Brzeźnica (dodatkowa nazwa w j. niem. Bresnitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Równiny Niemodlińskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Biała.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 256 osób.

Geografia Położenie Brzeźnica znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Brzeźnica położona jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Znajduje się w odległości około 13 km od granicy z Czechami. Należy do Euroregionu Pradziad.

Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Brzeźnica znajduje się w granicach mikroregionów Wysoczyzna Niemodlińska (318.55.6) i Dolina Dolnej i Środkowej Białej (318.55.8). W obszarze wsi przepływa rzeka Biała.

Na północ od miejscowości znajduje się las Fazanica.

Ma charakter rolniczy. Głównymi uprawami są tutaj ziemniaki, pszenica i pszenżyto. Mało buraka cukrowego ze względu na niską klasę gleby.

Środowisko naturalne W Brzeźnicy panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Brzeźnicy wynoszą 608 mm. Dominują wiatry zachodnie.

Nazwa Na polskojęzycznej mapie wydanej w 1772 miejscowość została podpisana nazwą Brzeznica. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod polską nazwą Brześnica oraz nazwą zgermanizowaną Brzesnitz. Topograficzny słownik Prus z 1835 roku notuje wieś pod polską nazwą Brześnica, a także zgermanizowaną Brzeznitz.

Ze względu na polskie pochodzenie nazistowska administracja III Rzeszy zmieniła nazwę na nową, całkowicie niemiecką Brese. 1 czerwca 1948 r. nadano miejscowości, wówczas administracyjnie związanej z Górką Prudnicką, polską nazwę BrzeźnicaRozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()..

W historycznych dokumentach nazwę miejscowości wzmiankowano w różnych językach oraz formach: Bresnicz (1384), Brzezniz (1784), Brzesnitz, Brzeźnica (1845), Brzeźnica, Bresnitz (1896), Brzeźnica, Brese, Bresnitz (1939), Brese – Brzeźnica, -y, brzeźnicki (1948), Brzeźnica, -cy (1980).

W gwarach prudnickich nazwa miejscowości występuje jako Brzejźnica (odmiana: dzie miyszkył? w Brzejźnicyj; jadã na Brzejźnicã, do Brzejźnicy; miyndzy Prudnikã, a Brzejźnicył).

Historia Pierwsza wzmianka o Brzeźnicy pochodzi z 1384. W czasach średniowiecza wieś składała się z małej osady i folwarku. W XV wieku wieś znalazła się w granicach księstwa głogówecko-prudnickiego. Od XVI wieku należała do majątku zamku w Chrzelicach. Hodowano w niej owce. mały|upright|Pieczęć Brzeźnicy (1911) Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. W 1884 we wsi zbudowano szkołę ewangelicką. Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu chłopa z kosą na ramieniu skierowanego w prawo, za postacią po prawej niezżęte zboże, po lewej dwa snopy, a w otoku napis: GEMEINDE BRESNITZ / KREIS NEUSTADT O/S. () . mały|Brzeźnica (Brzeznica) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na polskojęzycznej mapie z 1772 Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 416 mieszkańców Brzeźnicy 15 posługiwało się językiem niemieckim, a 401 językiem polskim. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Brzeźnica znalazła się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem, w obwodzie nr 8 powiatu prudnickiego. Do głosowania uprawnione były w Brzeźnicy 374 osoby, z czego 202, ok. 54%, stanowili mieszkańcy (w tym 192, ok. 51,3% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 370 głosów (ok. 98,9% uprawnionych), w tym 370 (100%) ważnych; za Niemcami głosowało 351 osób (ok. 94,9%), a za Polską 19 osób (ok. 5,1%).

W latach 1945–1950 Brzeźnica należała do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W spisie gromad i miejscowości w powiecie prudnickim na dzień 1 stycznia 1953 wymieniono Brzeźnicę jako przysiółek Górki Prudnickiej. Według podziału administracyjnego województwa opolskiego na dzień 31 sierpnia 1964, Brzeźnica, jako przysiółek Górki Prudnickiej, należała do gromady Łącznik.

Mieszkańcy Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków. Mieszkańcy wsi posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego.

Liczba mieszkańców wsi 1871 – 412 1885 – 431 1905 – 395 1910 – 416 1925 – 412 1933 – 368 1966 – 366 1998 – 281 2002 – 257 2009 – 250 2011 – 256 2013 – 252

Zabytki mały|Kamienny krzyż w Brzeźnicy Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisana jest: kaplica-dzwonnica, z 1852 r. – XIX w., stoi w centrum wsi.

Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Brzeźnicy chronione są ponadto: szkoła dom nr 26 kamienny krzyż przy domu nr 35

Transport W zarządzie Wydziału Drogownictwa Starostwa Powiatowego w Prudniku znajduje się droga powiatowa nr 1274O relacji Łącznik – Brzeźnica – Radostynia.

Brzeźnica posiada połączenia autobusowe z Białą, Głuchołazami, Korfantowem, Opolem, Prudnikiem, Rzymkowicami. We wsi znajduje się jeden przystanek autobusowy.

Transport autobusowy w Brzeźnicy obsługiwany był przez PKS Prudnik. W 2004 prudnicki PKS został sprywatyzowany z udziałem Connex Polska. W 2008, w wyniku połączenia spółek PKS Connex Prudnik i PKS Connex Kędzierzyn-Koźle, utworzona została spółka Veolia Transport Opolszczyzna, w 2013 przejęta przez Arriva Bus Transport Polska. W 2019 Arriva wycofała się z Prudnika. Wówczas organizacją przewozów pasażerskich w Brzeźnicy i okolicy zajęły się ościenne PKS-y. W grudniu 2021 powołano Powiatowo-Gminny Związek Transportu „Pogranicze”, mający na celu poprawę jakości transportu.

Kultura W Brzeźnicy działa Niemieckie Koło Przyjaźni (Deutscher Freundeskreis) – oddział terenowy Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku OpolskimDFK Brzeźnica / Bresnitz.

Religia Katolicy z Brzeźnicy należą do parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Łączniku (dekanat Biała).

Sport We wsi znajdują się: boisko piłkarskie, stadnina koni, paintball.

Turystyka Oddział PTTK „Sudetów Wschodnich” w Prudniku ustanowił turystyczną Odznakę Krajoznawczą Ziemi Prudnickiej, którą zdobywa się poprzez zwiedzenie odpowiedniej liczby obiektów w miejscowościach położonych na ziemi prudnickiej, w tym w Brzeźnicy.

Szlaki rowerowe Przez Brzeźnicę prowadzą szlaki rowerowe: Trasa rowerowa PTTK nr 261-c: Biała – Stare Miasto – Solec – Olbrachcice – Wierzch – Wilków – Rostkowice – Gostomia – Krobusz – Radostynia – Mokra – Łącznik – Brzeźnica – Górka Prudnicka – Ligota Bialska – Biała Trasa rowerowa PTTK nr 262-z: Biała – Stare Miasto – Solec – Rostkowice – Gostomia – Nowa Wieś Prudnicka – Urszulanowice – Moszna – Ogiernicze – Łącznik – Chrzelice – Rzymkowice – Pogórze – Frącki – Brzeźnica – Górka Prudnicka – Ligota Bialska – Biała

Bezpieczeństwo mały|Remiza OSP Brzeźnica–Górka Prudnicka W zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz innych miejscowych zagrożeń w Brzeźnicy i Górce Prudnickiej działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 16 Komendy Powiatowej Policji w Prudniku (Posterunek Policji w Białej).

Teren wsi, jak i całej gminy Biała, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwaRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy ().. Gminę Biała obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG.

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Biała (gmina w województwie opolskim) Kategoria:Wsie w powiecie prudnickim Kategoria:Wsie w powiecie prudnickim (1818–1954)