mały|Pniarek brzozowy Fomitopsis P. Karst. (pniarek) – rodzaj grzybów należący do rodziny pniarkowatych (Fomitopsidaceae).
Charakterystyka Grzyby nadrzewne, poliporoidalne, saprotrofy lub słabe pasożyty. Owocniki jednoroczne lub wieloletnie, siedzące, rosnące pojedynczo lub grupkami, dachówkowato. Powierzchnia naga, gładka do płytko bruzdkowanej, u młodych okazów bladoróżowobrązowa, u starszych bladobrązowa do czarnobrązowej. Brzeg ostry, wąsko sterylny. Hymenofor poroidalny, powierzchnia porów z wiekiem różowa do różowobrązowej, pory okrągłe do kanciastych, regularne, 5–6 na mm, rurki w jednej warstwie lub niewyraźnie uwarstwione, o długości do 3 mm, wewnątrz białawe. Kontekst różowobrązowy, twardy, włóknisty lub korkowaty, niestrefowany, o grubości do 7 mm, trama tej samej barwy co kontekst. System strzępkowy trimityczny, strzępki generatywne ze sprzążkami, szkliste, o szerokości 2,5–3,5 µm, trudne do znalezienia u dojrzałych okazów, strzępki szkieletowe grubościenne, szkliste do bladobrązowawych, o szerokości 2–5 µm, strzępki łącznikowe grubościenne, szkliste, rozgałęzione, o szerokości 1,5–3 µm. Podstawki maczugowate, 16–21 × 5–7,5 µm, z czterema sterygmami. Bazydiospory krótko cylindryczne do podłużnych, 5–6,5 × 2–2,5 µm.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji: Fomitopsidaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum).
Takson utworzył Petter Adolf Karsten w 1881 r. Gatunkiem typowym jest Fomitopsis pinicola (Sw.) P. Karst. Synonimy naukowe: Agaricon Tourn. ex Adans., Agarico-pulpa Paulet, Agaricum Paulet, Agaricum P. Micheli ex Haller, Laricifomes Kotl. & Pouzar, Pilatoporus Kotl. & Pouzar, Rhodofomes Kotl. & Pouzar. Nazwę polską podał Stanisław Domański w 1967 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym zaliczane do tego rodzaj gatunki opisywane były także pod nazwami: huba, żagiew, gębka, modrzewnik.
Gatunki występujące w Polsce: Fomitopsis betulina (Bull.) B.K. Cui, M.L. Han & Y.C. Dai 2016 – pniarek brzozowy Fomitopsis officinalis (Vill.) Bondartsev & Singer – pniarek lekarski Fomitopsis pinicola (Sw.) P. Karst. – pniarek obrzeżony Fomitopsis ramentacea (Berk. & Broome) V. Spirin & J. Vlasák 2024 – tzw. jamkówka kurczliwa Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody i rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów.
Przypisy Domański S., Orłoś., Skirgiełło A. Żagwiowate II (Polyporaceae pileateae), szczecinkowcowate II (Mucronosporaceae pileateae), lakownicowate (Ganodermataceae), bondarcewiowate (Bondarzewiaceae), boletkowate (Boletopsidaceae), ozorkowate (Fistulinaceae), In: J. Kochman, A. Skirgiełło (eds.), Grzyby (Mycota) 3: Podstawczaki (Basidiomycotes). Bezblaszkowce (Aphyllophorales). PWN, 1967, Warszawa, pp. 398+ Pls XXXiX (in Polish).
Kategoria:Pniarkowate