Ujsoły – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Ujsoły. Miejscowość jest siedzibą gminy Ujsoły. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.
Położenie Wieś Ujsoły położona jest w południowej części obecnego województwa śląskiego, w Małopolsce (Żywiecczyzna), w Beskidzie Żywieckim, przy ujściu Bystrej do Wody Ujsolskiej. Pola i zabudowanie miejscowości znajdują się w dolinie Wody Ujsolskiej i dolnej części Bystrej, oraz na zboczach Wilczego Gronia, Kiczory, Hutyrowa, Urówki, Muńcuła i Kotelnicy, na wysokości około 540–600 m n.p.m. Przed 1975 rokiem Ujsoły położone były województwie krakowskim, jak i również przed 1939 rokiem.
Ujsoły znajdują się w odległości ok. 30 kilometrów od Żywca i ok. 10 kilometrów od drogi ekspresowej S1.
Nazwa wsi Nazwa wsi zawdzięcza swoją nazwę pierwszym osadnikom. Jak podaje legenda widząc w dolinie rzekę, zawołali „Uj-Sol”, co znaczyło „Wielka Soła”. W rzeczywistości nazwa pierwotnie brzmiała Usoły, o czym wspomina Andrzej Komoniecki w swym „Dziejopisie Żywieckim”: „…a Usoły że od rzeki Soły zasadzona wieś…”. Przedrostek „uj” to zniekształcenie węgierskie, (Uj-Soły to węg. Nowe Soły) powstałe w czasie zaboru austriackiego.
Części wsi +Integralne części wsi Ujsoły SIMC Nazwa Rodzaj1003673 Bęściów część wsi0073507 Danielka przysiółek0073513 Do Hutyrów część wsi0073520 Do Krzoski część wsi0073536 Do Tanistry część wsi1003704 Kręcichłosty przysiółek0073542 Stawiska przysiółek0073559 Za Borem część wsi
Historia W 1860 została założona szkoła trywialna. Drewno na budowę i 5 siąg drewna na pniu na opał przekazał właściciel Żywca Albrecht Fryderyk Habsburg, gmina przeznaczyła corocznie 210 zł austr. na utrzymanie nauczyciela, zobowiązała się zbudować budynek szkolny i go utrzymywać, ścinać ofiarowane drewno i zwozić, a w razie cofnięcia daru drewna, to własnym kosztem kupowaćCzas 1860 nr 37 (15 lutego). W 1975 roku ukończono budowę kościoła św. Józefa Robotnika.
Zabytki Ujsół wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego to: cmentarz katolicki z początku XX wieku kapliczka „U Koconia”
Piesze szlaki turystyczne Ujsoły – Muńcuł – Przełęcz Kotarz – Rycerzowa Ujsoły – Zapolanka – Kręcichwosty (skrzyżowanie z żółtym szlakiem z Rajczy na Romankę)
Zobacz też Byłe przejście graniczne Ujsoły - Novoť
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Linki zewnętrzne Strona oficjalna Gminy