Katarzy (albo nowacjanie) – starożytny ruch schizmatycki w Kościele rzymskim, funkcjonujący od III do VII wieku po Chrystusie. Katarzy (inaczej albigensi) – średniowieczny ruch religijny, funkcjonujący od XI do XIII wieku po Chrystusie w zachodniej Europie, głównie na południu Francji.