Wyszkowice () – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś położona jest 14 kilometrów od Oławy, 4 kilometry od siedziby gminy w Domaniowie i 28 kilometrów od Wrocławia.

Podział administracyjny W okresie pruskim wieś była podporządkowana gminie z siedzibą w Goszczynie (Gusten) i urzędowi stanu cywilnego także znajdującej się w tej wsi. Wieś od 1816 r. należała do powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. do wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.

Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku wieś należała w latach 1945-1954 do gminy KurówWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. W latach 1954-1972 wieś była częścią gromady OśnoUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71). Od 1973 r. jest częścią gminy DomaniówUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 roku Wyszkowice należały do powiatu oławskiego województwa wrocławskiegoWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegały urzędowi rejonowemu w Oławie.

Historia Wieś pierwotnie prawdopodobnie o układzie owalnicy, a potem ulicówki. Po raz pierwszy została wspomniana w 1316 r. jako Wyzdorf. Wcześniej, w XIII w., na terenie dzisiejszej wsi znajdowała się osada Lavinstein, należącego do Mikołaja de Crivasosna et de Lavinstein, właściciela terenów obecnych wsi Wyszkowice i Kurzątkowice.

Do połowy XIV w. należała do opactwa św. Wincentego na Ołbinie (obecnie na terenie miasta na prawach powiatu Wrocławia) i była wsią objętą obowiązkiem płacenia dziesięciny. W latach 1326-1441 wieś należała do dominikanek z klasztoru św. Katarzyny we Wrocławiu. W 1373 r. otrzymała lokację na prawie niemieckim, następnie od połowy XV w. należała do książąt oławskich, do których należała do ok. 1675 r. W 1604 r. wieś miała powierzchnię 25 łanów, z czego dwa były wolnymi łanami. Po zajęciu Śląska przez Prusy w okresie wojen śląskich w połowie XVIII w. Wyszkowice należały do pruskiego urzędu królewskiego w Oławie. W 1885 r. we wsi znajdowało się 25 domów.

W latach 60. XX w. we wsi założone zostało koło gospodyń wiejskich, które funkcjonowało w 2011 r..

Nazewnictwo W ciągu swojego istnienia Wyszkowice nosiły następujące nazwy:

1316 r.: Wyzdorf 1361 r.: Wyschdorf 1373 r.: Wisdorff 1871 r.: Weissdorf do 1830 r. także Wiscowic do 1945 r.: Weisdorf (nazwa niemiecka wsi) do 1945 r. Wiskowice (polska nazwa wsi) od 1945 r. Wyszkowice (nazwa nadana po włączeniu Dolnego Śląska w skład Polski), pierwotnie WiskowiceObwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska.

Gospodarka W pierwszej połowie XIX w. we wsi funkcjonowała karczma, sklep spożywczy, kuźnia i zakład krawiecki. W 1845 r. odnotowano hodowlę 525 owiec i 84 sztuk bydła, a także działalność pszczelarską we wsi. Powierzchnia katastralna wsi wynosiła w 1885 r. 422 ha, z czego pola uprawne stanowiły 405 ha, a łąki 1 ha. Dochód netto z podatku gruntowego z pól wynosił 29,77 marek niemieckich za hektar, a z łąk 23,50 marek za hektar. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 421,7 ha, a dochód netto z podatku gruntowego 29,94 reichsmarek za hektar.

Wyszkowice wraz z niedaleką wsią Jędrzychowice posiadały w latach 1910-1973 połączenie kolejowe poprzez stację kolejową Wyszkowice Jędrzychowice, która obsługiwała tylko ruch towarowy. Najbliższe wsi pasażerskie stacje kolejowe znajdowały się w Domaniowie (Thomaskirch) i w Boreczku (Wäldchen).

Zabytki Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:

historyczny układ ruralistyczny wsi zespół mieszkalno-gospodarczy (zagroda) nr 4, mieszczący dom mieszkalny, oborę i spichlerz. obora nr 6 zespół mieszkalno-gospodarczy (zagroda) nr 10, mieszczący dom mieszkalny, stodołę i gołębnik. budynki mieszkalno-gospodarcze nr 11 i 13 domy mieszkalne nr 15 i 16 obora nr 17 dom mieszkalny nr 18 obora nr 19 budynek gospodarczy nr 20 dom mieszkalny nr 21 ze stodołą/spichlerzem.

Teraźniejszość We wsi znajduje się świetlica wiejska, a także boisko tartanoweStrategia rozwoju gminy Domaniów..., s.158. We wsi znajduje się też plac zabaw powstały w 2009 r., a także staw przeciwpożarowy.

Demografia W 1783 r. wieś liczyła 177 mieszkańców. W 1819 r. mieszkało w niej 149 osób, a w 1830 r. 142 osoby. W 1845 r. mieszkało we wsi 154 osób, w 1871 r. 168 mieszkańców, w 1885 r. 180 mieszkańców, a w 1895 r. 199 mieszkańców. W 1905 r. w Wyszkowicach mieszkało 198 osób, w 1925 r. 243 osoby, w 1933 r. 241 osób, a w 1939 r. 235 osób. W marcu 2011 r. we wsi mieszkało 159 osóbGUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r., a w 2023 r. 169 osóbRaport o stanie gminy Domaniów za 2023 rok, s. 5 (dostęp 2026-07-14).

W 1925 r. na 243 mieszkańców wsi 115 było mężczyznami, a 128 było kobietami. We wsi mieszkało 203 ewangelików i 40 katolików. Ewangelicy podlegali zborowi w Brzezimierzu (Wüstebriese), a katolicy parafii w Domaniowie (Thomaskirch).

Przypisy

Bibliografia

Emil Opitz, Die Arten des Rustikalbesitzes und die Laudemien und Markgroschen in Schlesien, Breslau 1904, s. 72, 176, 264-266. Bernhard Kille, Stammfolge Klee in den Kreisen Frankenstein und Ohlau (Schlesien), "Archiv ostdeutscher Familienforscher", t. 16, zeszyt 11 (2/2006), s. 332-335 Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 155

Linki zewnętrzne

"Weisdorf" w serwisie "Familienforschung Kreis Ohlau" (dostęp 2026-06-15) Raport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku (dostęp 2026-07-14) Urząd Gminy Domaniów, Wielkopolska Akademia Nauki i Rozwoju, Strategia rozwoju gminy Domaniów na lata 2026-2035 (dostęp 2026-07-14)

Kategoria:Domaniów (gmina)