thumb|250px|Widok z grodziska Talerzyk na wschodnią krawędź Doliny Dolnej Wisły Topolno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz. Według spisu powszechnego z 31 marca 2011 roku wieś liczyła 276 mieszkańców.

Historia thumb|left|Pałac w Topolnie. W Topolnie na przełomie X i XI w. znajdował się gród obronny. Po raz pierwszy było wspomniane w 1239 pod łacińską nazwą Thopulno. W 1309 Topolno przeszło w ręce Krzyżaków i utworzonego przez nich komturstwa świeckiego. W tym czasie było ono własnością rycerską. W XV i XVII wieku duże znaczenie dla miejscowości miał ród Konarskich, którzy pragnęli podnieść rangę Topolna do miasta. Jednak przeciwne tym staraniom było pobliskie Świecie. Rodzina Konarskich sprowadziła do Topolna Paulinów i ufundowała im kościół i klasztor. W latach 1681–1683 wzniesiono sanktuarium pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. W latach 1466–1772 Topolno należało do powiatu świeckiego i województwa pomorskiego. Podczas trwania III wojny północnejDzieje Świecia nad Wisłą i jego regionu, praca zbiorowa pod red. K. Jasińskiego, t.1, Wyd. PWN, Warszawa-Poznań-Toruń 1979, s. 248-249, ISBN 83-01-00537-8., na przełomie lat 1703 i 1704, w klasztorze Paulinów w Topolnie miał swoją kwaterę król Szwecji Karol XII, który w pobliżu wsi rozmieścił również na okres zimy swoje wojska. W 1772 w wyniku I rozbioru Polski miejscowość znalazła się w granicach Prus i stan ten trwał aż do 1920, kiedy to znalazło się w granicach niepodległej Polski. W 1939 zaczęła się II wojna światowa, a wraz z nią okupacja niemiecka, która trwała do 1945. Od 1950 miejscowość znajdowała się w województwie bydgoskim. Od 1999 miejscowość należy do województwa kujawsko-pomorskiego.

W drugiej połowie XIX wieku w Topolnie i Topolinku dokonano pierwszych odnotowanych odkryć archeologicznych, podczas których odnaleziono wcześniejsze cmentarzyska pradziejowe. Od 2017 roku Bydgoskie Stowarzyszenie Miłośników Historii „Łuczniczka” prowadzi w Topolnie badania archeologiczne w ramach projektu „Ocalić przeszłość Topolna”, w toku których odkryto kilkadziesiąt monet z XVII–XX wieku (½ Stubera z Księstwa Bergu z 1785 roku, szwedzkie 10 ore z 1739 r.), przedmioty z II wojny światowej (nieśmiertelnik, odznaka RAD-u, guziki wojskowe, łuski) oraz fragmenty ceramiki naczyniowej ludności kultury łużyckiej. Najnowszym, i zarazem najstarszym zabytkiem metalowym, jest odkryta w Sylwestra 2022 roku w Topolnie przez "Łuczników" siekierka ze stopu brązu tzw. typu unietyckiego sprzed minimum 3,5 tysiąca lat.

Walory przyrodnicze mały|prawo|Źródło św. Rocha.

źródło Św. Rocha uznane w 1991 roku za pomnik przyrody nieożywionej, leżące u podstawy Wzgórza Rocha, z niezachowaną kaplicą pod wezwaniem tego świętego; według legend było to miejsce kultu pogańskiego. Miejscowość leży na terenie Nadwiślańskiego Parku Krajobrazowego obszar międzywala zajmują 2 obszary Natura 2000: SOO Solecka Dolina Wisły PLH040003 i OSO Dolina Dolnej Wisły PLB040003 jezioro rynnowe o powierzchni 10,62 ha, należące do Okręgu PZW w Bydgoszczy na terenie wsi znajduje się 5 użytków ekologicznych w formie łąk i pastwisk w odległości 2,5 km znajduje się projektowany rezerwat przyrody Parów Cieleszyński. mały|prawo|Jezioro w Topolnie.

Zabytki thumb|Pałac, obecnie ośrodek opiekuńczy. Sanktuarium pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny (obecnie kościół parafialny pw. Nawiedzenia NMP) wzniesiony w latach 1681–1683. Zostało ono wybudowane w stylu barokowym. W jego wnętrzu znajdowały się cudowny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz zabytkowe organy pochodzące z okresu budowy świątyni. W 1900 organy wymienione na nowe, ale wykorzystano do ich wykonania ozdobne części starego instrumentu. Wcześniej, bo już w 1744, świątynia otrzymała dzwon, który w Gdańsku odlał ludwisarz Jan Gotfryd Schlaubitz Pałac wzniesiony w 1891 przez ówczesnego właściciela Topolna Włodzimierza Kublickiego-Piotuch. Obecnie jest to własność Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej, które prowadzą tam Placówkę Opiekuńczo-Wychowawczą Dom Dziecka grodzisko Talerzyk, które do 1034 było grodem obronnym – punkt widokowy na Dolinę Dolnej Wisły; nieopodal winnice i sady z drzewami starych odmianCztery pory roku na Zakolu Dolnej Wisły, 'Między Mostami' edycja IV 2016. mały|prawo|Grodzisko Talerzyk.

Transport Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 248 (Zbrachlin – Topolno – Borówno)

Zobacz też Topolno Małe

Przypisy Rozporządzenie nr 11/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 1 lipca 1991 roku.

Linki zewnętrzne

Wojciech Siwiak, Siekierka z wczesnej epoki brązu z Topolna, powiat świecki, Pomorania Antiqua, T. XXXII, s. 55-64, 2023 / https://www.academia.edu/128484600/Wojciech_Siwiak_Siekierka_z_wczesnej_epoki_br%C4%85zu_z_Topolna_powiat_%C5%9Bwiecki_Early_bronze_age_from_Topolno_in_%C5%9Awiecie_District_

Kategoria:Topolno