, dawniej „Orlich Gniazd” (14,8 km), wiodący z Ostromecka wzdłuż zakola dolnej Wisły do Kamieńca szlak rowerowy „Dookoła Dolinie Dolnej Wisły” Bydgoszcz-Świecie-Chełmno-BydgoszczZbigniew Boroński, Janusz Umiński, Grzegorz Pietrzak: Przewodnik po turystycznym szlaku rowerowym Bydgoszcz-Chełmno-Bydgoszcz. Wydział Sportu i Turystyki Urzędu Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006. . szlak rowerowy „Przyjaźni” Bydgoszcz-Toruń szlak rowerowy „Po Dolinie Dolnej Wisły” Cierpice-Bydgoszcz-Świecie-Nowe-Gniew-Tczew-Kwidzyn-Grudziądz-Świecie-Ostromecko-Zamek Bierzgłowski Wiślana Trasa Rowerowa – odcinek prawobrzeżny
Wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 551 przez Ostromecko wiedzie droga rowerowa ze Strzyżawy do Dąbrowy Chełmińskiej.
Akratopegi
W Ostromecku znajduje się źródło wód alkalicznych Maria. Ma ono wody słabo zmineralizowane wodorowęglanowo-wapniowe, z dużą zawartością jonu siarczanowego, niskosodowe. Może być wykorzystywana w schorzeniach jelit, dróg moczowych oraz u diabetyków.
Infrastruktura thumb|Droga wojewódzka nr 551 w centrum Ostromecka
Oświata Zespół Szkół im. Mariana Rejewskiego w Ostromecku – w jego skład wchodzi: przedszkole publiczne oraz szkoła podstawowa.
Zdrowie Przychodnia w Ostromecku – filia Gminnej Przychodni w Dąbrowie Chełmińskiej
Gospodarka Wody Mineralne Ostromecko
Sport Ludowy Klub Sportowy Ostromecko www zespół boisk sportowych (korty tenisowe, boisko do koszykówki i siatkówki, kręgielnia)
Związki wyznaniowe W miejscowości siedzibę ma parafia św. Mikołaja, św. Stanisława i św. Jana Chrzciciela. Na terenie wsi zlokalizowane są dwa nieczynne cmentarze ewangelickie.
Baza noclegowa Zespół pałacowo-parkowy w Ostromecku Hotel **** – 54 miejsca noclegowe Restauracja „Leśna” w Ostromecku – 12 miejsc noclegowych
Komunikacja miejska Do Ostromecka z Bydgoszczy kursuje sezonowa linia turystyczna obsługiwana przez ZDMiKP Bydgoszcz. Linia autobusowa nr 75 funkcjonuje w soboty, niedziele i święta od maja do września na trasie z fordońskiego osiedla Przylesie przez Stary Fordon i Strzyżawę do Ostromecka.
Komunikacja kolejowa Komunikację kolejową obsługuje Arriva RP. Odjazdy odbywają się z dworca kolejowego Bydgoszcz Główna.
Historia Okres wczesnohistoryczny thumb|Pałac Stary zbudowany w połowie XVIII wieku przez wojewodę pomorskiego Pawła Michała Mostowskiego thumb|Pałac Nowy zbudowany w latach 1832–1848 przez Jakuba Martina Schönborna i rozbudowany przez Albrechta von Avenslebena thumb|Pałacyk Myśliwski, dobudowany do nowego pałacu w 1891 roku thumb|Pozostałości mauzoleum grobowego rodu Alvensleben-Schönborn wzniesionego w latach 1878–1887 w przypałacowym parku thumb|Polana w przypałacowym ogrodzie angielskim thumb|Widok na ogród włoski i dolinę Wisły thumb|Odrestaurowane wnętrza Pałacu Starego Najstarsze rozpoznane ślady obecności człowieka w rejonie Ostromecka pochodzą z młodszej epoki kamiennej (4200 lat p.n.e.) Od neolitu (3500–1700 p.n.e.) dominował osiadły tryb życia, a w okresie kultury łużyckiej (1400–1200 p.n.e.) zasiedlone oprócz Ostromecka były liczne sąsiednie miejscowości np. Bolumin, Czemlewo, Gzin, Mała Kępa, Nowy Dwór, Słończ. W Ostromecku znaleziono zabytki archeologiczne kultury łużyckiej (okres halsztacki) m.in. fragmenty misek i amfor zdobionych ornamentem. Następnie przebywała tu ludność kultury pomorskiej. Z okresu rzymskiego (0–400 lat n.e.) pochodzą znaleziska monet, wyrobów importowanych: naczyń z brązu, szkła, gliny, ozdób, co świadczy o przebiegającym tędy szlaku bursztynowym. Przedmiotem handlu wymiennego były m.in.: zboże, bursztyn, miód, wosk, futra, naczynia brązowe, wyroby szklane, zapinki, pierścienie, narzędzia i broń. Od VI wieku n.e. pojawia się w Ostromecku ludność słowiańska, która w IX wieku tworzy zrąb państwa polskiego.
Okres staropolski