Pokrytki – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Niedzborzu.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Części wsi +Integralne części wsi Pokrytki SIMC Nazwa Rodzaj 0127002 Aleksandrowo część wsi
Historia Pierwsza wzmianka o Pokrytkach pochodzi z 1349 r. Dokument wymienia nazwę Pokrite Wodi (dzisiejsze Pokrytki) i dotyczy odgraniczenia przez księcia płockiego Bolesława III dóbr uprawnych jego matki, księżnej Elżbiety. Wymienia on dziesięć miejscowości należących do kasztelanii wyszogrodzkiej, a wśród nich Pokrytki. W XVI w. wchodziły one w skład powiatu niedzborskiego, na pograniczu ziemi płockiej i zawkrzeńskiej (Zawkrze).
W 1502 roku Mikołaj Bartnicki kustosz katedry płockiej, sekretarz wielki koronny i właściciel Pokrytek wystąpił z prośbą o nadanie swej posiadłości praw miejskich. W 1503 r. król Aleksander Jagiellończyk dozwala księdzu Mikołajowi z Bartnik, swemu dworzaninowi lokować miasto w miejscu 2 wsi dziedzicznych Pokrytki, przyległych do siebie. 21 maja 1505 r. Pokrytki otrzymały miejskie prawo chełmińskie (Myedzyborze ex villa Pokrythy 1505). Nowe miasto nosiło nazwę Międzyborze (Myedziborze 1551 r.). W II połowie XVI w. nastąpiła zmiana w Niedzbórz (Niedzborz 1570 r. 1578 r.). Lokacja z 1503 r. wyraźnie dotyczyła 2 wsi Pokrytki, ale wbrew literze dokumentu jedna z tych wsi nie została włączona do nowo lokowanego miasta.
20 sierpnia 1944 r. w Pokrytkach oddziały partyzanckie wchodzące w skład Brygady Armii Ludowej "Synowie Ziemi Mazowieckiej" pod dowództwem mjr. Władysława Marchoła "Mazura" stoczyły największą bitwę partyzancką na wcielonych do Rzeszy ziemiach polskichTomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 200. 2 bataliony AL starły się z dwoma batalionami Waffen SS wspieranymi przez własowców i żandarmerię wyposażonymi m.in. w artylerię lekką, broń pancerną i wspartymi przez lotnictwo. Po ciężkiej, całodniowej walce oddział partyzancki wyrwał się z okrążenia. Hitlerowcy stracili sześciu żołnierzy SS (20 zostało rannych). Po stronie partyzanckiej padło siedmiu zabitych i pięciu rannych. W wyniku walk spłonęła połowa miejscowych zabudowańJózef Bolesław Garas „Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942 – 1945” Wydawnictwo MON 1971 str. 477.
W bitwie polegli m.in.: Szef wydziału operacyjnego — kpt. Czesław Wiśniewski („Wicher”) Dowódca 2 Batalionu im. Ziemi Rypińskiej por. Józef Gumiński („Dąb”) Dowódca plutonu — ppor. Eugeniusz Kopka („Jaszczur”).
18 września 1939 roku w Pokrytkach urodziła się posłanka na sejm II i III kadencji Anna Zalewska.
W Pokrytkach urodził się Franciszek Cieślak „Wilczur”, „Szatan” – żołnierz antykomunistycznego podziemia, aresztowany w 1946 roku, skazany na karę śmierci, wyrok w wyniku amnestii zamieniono na karę więzienia, w którym spędził 22 lata.
Grodzisko Na terenie Pokrytek istniało grodzisko. Była to średniowieczna lokalizacja osady o nazwie „Międzyleś”, zlokalizowane ok. 300 m od zabudowań obecnej miejscowości. Na powierzchni terenu występują tam ślady zabudowy jak i wykopalisk archeologicznych.
Zobacz też Niedzbórz Armia Ludowa
Przypisy BIP gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Bibliografia Słownik Historyczno-Geograficzny Ziem Polskich W Średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk Adam Wolff: Studia nad urzędami mazowieckimi 1370-1526, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk Jerzy Antonowicz: Studia i materiały do dziejów ziemi zawkrzeńskiej, PWN 1971 r. Antoni J. Nowowiejski: Płock: monografia historyczna, 1917 r. Kwartalnik historii kultury materialnej, PAN 1953 r. Atlas historyczny Polski, Komisja Atlasu Historycznego Polski, PAN 1930 r. Miasta polskie w tysiącleciu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1965 r. Jan Pietka: Mazowiecka elita feudalna późnego średniowiecza, 1975 r. Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987 r.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Pokrytki