Kajko i Kokosz – seria komiksów autorstwa Janusza Christy, która stała się jego najpopularniejszym dziełem. Bohaterami komiksu są tytułowi Kajko i Kokosz, dwaj słowiańscy wojowie, mieszkający w grodzie kasztelana Mirmiła. Ich głównymi wrogami są Zbójcerze pod komendą Hegemona i jego zastępcy Kaprala. Do innych ważnych bohaterów komiksu należą: żona Mirmiła, Lubawa, mały Smok Miluś, czarownica Jaga i jej mąż – zbój Łamignat oraz ciamajdowaty zbójcerz Oferma.
Pierwszy pasek z ich przygodami ukazał się w „Wieczorze Wybrzeża” w 1972 i zawierał części historii Złote prosię, wydanej później pod zmienionym tytułem Złoty puchar. Kolejnymi wydanymi w ten sposób tomami były: Szranki i konkury i Woje Mirmiła. Wkrótce autor przeszedł do „Świata Młodych”. Jedna historia ukazała się w magazynie „Relax”, dwie kolejne zostały od razu wydrukowane w formie albumowej. Kolejne albumy wydawano do 1990. Niedługo później twórca przestał rysować ze względu na pogarszający się stan zdrowia. W lutym 2003 wydawnictwo Egmont Polska rozpoczęło reedycję serii.
W 2016 roku pojawiła się oficjalna kontynuacja serii zatytułowana „Kajko i Kokosz – Nowe Przygody”, kontynuowana przez nowych autorów Sławka Kiełbusa i Macieja Kura.
28 lutego 2021 na platformie Netflix miała miejsce premiera serialu animowanego, który docelowo ma składać się z 26 odcinków, zaś produkcja została zakończona w 2022 roku.
Komiksy z cyklu Kajko i Kokosz TytułPierwsze wydanie w prasiePierwsze wydanie albumoweUwagiZłoty puchar1972–1973, „Wieczór Wybrzeża”1985 (2 części)wydanie prasowe pt. Złote prosięSzranki i konkury1973–1974, „Wieczór Wybrzeża”1985 (2 części)Woje Mirmiła1974–1975, „Wieczór Wybrzeża”1988 (2 części)druga część w pierwszym wydaniu albumowym pt. Rozprawa z DajmiechemSzkoła latania1975, „Świat Młodych”1981edycja śląska pt. Szkoła furganio, edycja poznańska pt. Lania lotaniaWielki turniej1976, „Świat Młodych”1981edycja góralska pt. Ogromniasto gońbaNa wczasach1977, „Świat Młodych”1983edycja kaszubska pt. Na latowiskùZamach na Milusia1977–1978, „Relax”19831989 – wydanie rozszerzone; edycja kaszubska pt. Zamach na MiluszaSkarby Mirmiła1980, „Świat Młodych”1985wydanie prasowe pt. Kajko, Kokosz i Miluś; edycja esperanto pt. Trezoroj de Mirmilo.Cudowny lek1981, „Świat Młodych”1984edycja góralska pt. Wodzicka zdrowości, edycja włoska pt. Il rimedio miracoloso Festiwal czarownic1982, „Świat Młodych”1984edycja góralska pt. Posiady guślorekDzień Śmiechały1983, „Świat Młodych”1984edycja góralska pt. Dzionecek śpasówW krainie borostworów–1987edycja śląska pt. We krajinie borostraszkōwMirmił w opałach–1990Urodziny Milusia1984–19922004Zbiór krótkich, publikowanych wcześniej osobno komiksów: Srebrny denar (1984, „Świat Młodych”) Łaźnia (1986 w zbiorze Fortuna Amelii) Urodziny Milusia (1986 w zbiorze Fortuna Amelii) Koncert Kaprala (1987 w zbiorze Bambi) Profesor Stokrotek (1988 w zbiorze Wygnaniec) Pasowanie (1992, „Tygodnik Bałtycki”)
Pierwsze wydanie albumów Szkoła latania oraz Wielki turniej było wydaniem łączonym i miało dwie okładki tytułowe. Z jednej strony była Szkoła latania, z drugiej Wielki turniej.
Komiksy Złoty puchar, Szranki i konkury oraz Woje Mirmiła (razem z Rozprawą z Dajmiechem) w wydaniu wydawnictwa Egmont zostały podzielone na trzy części. Komiksy wydawane przez Egmont są wzbogacone m.in. o kalendarz z lat 80. z ilustracjami z serii.
Złota kolekcja
Od roku 2021 nakładem wydawnictwa Egmont ukazuje się "ZŁOTA KOLEKCJA" zawierająca całą serię o Kajku i Kokoszu w sześciu tomach (tak zwane Integrale). Pierwsze trzy zawierały po raz pierwszy kompletne wersje historii "Złoty Puchar", "Szranki i Konkury" oraz "Woje Mirmiła" (wcześniej ukazywały się zawsze rozbite na kilka albumów). Kolejne trzy tomy zawierały resztę serii po kilka albumów na tom. Seria została opatrzona sporą ilością materiałów dodatkowych wśród których znalazły się obfite opracowania Krzysztofa Janicza, oryginalne szkice Janusza Christy, ciekawostki, archiwalne wywiady z autorem, a każdy tom rozpoczyna wprowadzeniem od kogoś związanego z Januszem Christą. Wydanie było ciepło przyjęte przez fanów i bardzo prędko pojawiły się prośby o dodruki.
Kontynuacje po śmierci Janusza Christy Od roku 2007 Wydawnictwo Egmont, za zgodą Janusza Christy, podejmowało działania aby wznowić wydawanie cyklu, tworzonego przez nowych autorówhttp://culture.pl/pl/artykul/drugie-zycie-kajka-i-kokosza-wywiad |wywiad z Tomaszem Kołodziejczakiem. W roku 2016 zaaranżowało oficjalną kontynuację pt. „Kajko i Kokosz – Nowe Przygody” składającą się z krótkich historii opowiadających o perypetiach pobocznych postaci ze świata Kajka i Kokosza (Łamignat, Zbójcerze, Smok Miluś) bądź wariacjach (np. jedna historia opowiada o dzieciństwie mieszkańców Mirmiłowa). Zamiast próbować kopiować styl Christy, komiksy zostały narysowane w indywidualnych stylach każdego z rysowników, jednak scenariusze wiernie trzymają się zasad i humoru uniwersum Kajka i Kokosza. Wśród autorów znaleźli się Sławomir Kiełbus, Maciej Kur, Piotr Bednarczyk, Tomasz Samojlik, Krzysztof Janicz i Norbert Rybarczyk, a w późniejszych tomach Tomasz Leśniak, Mietek Fijał i Magdalena Kania.
W roku 2019 ukazała się „Królewska Konna”, pierwszy „pełnometrażowy” album serii, czyli zawierający jedną długą historię (44 strony). Scenariusz został oparty na niewykorzystanych pomysłach z zapisków Janusza Christy. Komiks spotkał się z pozytywnymi reakcjami fanów. Od tego tomu seria jest oficjalnie kontynuowała przez Sławomira Kiełbusa (rysunki), Macieja Kura (scenariusz) oraz Piotra Bednarczyka (kolory).
W 2022 wydawnictwo Egmont zmieniło oznaczenie serii – od tej pory jako Nowe Przygody wydawane będą jedynie pełnometrażowe komiksy, a antologie krótkich historii, także te wydane pierwotnie jako Nowe Przygody otrzymały nowy tytuł Opowieści z Mirmiłowa.
Komiksy z cyklu Kajko i Kokosz – Opowieści z Mirmiłowa Pierwsze dwa albumy w pierwszym wydaniu ukazały się w ramach serii Nowe Przygody.
TytułPierwsze wydanie albumoweAutorzyObłęd Hegemona2016 Obłęd Hegemona – rys. Sławomir Kiełbus, scen. Maciej Kur Kłusownicy – Tomasz Samojlik Coś na muchy – rys. Norbert Rybarczyk, scen. Krzysztof Janicz Szkoła zbójowania – rys. Piotr Bednarczyk, scen. Maciej KurŁamignat Straszliwy 2017 Słoń a sprawa zbójcerska – rys. Sławomir Kiełbus, scen. Maciej Kur Łamignat straszliwy – rys. Piotr Bednarczyk, scen. Maciej Kur Instytut badania smoków – Tomasz Samojlik Pojedynek – rys. Sławomir Kiełbus, scen. Maciej KurRozróby i romanse 2022 Zbójcerze na wakacjach – rys. Sławomir Kiełbus, scen. Maciej Kur Delegacja – rys. Piotr Bednarczyk, scen. Maciej Kur Wielki Wojaż Woja Wita – rys. Mietek Fijał, scen. Maciej Kur Drewniany Żubr – ryr i scenariusz. Tomasz Samojlik, Zdrada – rys. Tomasz Leśniak, scen. Maciej Kur Smakosz – rys. Magdalena Kania, scen. Maciej Kur Rozróby i Romanse – rys. Tomasz Leśniak, scen Maciej KurOferma wielki 2025 scen Maciej Kur
Komiksy z cyklu Kajko i Kokosz – Nowe Przygody TytułPierwsze wydanie albumoweAutorzyKrólewska Konna 2019 Rysunki: Sławomir KiełbusScenariusz: Maciej KurKolory: Piotr BednarczykZaćmienie o zmierzchu 2021 Rysunki: Sławomir KiełbusScenariusz: Maciej KurKolory: Piotr BednarczykPowrót Milusia 2024 Rysunki: Sławomir KiełbusScenariusz: Maciej KurKolory: Piotr BednarczykProces Jagi 2026 Rysunki: Sławomir KiełbusScenariusz: Maciej KurKolory: Piotr Bednarczyk
Bohaterowie
Kajko – niski, bardzo inteligentny i odważny. Najlepszy przyjaciel Kokosza. Uosobienie cech pozytywnych, choć od czasu do czasu, podobnie jak Kokosz, ulega różnym pokusom (np. w Zamachu na Milusia chciał wraz z Kokoszem pozbyć się Milusia i dostać za niego zapłatę a w Skarbach Mirmiła wraz z Kokoszem ukradł magiczną maść Jagi). On zazwyczaj się zastanawia nad naprawą wszelkich sytuacji, przykładowo wtedy, gdy Mirmił traci wiarę w siebie. W pierwszych historiach nosił miecz. Umie bardzo dobrze strzelać z łuku a także umiejętnie włada mieczem. Czasem bywa na Kokosza zły za to, że wyjada on mięsne potrawy czy też że ma ich więcej niż on. Kokosz – dość tęgi i łysy przyjaciel Kajka. Lubi dużo jeść, jest również dość tchórzliwy, a także przesądny (np. w Złotym Pucharze wierzy, że jego siła zależy od długości jego cienia); nie lubi, gdy mu się przeszkadza podczas posiłku grożąc innym że doprowadzi to do rękoczynów. Miał wuja, który był właścicielem karczmy, jednakże od albumu „Woje Mirmiła” Łamignat został „podmieniony” jako członek rodziny bohatera. Kokosz często je, wypija eliksiry i napoje, których nie wolno kosztować, co wywołuje u niego zmianę podejścia do otoczenia. Mirmił – kasztelan (w pierwszych komiksach – książę) Mirmiłowa o długich rudych wąsach oraz skrajnie łysy przypominając posturą i wyglądem Władysława Łokietka. Wcześniej miał długie proste włosy (do albumu „Rozprawa z Dajmiechem”) oraz krótkie wąsy (aż do albumu „Na wczasach”). Mimo że z natury jest miły, łatwo popada w depresję i czasami miewa myśli samobójcze często polecając żonie Lubawie, by zasadziła na jego grobie orchidee. Czasem zdarza mu się też puszyć, traktować innych z wyższością i być upartym w stosunku do małych istot czy mieszkańców grodu co zostaje ukazane w albumie „Zamach na Milusia” gdzie uwiązał Milusia na łańcuchu co skończyło się tym że wygnał cały gród bo wcześniej wygnał Kajka i Kokosza za próbę uwolnienia Milusia co doprowadziło do tego że grodzianie żądali ich powrotu. Czasami kiedy w grodzie nie ma jego wojów (głównych bohaterów) opuszcza dziedziniec w celu ich odnalezienia, czego bardzo nie lubi obawiając się, że albo jego albo Kajka i Kokosza złapać mogą Zbójcerze. Jaga – czarownica, ciotka Kokosza (w pierwszych komiksach nazwana Zielachą). Jest bardzo mądra i dysponuje magicznymi mocami. Potrafi latać na miotle i przygotowywać czarodziejskie eliksiry. W albumie „Festiwal czarownic” została zwyciężczynią konkursu, w którym wraz z innymi czarownicami walczyła swoimi czarami oraz eliksirami. Do albumu Woje Mirmiła nie miała męża. Wyszła za Łamignata wtedy gdy zbójowi groziła egzekucja. Ma gadającego kruka imieniem Gdaś, który informuje ją lub wojów o istotnych obserwacjach. Łamignat – zbój, przyjaciel Kajka i Kokosza o bardzo życzliwej, wrażliwej i przyjaznej naturze. Jego ulubione powiedzonko to Lelum polelum. Zawodowo okrada bogatych i wspomaga biednych. Ma maczugę, którą nazywa Bacikiem, i którą tylko on jest w stanie podnieść lub osoba, która wymówi odpowiednie zaklęcie. Mimo prawie nadludzkiej siły często czuje się słaby; by dodać mu otuchy jego żona, wiedźma Jaga, podarowała mu fujarkę mówiąc, że jej muzyka zwielokrotni jego siły chociaż w rzeczywistości nie ma ona właściwości magicznych. Często, kiedy grozi mu niebezpieczeństwo, używa tego instrumentu. Łamignat czasem działa na nerwy Kokoszowi. Nie potrafi czytać. Po raz pierwszy pojawia się w Wojach Mirmiła. Gdaś – gadający kruk, zwierzątko Jagi. Często informuje ją lub wojów o istotnych obserwacjach. Lubawa – żona Mirmiła (nazywana dawniej księżną) i kuzynka księcia Popiela. O wiele wyższa i potężniejsza pod względem fizycznym od swojego męża, który jest jej często bardzo posłuszny. Zwykle stara się wybijać mu z głowy głupie pomysły strasząc go, że wyprowadzi się do swojej matki. Bardzo często wstaje z łóżka przed mężem oraz prosi, aby Mirmił się kładł pod pierzynę. Jest bardzo zazdrosna o męża co zostaje ukazane w „Królewskiej Konnej” gdzie myśląc że rzekoma podrywaczka Mirmiła siedzi w warowni Zbójcerzy, pierze wszystkich Zbójcerzy a później myśli że kuzynka Mirmiła, Salwa, jest kolejną podrywaczką.