Pietna

Pietna (M. Choroś, Ł. Jarczak, S. Sochacka, Słownik nazw miejscowych Górnego Śląska, Opole-Kluczbork 1997, s. 76.) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Krapkowice. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest w Kotlinie Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Osobłoga.

W latach 1945–1954 miejscowość należała do gminy Kórnica w powiecie prudnickim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2021 wieś była zamieszkana przez 390 osób.

Geografia Pietna znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Pietna położona jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie krapkowickim, w gminie Krapkowice. Znajduje się w odległości około 22 km od granicy z Czechami. Należy do Euroregionu Pradziad.

Sołectwo Pietna obejmuje obręb wsi Pietna. Zajmuje powierzchnię 4,7 km². Graniczy z miastem Krapkowice od północy oraz z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Żywocice, Brożec, Ściborowice, Komorniki, Steblów.

Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Pietna znajduje się w granicach mikroregionów Równina Walców (318.59.1) i Dolina Dolnej Osobłogi (318.55.10). W obszarze wsi przepływają rzeka Osobłoga oraz strugi Białynka i Jaźwina.

Na zachód od miejscowości znajduje się las Landek, a na południe Ściborowicki Las.

Integralne części wsi + Integralne części wsi Pietna SIMC Nazwa Rodzajnie nadano Nowy Borek część wsi

Nazwa Nazwa wsi wywodzi się prawdopodobnie od słowa podnóże/wzniesienie lub też miejsce gdzie była woda pitna. Jako Pietna zostaje wymieniona w 1784. W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936–1945 miejscowość nosiła nazwę Teichgrund. Wieś wymieniana była w swej historii także jako Piethna, Pietien. 9 września 1947 r. nadano miejscowości, wówczas administracyjnie należącej do powiatu prudnickiego, polską nazwę PietnaRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()..

Historia Nie udało się ustalić, kiedy dokładnie miało początek osadnictwo na terenie obecnej wsi Pietna. Wieś po raz pierwszy wzmiankowana była pod nazwą Laschic w dokumentach księstwa opolskiego w 1297. Pierwsze miejsce lokalizacji wsi to okolice ujścia Osobłogi na kończącej się skarpie na wysokości śluzy w Żywocicach (tzw. Górka Berrowa). Teren ten w XIII i XIV wieku tworzył bagniste i często nawiedzane przez powódź rozlewisko. Ze względu na zagrożenie powodziami, wieś została zlokalizowana dalej na południe. mały|lewo|Pietna wśród miejscowości ziemi prudnickiej na czeskiej mapie z 1922 W Księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego, spisanej w latach 1295–1305, odnotowano, że dziesięcina ze wsi należy się w połowie biskupowi wrocławskiemu, a w połowie prepozytowi kościoła klasztornego cystersów w Kazimierzu koło Prudnika. Około 1320 wieś ponownie znalazła się w posiadaniu książąt opolskich, a 21 czerwca 1323 książę Albert nadał ją wraz z przynależnościami klasztorowi cystersów w Jemielnicy. Jeszcze przed końcem XIV wieku wieś znalazła się znowu w dobrach książęcych, co potwierdza dokument wydany 1 sierpnia 1401 przez księcia Bernarda, na mocy którego opactwo cystersów w Jemielnicy otrzymało w Pietnej na własność staw oraz coroczne datki w postaci 4 wiader miodu. W XV wieku wieś znalazła się w granicach księstwa głogówecko-prudnickiego. W czasie rejzy husytów na Śląsk, w marcu 1428 Pietna wraz z okolicznymi wsiami została zniszczona przez husytów. mały|lewo|upright|Pieczęć Pietnej (1848) Wieś ucierpiała podczas wojny trzydziestoletniej. Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. W 1790 w Pietnej istniał młyn. W 1837 bracia Wolf, Siegfried i Abraham Guradzerowie ze Ściborowic kupili młyn wraz z 150 morgami ziem od właściciela Schreibera. W pobliżu młyna zbudowali dwa piece do wytapiania surówki stali tzw. fryszerki. Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu widły z dwoma zębami w słup, za nimi skrzyżowane łopata i widły trójzębne, a w otoku napis: PIETNA: GEM: SIEGEL / NEYSTAETER CREYS (). W 1861 w Pietnej mieszkało 12 Żydów. mały|lewo|Pomnik upamiętniający mieszkańców Pietnej poległych w I i II wojnie światowej 8 grudnia 1903 wieś otrzymała prąd elektryczny. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 323 mieszkańców Pietnej 140 posługiwało się językiem niemieckim, a 183 językiem polskim. W wyborach parlamentarnych w Republice Weimarskiej w 1919 najwięcej głosów w Pietnej zdobyli chrześcijańscy demokraci.

W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Pietna znalazła się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem. Do głosowania uprawnionych było w Pietnej 207 osób, z czego 158, ok. 76,3%, stanowili mieszkańcy (w tym 207, 100% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 203 głosy (ok. 98,1% uprawnionych), w tym 201 (99%) ważnych; za Niemcami głosowało 196 osób (97,5%), a za Polską 5 osób (2,5%). W latach 20. XX wieku w Pietnej powstał pomnik upamiętniający 18 mieszkańców wsi, którzy zginęli podczas I wojny światowej. W 1929 Józef Pieczyk z Zabierzowa zbudował zaporę dębową na Osobłodze. mały|Zakład energetyczny w Pietnej W okresie II wojny światowej w Pietnej pracowali robotnicy przymusowi z Polski. Na frontach zginęło 35 mieszkańców Pietnej. Tablice z ich nazwiskami postawiono przy pomniku upamiętniającym poległych w I wojnie światowej w 1990.

Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Mieszkańcom Pietnej, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa.

W latach 1945–1950 Pietna należała do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W latach 1945–1954 wieś należała do gminy Kórnica, a w latach 1954–1972 do gromady Żywocice. Podlegała urzędowi pocztowemu w Głogówku.

Do 1954 roku Pietna należała do powiatu prudnickiego. W związku z reformą administracyjną, w 1954 Pietna została odłączona od powiatu prudnickiego i przyłączona do opolskiego. mały|Kamień upamiętniający partnerstwo Pietna–Mittelhof W 1968 wieś ucierpiała w wyniku powodzi. W nocy z 12 na 13 lutego 1995 nieznani sprawcy podpalili pomnik poległych w I i II wojnie światowej. W lipcu 1997, podczas powodzi tysiąclecia, dolna część wsi została podtopiona na wysokość 1,5 metra. Od 18 do 19 lipca 1998 trwały obchody 700-lecia istnienia wsi. 30 maja 2003 sołectwo Pietna podpisało umowę o partnerstwie z niemiecką gminą Mittelhof w północnej Nadrenii-Palatynacie.

Wieś ucierpiała podczas powodzi we wrześniu 2024.

Przynależność państwowa i administracyjna + Przynależność polityczno-administracyjna wsi Pietna Okres Państwo Zwierzchnictwo Jednostka administracyjna 1297–1313 18px Księstwo opolskie 1313–1382 18px Księstwo niemodlińskie 1382–1424 18px Księstwo niemodlińsko-strzeleckie 1424–1460 18px Księstwo głogówecko-prudnickie 1460–1521 18px Księstwo opolskie 1521–1532 18px Księstwo opolsko-raciborskieksięstwo opolskie 1532–1742 Monarchia Habsburgów Święte Cesarstwo Rzymskie księstwo opolsko-raciborskie, powiat sądowy głogówecki 1742–1806 Królestwo Prus Święte Cesarstwo Rzymskie kamera wrocławska, departament wrocławski, powiat prudnicki 1806–1815 Królestwo Prus 1815–1871 prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1871–1918 Cesarstwo Niemieckie Królestwo Prus, prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1918–1919 Republika Weimarska Wolne Państwo Prusy, prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1919–1933 Wolne Państwo Prusy, prowincja Górny Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1933–1938 III Rzesza 1938–1941 Wolne Państwo Prusy, prowincja Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1941–1945 Wolne Państwo Prusy, prowincja Górny Śląsk, rejencja opolska, powiat prudnicki 1945–1946 Rzeczpospolita Polska Okręg I (Śląsk Opolski) 1946–1950 województwo śląskie, powiat prudnicki, gmina Kórnica 1950–1952 województwo opolskie, powiat prudnicki, gmina Kórnica 1952–1954 Polska Rzeczpospolita Ludowa 1954–1956 województwo opolskie, powiat opolski, gromada Żywocice 1956–1973 województwo opolskie, powiat krapkowicki, gromada Żywocice 1973–1975 województwo opolskie, powiat krapkowicki, gmina Krapkowice 1975–1989 województwo opolskie, gmina Krapkowice 1989–1998 Rzeczpospolita Polska od 1999 województwo opolskie, powiat krapkowicki, gmina Krapkowice

Mieszkańcy mały|upright|Nieoficjalny herb wsi Pietna Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków. Mieszkańcy wsi posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego. Należą do podgrupy gwarowej nazywanej Kamiyniołrzy.

Liczba mieszkańców wsi 1715 – około 50 mieszkańców 1745 – około 80 1784 – 122K. Górna, Korgielowie z Pietny pod Krapkowicami w XVIII wieku, „Genealogia. Studia i materiały historyczne”, t. 11, 1999, s. 68.. 1845 – 220 1871 – 264 1885 – 269 1905 – 306 1910 – 323 1933 – 367 1939 – 459 1966 – 435 1998 – 307 2002 – 363 2009 – 359 2011 – 357 2018 – 367 2019 – 382.

Zabytki mały|Cmentarz z kaplicą Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Pietnej chronione są: układ ruralistyczny wsi kaplica-dzwonnica, Plac Stawowy kaplica cmentarna na zachód od wsi cmentarz na zachód od wsi dom, ul. Łąkowa 4 dom, ul. Łąkowa 8 dom, ul. Łąkowa 10

Gospodarka Na północy wsi, przy ul. Krapkowickiej 2, znajduje się stacja paliw Grotrans. W miejscowości znajduje się sklep spożywczy.

Transport Przez Pietną przebiega droga wojewódzka: Racibórz – Krapkowice

Kultura mały|Discoplex A4 W Pietnej działa Niemieckie Koło Przyjaźni (Deutscher Freundeskreis) – oddział terenowy Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku OpolskimDFK Pietna / Pietna.. W 2005 Pietna zajęła 1. miejsce w kategorii „najpiękniejsza wieś”, a także 2. miejsce w kategorii „najpiękniejsza zagroda” konkursu „Piękna Wieś Opolska” organizowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego. W 2010 zajęła 3. miejsce w Wojewódzkim Konkursie Koron i Wieńców Żniwnych, a w 2013 3. miejsce w kategorii „najpiękniejsza zagroda wiejska” konkursu „Piękna Wieś Opolska”.

Przy wjeździe do wsi od strony północnej, przy ul. Krapkowickiej 1a, znajduje się „Discoplex A4" – jedna z największych dyskotek w regionie. Dyskoteka rozpoczęła działalność 20 lipca 1996 pod nazwą „Relax”. W dyskotece odbywają się imprezy, koncerty muzyki tanecznej i rockowej oraz wydarzenia kulturalne.

Mieszkańcy wsi kultywują tradycje: wodzenie niedźwiedzia, odpust, wykonywanie koron żniwnych, dożynki, obrzędy weselne (pieczenie weselnego kołocza śląskiego, polterabend), Abraham, palenie żuru, Babski Comber, jarmarki, festyny, kiermasze.

Religia mały|upright|Kaplica św. Jadwigi