ŻędowiceRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości () (dodatkowa nazwa w j. niem. Sandowitz, śl. Żandowice) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Zawadzkie.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.
Historia Pierwsza pewna wzmianka o Żędowicach pochodzi z 1328 r. Dotyczyła ona nadania prawa opactwu w Jemielnicy korzystania z miejscowych lasów. Zostało ono wydane przez księcia strzeleckiego Alberta.
Pierwsze źródła o kuźni w Żędowicach pochodzą z 1524 r. W 1752 r. hrabia Norbert Colonna uruchomił w Żędowicach prymitywne piece hutnicze – dymarki. Dla robotników huty powstawały osady. W 1790 r. utworzono kolonię węglarzy Filipolis (od imienia hrabiego Filipa Colonny), później określanej jako Pustki. Na początku XIX w. powstała kolonia Świerkle, a w 1824 roku kolonia Bemowskie. W 1836 r. wybudowano Zakład Zawadzkiego, przy którym powstała kolejna kolonia robotnicza nazwana Zawadzkie. Ówczesny właściciel, Andrzej Renard, wybudował kanał łączący staw hutniczy w Żędowicach ze stawem w Zawadzkiem. Rozwój miejscowości Zawadzkie stał się wówczas priorytetem i w 1884 r. przeniesiono z Żędowic do Zawadzkiego urząd gminy. Gmina ta funkcjonowała jednak nadal pod nazwą gmina Żędowice aż do 1897 r., kiedy utworzono gminę Zawadzkie skupiającą okoliczne osady. Huta w Żędowicach działała do 1886 r., natomiast młot kuźniczy istniał jeszcze w 1906 roku.
W roku 1885 miejscowość liczyła 3468 mieszkańców i była niewiele mniejsza od stolicy powiatu – Strzelec Opolskich z 4252 mieszkańcami.
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: zbiorowa mogiła powstańców śląskich na cmentarzu rzym.-kat. z 1921 r. kapliczka przydrożna przy ul. Strzeleckiej z 1780 r., tzw. dzwonek
Inne historyczne budynki: młyn Thiel należący do rodziny Thielów od 1864 r., działający od XVIII w. pod nazwą młyn Zientek; obecnie funkcjonuje jako wypożyczalnia kajaków i baza wypadowa nad Małą Panwią młyn rodziny Bombelka z ok. 1910 r., funkcjonujący obecnie również jako wypożyczalnia kajaków i baza wypadowa stary budynek szkoły przy ul. Strzeleckiej pochodzący z roku 1890 oraz nowy z 1926 zabudowania folwarczne i mieszkania robotników rolnych z początków XIX w. przy ul. Strzeleckiej, tzw. dwór
Objawienie Matki Bożej Ważnym wydarzeniem religijnym w Żędowicach było doniesienie o objawieniu się tutaj wizerunku Matki Bożej 25 lipca 1904 rokuStrona UM Zawadzkie cms.netkoncept.com. Zostało to opisane w kronice parafialnej oraz zapiskach osób prywatnych, które miały być naocznymi świadkami tego zdarzenia. Kronika parafialna podaje, że olśniony blaskiem obraz przedstawiał Matkę Boską z Dzieciątkiem siedzącym na jej lewej ręce. Wizerunek ten miał ukazać się na dwóch szybach okiennych starej szkoły podstawowej. Dla upamiętnienia tego wydarzenia, podczas pielgrzymki do Częstochowy w czerwcu 1907 roku zakupiono kopię obrazu z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona o Żędowicach
Kategoria:Żędowice