Cisów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Daleszyce. Ma status sołectwa.
Do 1954 roku istniała gmina Cisów. W latach 1954–1969 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cisów, po przeniesieniu siedziby i zmianie nazwy gromady, w gromadzie Nowa Huta Cisowska. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.
Położenie Wieś położona jest w malowniczej dolinie górskiej Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego, otoczona zewsząd lasami, pomiędzy pasmem Cisowskim i Ociesęckim, Gór Świętokrzyskich. W sąsiedztwie miejscowości znajduje się rezerwat przyrody Cisów.
+Integralne części wsi Cisów SIMC Nazwa Rodzaj 0236369 Cisów Rządowy część wsi0236381 Łonek część wsi0236398 Nastoły część wsi0236406 Zadworze część wsi0236412 Zakościele część wsi
Historia Długosz (lata 1470–1480) podaje nazwę „Czyssow”. W 1560 roku pisano „Czyzow”, wieś w ówczesnym powiecie kieleckim. Wspomniany w dokumencie z 1356 roku (Kod.Małop. t.I, 104). W połowie XV wieku wieś należała do parafii Daleszyce i stanowiła własność Jana Oleskiego herbu Dębno. Wieś miała wówczas 10 łanów kmiecych dających dziesięcinę kolegiacie kieleckiej (Jan Długosz L. B. t.I s.459). W registrze poborowym z roku 1579 wymieniony jest „Czyżów” jako wieś królewska należąca do starostwa szydłowskiego, posiada kościół parafialny. (Paw. Małop. s.224).
W 1700 roku mieszkał tu Jan Chryzostom Pasek.
W wieku XIX Cisów opisano jako wieś w powiecie kieleckim, gminie i parafii Cisów. Leży w dolinie otoczonej z trzech stron górami, niedaleko traktu z Daleszyc do Rakowa. Posiada kościół parafialny murowany z XVIII wieku. W 1827 roku było tam 35 domów i 196 mieszkańców. W Cisowie mieszkał w XVII wieku Dębowski, synowiec Chryzostoma Paska. Cisów jako gmina należy do sądu gminnego okręgu III w Daleszycach, stacja pocztowa najbliżej w Kielcach. Ludności w gminie 2297 osób. Parafia Cisów dekanatu opatowskiego liczyła 768 wiernych. Dobra rządowe – ekonomia Cisów Na całość ekonomii składały się z folwarki i wsie Cisów grunty skarbowe w Bielinach z osadami karczemymi wraz ze stawami w Smykowie i Gomułkach tudzież z gruntami w Przykopkach. Następnie: Wójtostwo folwark i wieś, Makoszyn wieś, wójtostwo i folwark Widełki, młyn Jagielno pustkowie, Wymysłów, młyn zwany Eukawa, wieś Daleszyce, folwark i wieś Danków.
Zabytki Kościół pw. św. Wojciecha. Został ufundowany w 1758 roku przez biskupa krakowskiego Andrzeja Załuskiego, parafia została erygowana w 1765 roku Budowę murowanej świątyni rozpoczęto w 1765 roku, a zakończono w 1816 roku Konsekrację w 1817 roku przeprowadził biskup kielecki Wojciech Jan Górski. W 1938 roku kościół został odremontowany i odmalowany przez F. Banysia z Olkusza. W 1977 roku przeprowadzono kolejny remont, m.in. wymieniono gont na pokrycie z blachyKatalog duchowieństwa i parafii diecezji kieleckiej, Kielce 1999, s. 231.. W ołtarzu głównym umieszczone są obrazy Koronacji MB i św. Wojciecha; ołtarze boczne późnobarokowe. Wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.305 z 14.01.1957 i z 15.06.1967). Stary cmentarz parafialny z I połowy XIX wieku (nr rej.: A.306 z 25.06.1992). Nowy cmentarz parafialny z II połowy XIX wieku (nr rej.: A.307 z 25.06.1992).
Zobacz też Rezerwat przyrody Cisów im. prof. Zygmunta Czubińskiego
Przypisy BIP gminy. Zestawienie z ewidencji ludności. Stan na 31-12-2021 [dostęp 2022-03-12] Strona gminy, sołectwa
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Kategoria:Cisów (województwo świętokrzyskie)