Załakowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Załkòwò) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sierakowice. Leży 8 km od Sierakowic, 30 km od Kartuz, 40 km od Kościerzyny, 70 km od Gdańska.
Wieś jest siedzibą sołectwa Załakowo, w którego skład wchodzą również Skrzeszewo i Olszewko. W 2025 sołectwo liczyło 775 mieszkańców
W pobliżu, nad jeziorem Świętym znajduje się b. ośrodek wypoczynkowy PKP Załakowo, w Siemirowicach lotnisko Marynarki Wojennej (7 km). Budowa kościoła pw. św. Maksymiliana Kolbe, trwała od maja 1982 r. do sierpnia 1983 r. W 2017 przebudowano wieżę świątyni. Obecnie świątynia jest kościołem filialnym parafii w Kamienicy Królewskiej.
Nazwy miejscowości Paluwicz (1400), Palowicz, niem. Klein Salekau, Salekow (1437), Salakowo (1565), Szalakowo (1571), Zalokowa (1773), Salakowo (1789), Salkowo (1820), Sallakowo (1865), Salkaunazwa hitlerowska (1942).
+Dawne integralne części wsi Załakowo (do 2023 r.) SIMC Nazwa Rodzaj 0171530 Olszewko część wsi
Historia W okolicy zlokalizowano cmentarzysko płaskie z wczesnej epoki żelaza. W 1421 przywilej lokacyjny, a więc z czasów krzyżackich, wymienia dla tej wsi 13 włók (ok. 220 ha, dla porównania wielkość obecnego sołectwa to 1424 ha). Następnie miejscowość stanowiła tak zwaną królewszczyznę. Wieś królewska w starostwie mirachowskim w województwie pomorskim w II połowie XVI wiekuMapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w. : rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 94.. W 1818 oddano do użytku szkołę. Na początku XIX (1822) – siedziba gminy.
W drugiej połowie listopada 1906 r. w miejscowej szkole elementarnej odbył się strajk dzieci przeciwko nauczaniu religii w języku niemieckim (jego dokładny przebieg nie jest znany). Z uczestników strajku znane są nazwiska następujących dzieci: J. i Ł. Goszowie, J. Mielewczyk, M. Ziegert, T. Czaja. Strajk był elementem znacznie większej akcji biernego oporu wobec pruskich władz szkolnych, która na przełomie 1906 i 1907 r. objęła ponad 460 (!) szkół w prowincji Prusy Zachodnie, czyli przedrozbiorowe Pomorze Gdańskie, Powiśle, ziemię chełmińską i ziemię lubawską oraz część Krajny. Inspiracją dla strajków pomorskich były wcześniejsze działania dzieci w prowincji wielkopolskiej, ze słynnym strajkiem we Wrześni (1901) na czeleL. Burzyńska-Wentland, Strajki szkolne w Prusach Zachodnich w latach 1906−1907, Gdańsk 2009, s. 219..
Chronologia wydarzeń tereny Załakowa należały do 1308 – do kasztelanii w Chmielnie (Księstwo pomorskie) od 1308 – do wójtostwa w Mirachowie (państwo krzyżackie) 1466–1772 – do starostwa mirachowskiego (Rzeczpospolita szlachecka) od 1772 – zabór pruski od 1793 – do Rejencji Zachodniopruskiej w Kwidzynie (Prusy Zachodnie) od 1815 – do Rejencji w Gdańsku (Prusy Zachodnie) 1818–1920 – do powiatu kartuskiego (Prusy Zachodnie) 1920–1939 – do powiatu kartuskiego (II Rzeczpospolita) 1939–1945 – do powiatu kartuskiego (pod okupacją III Rzeszy) 1945–1975 – do gminy Sierakowice, powiatu kartuskiego, województwa gdańskiego (PRL) 1975–1998 – do gminy Sierakowice, województwa gdańskiego (Polska Rzeczpospolita Ludowa, Rzeczpospolita Polska) od 1999 – do gminy Sierakowice, powiatu kartuskiego, województwa pomorskiego (Rzeczpospolita Polska)
Przypisy Raport o stanie gminy Sierakowice w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 3-4 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem"
Bibliografia Leon Młyński, "V wieków Załakowa"
Linki zewnętrzne
Mapa wojskowa z 1937 w skali 1:25 000
Kategoria:Wsie starostwa mirachowskiego