mały|240px|alt=|Dolna część Półrzeczek (na granicy z Jurkowem) mały|240px|Widok z Półrzeczek na Mogielicę. Na pierwszym planie tzw. krzasła. Półrzeczki (daw. Pułrzyczki, Podrzeczki) gwar. Pu(ł)rzycki – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Dobra.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Powierzchnia miejscowości to 21,7 km² co stanowi 20,2% obszaru gminy (najwięcej pod względem powierzchni w gminie) oraz 2,27% powierzchni powiatu. Gęstość zaludnienia średnio wynosi 28 osób/km² (najmniejsza w gminie).

Położenie Górska miejscowość w Beskidzie Wyspowym, położona głównie w dolinie źródłowego potoku Łososina oraz częściowo w dolinie potoku Dziadówka (największy zamieszkany dopływ źródłowego odcinka Łososiny) pomiędzy najwyższymi wzniesieniami; od wschodu: Mogielicy, Małego Krzystonowa (Skalna), Miśki, Krzystonowa, od południa: Pieżguli - Kutrzycy - Jasienia, od zachodu: Kiczory (Kobylicy) i Kiczorki. Główna zabudowa wsi ciągnąca się (3,5 km) wzdłuż rzeki Łososiny leży 560–700 m n.p.m., centrum ok. 610 m n.p.m. Najwyżej położone osiedla (Cyrla, Gronie, Palenica) sięgają 800–820 m n.p.m. Półrzeczki leżą na południowym krańcu gminy Dobra i są jej najwyżej położoną miejscowością. Do sołectwa prowadzi gminna droga od Jurkowa, która kończy się w rejonie osiedla Bulaki pod masywem Jasienia.

Najdalsze zabudowania znajdują się w ciasnym i stromym wąwozie potoku Dziadówka, wcinającym się głęboko w zbocza pod przełęczą pomiędzy Mogielicą a Krzystonowem.

Miejscowość obszarowo graniczy z Chyszówkami, Jurkowem, Wilczycami (gmina Dobra), Łętowem, Lubomierzem (gmina Mszana Dolna), Szczawą (gmina Szczawa) oraz Słopnicami (gmina Słopnice).

Odległość z centrum wsi do: Mszany Dolnej – 15 km, Limanowej – 22 km, Rabki-Zdroju – 27 km, Nowego Sącza – 45 km, Krakowa – 70 km.

Integralne części wsi +Integralne części wsi Półrzeczkiczęści wsi Bocony, Bolsęgi, Bulaki, Chomy, Cyrla, Do Rakoczego, Fudaleje, Gronie, Jarosze, Kaczory, Króle, Kuchty, Matacze, Miśki, Mordele, Mrózki, Mysze, Palenica, Pod Kuchtą, Polana, Potaśnia, Potoki, Rola, Rzepki, Sakta, Stefany, Stóse, Świstaki, Walczaki, Za Górką

Struktura powierzchni Na powierzchnię Półrzeczek składają się : użytki rolne: 19,5% użytki leśne: 78,9%https://gminadobra.pl > MPZP2016

Użytki rolne stanowią najmniejszy udział w obszarze wsi w stosunku do wszystkich miejscowości w całej gminie. Grunty pod względem jakości należą do klas IV–VI (słabe). Lasy zajmują najwięcej terenu Półrzeczek (największa lesistość w gminie). Głównym gatunkiem drzewostanu jest buczyna karpacka, jodła i świerk, które porastają wznoszące się tu góry.

Budownictwo Charakterystycznym elementem dla krajobrazu zagórzańskiego, który w Półrzeczkach łatwo zaobserwować są skupiska domów wraz z zabudowaniami gospodarskimi. Oddzielone są od siebie polami i łąkami, a każde z nich łączy się poprzez osiedlową drogę z główną szosą. Sanowią tzw osiedla, biorące swoją nazwę od nazwisk pierwszych osadników bądź nazw zawodów. Zabudowa ta znacznie się różni od lachowskiej, m.in. rozproszonej w Sróży czy Woli Skrzydlańskiej lub zwartej, gęstej która ukształtowała się w Dobrej.

Historia Powstanie Półrzeczek związane jest głównie z migracją osadników wołoskich w XV i XVI wieku. Grupa przybyszów zajmujących się pasterstwem dotarła w Beskid Wyspowy, wypasając swe stada na zboczach (polanach) Mogielicy i Jasienia. Uprawiający gospodarkę pasterską, którą prowadzili w surowych warunkach klimatycznych, zasiedlali niedostępne, wyżej położone obszary górskie (dom oznaczony numerem 1 znajdował się na Cyrli). Ich działania były wspierane przez okolicznych włodarzy (Pieniążków i Lubomirskich). Ślady osadnictwa wołoskiego można zaobserwować do dziś w nazewnictwie geograficznym (Beskid, Kiczora), określeniach związanych z pasterstwem (bryndza, żętyca, bacówka), czy też w nazwach osiedli często wywodzących się od pierwszych osadników (Homy, Rakocze)Jak w Jurkowie kościół zbudowano, ks. W.Węglarz SDS; 2013 Wydawnictwo Salwator, .

Osiedle Białe (obecnie należące do Szczawy zamieszkałe przez grupę etnograficzną Białych Górali) położone w dolinie Kamienicy, po wschodniej stronie Krzystonowa stanowiło kiedyś część wsi Półrzeczki.

Z miejscowością związana była dr Janina Banachowska, pracująca i mieszkająca tu przez ponad 30 lat, autorka książki „Dochtórko, ratujcież” (2007) opisującej przygody wiejskiego lekarza w górskiej wsi, mentalność jej mieszkańców, czy zwyczaje panujące tu przed kilkudziesięcioma latyDochtórko ratujcież, J.Banachowska; Wyd. Sanitas 2007, .

Obecnie we wsi znajduje się Szkoła Filialna im. Wincentego Pola, którą oddano do użytku w 2004 r. Budynek starej, zrujnowanej szkoły mającej przypuszczalnie 120-150 lat (Półrzeczki 6) został rozebrany w lecie 2025 r. W roku 1982 rozpoczęto budowę murowanej kaplicy pod wezwaniem Św. Jana Chrzciciela. Miejscowość jest siedzibą leśnictwa „Skalne” obejmującego obszar 950,65 ha. W Półrzeczkach znajduje się stacja meteo IMGW (na osiedlu Stefany, 655 m n.p.m.). We wsi zachowało się jeszcze – już nieliczne – dawne, drewniane budownictwo.

Ludność Z etnograficznego punktu widzenia Półrzeczki (podobnie jak Jurków czy Chyszówki) zamieszkują Zagórzanie, których stolicą jest Mszana Dolna. Do dziś zachowali oni góralską gwarę, tradycje i zwyczaje.

Klimat Panuje tu klimat typu górskiego. Charakteryzują go znaczne opady oraz gruba i długo utrzymująca się pokrywa śnieżna. Maksymalna suma dobowa 164,7 l/m2 zanotowana została 18 lipca 1970 r. W maju 2014 w ciągu 3 dni spadło 269,4 l/m2. W ostatnich latach : min temp -31 °C (luty 2012), max temp rzadko przekracza 30 °C (w 2024 i 2025 odnotowano po 1 dniu z upałem, odpowiednio 31°C i 32°C)pokrywa śnieżna 91 cm (styczeń 2019). Opad roczny za 2025 wyniósł 949 mm. Rok 2026 przyniósł rekordową liczbę dni upalnych - aż 10 - 3 dni z rzędu w czerwcu, 1 w lipcu oraz 6 w sierpniu, z czego 4 dni pod rząd, z temperaturą do 34°C (5 sierpnia)

11 lipca 2024 między godziną 12 a 13, w ciągu godziny tutejsza stacja IMGW zanotowała opad 65,2 l/m², z czego 60l/m² w 30 minut, a 25l/m² w zaledwie 10 minut. Burza poczyniła wiele szkód, także w sąsiednim Jurkowie. Łososiną przetoczyła się gwałtowna fala wezbraniowa - na wysokości Piekiełka poziom wody w kilkanaście minut wzrósł z 121 cm do 322 cm. Był to klasyczny przykład powodzi błyskawicznej - nawalny opad (tzw oberwanie chmury) w krótkim czasie plus górski teren potęgujący zniszczenia.

W Półrzeczkach można zaobserwować efekt opadu orograficznego, czyli zwiększone opady po nawietrznej, w tym przypadku zachodniej stronie pasma Mogielica–Jasień. Między 16 a 19 lipca 2018 na stacji telemetrycznej IMGW Półrzeczki (655 m) zanotowano 181,7 mm opadu, w Olszówce-Jasionów (735 m) 101,2 mm, w Roztoce (810 m) 137,4 mm. 16 maja 2014 w jedną dobę spadło w Półrzeczkach 162,3 mm opadu a w Roztoce 93,8 mm.

Demografia

Turystyka Miejscowość jest doskonałym punktem wypadowym do zwiedzania szczytów Beskidu Wyspowego.

Szlak turystyczny – z Półrzeczek do studenckiej bazy namiotowej Polana Wały na Polanie Wały pod Krzystonowem. Szlak łączy się z przebiegającym pobliskimi szczytami szlakiem żółtym. Niebieski szlak rowerowy Półrzeczki-Chyszówki – trasa rozpoczyna się na ostatnim przystanku PKS Sakta w Półrzeczkach i biegnie drogami stokowymi pod grzbietem Jasienia, Krzystonowa i Mogielicy. Trasa liczy ok. 15 km i kończy się na przełęczy Rydza-Śmigłego w Chyszówkach. Trasy Mogielica – wokół szczytu Mogielicy przygotowane jest ok. 21 km tras dla amatorów "biegówek", dodatkowo 2 km trasa na polanie Stumorgowej. Z Półrzeczek, osiedla Mrózki (parking Polany) ok. 3 km do głównej pętli tras Mogielica.

Ruch turystyczny wspomaga kursowanie busów na liniach z Półrzeczek: do Limanowej (przez Dobrą) oraz do Myślenic (przez Łostówkę, Mszanę Dolną).

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT

Kategoria:Wsie w powiecie limanowskim