Autotransplantacja (gr. autos – 'sam'), autoprzeszczep, przeszczepienie autologiczne – przeszczepianie narządów, tkanek lub komórek w obrębie organizmu tego samego osobnika, w którym dawca i biorca są tą samą osobą. Z uwagi na pełną zgodność tkankową (w tym antygenów HLA) procedura ta nie wymaga stosowania leczenia immunosupresyjnego i nie wiąże się z ryzykiem odrzucenia przeszczepu.
Etymologia i synonimy Termin pochodzi z greckiego słowa (autos) oznaczającego 'sam'. W literaturze medycznej stosuje się również określenia przeszczep autogeniczny, autogenny, autologiczny lub własnopochodny.
Zastosowania Autotransplantacja znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach medycyny: Chirurgia rekonstrukcyjna i plastyczna – przeszczepy skóry po rozległych oparzeniach (pobieranej najczęściej z miejsc mniej widocznych), przeszczepy kości (np. z talerza biodrowego) oraz chrząstki. Kardiochirurgia – wykorzystanie własnych naczyń krwionośnych (np. żyły odpiszczelowej lub tętnicy piersiowej wewnętrznej) do wykonywania pomostów aortalno-wieńcowych (tzw. bypassy). Hematologia i onkologia – autoprzeszczepienie komórek macierzystych|autologiczne przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych (auto-HSCT) po wysokodawkowej chemioterapii u pacjentów z szpiczakiem plazmocytowym, chłoniakami czy niektórymi białaczkami. Stomatologia – przeszczepianie zębów (najczęściej trzecich trzonowców) w miejsce utraconego zęba. Ortopedia – rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego z wykorzystaniem własnego ścięgna pacjenta. Dermatologia i medycyna estetyczna – przeszczepy włosów (najczęściej w terapii łysienia androgenowego). Urologia – autotransplantacja nerki w niektórych złożonych schorzeniach naczyniowych nerek.
Zalety Główne zalety autotransplantacji to: pełna zgodność tkankowa eliminująca ryzyko odrzucenia, brak konieczności stosowania leków immunosupresyjnych, brak ryzyka przeniesienia chorób od dawcy, szybsza dostępność materiału przeszczepowego w porównaniu z przeszczepieniami od innych dawców.
Ograniczenia W przypadku chorób nowotworowych autotransplantacja jest pozbawiona efektu immunologicznego „przeszczep przeciw nowotworowi” (GvT), który występuje w przeszczepieniach allogenicznych. Ponadto istnieje ryzyko zanieczyszczenia materiału przeszczepowego komórkami nowotworowymi.
Zobacz też allotransplantacja izotransplantacja ksenotransplantacja przeszczepianie narządów transplantologia
Przypisy
Kategoria:Transplantologia