thumb|Kościół pw. św. Jana Chrzciciela thumb|Zabytkowy dom z 1766 r., ul. Morwowa 1 thumb|Zabytkowy dom, ul. Świętojańska 2 Kruszyn () – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Bolesławiec, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach, na pograniczu z Niziną Śląsko-Łużycką (Równiną Chojnowską).
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.
Historia Najstarsze odkrycia pochodzą z czasu neolitu. Podobnie jak okoliczne miejscowości wieś związana z osadnictwem słowiańskim. W roku 1928 podczas prac archeologicznych odnaleziono toporek kamienny (do 1945 roku przechowywany w Muzeum Miejskim w Bolesławcu) oraz odkryto cmentarzysko ciałopalne kultury łużyckiej i wazy z nacięciami.
W dokumencie z 1305 znajduje się wpis o wsi Crusin. W sierpniu 1813 toczyły się tu walki pomiędzy wojskami rosyjskimi i francuskimi. 8 kwietnia 1945 biwakowali tu żołnierze 8 Dywizji Piechoty II Armii Wojska PolskiegoWaldemar Bena opis do mapy „Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy” Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 ..
Od 1947 w skład obecnego Kruszyna wchodzą cztery osady (Kruszyn, Kruszynek, Świeborowice oraz Godnów)Sebastian Zielonka, Krótka historia szkoły w Kruszynie, Istotne.pl..
Demografia Największa wieś gminy Bolesławiec. Według ostatniego Narodowego Spisu Powszechnego liczyła 1618 mieszkańców (31 III 2011 r.).
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: pałac z XVIII wieku, ul. Topolowa 12 dom z XVIII w., ul. Lipowa 26 (d. Rynek 25) dom z 1766 r., ul. Morwowa 1 (d. Rynek 39) dom z 1783 r., ul. Orzechowa 9 (d. Rynek 46) dom z XVIII w., przebudowany w XIX-XX w., ul. Świętojańska 2 (d. Rynek 21) dom z XVIII w., przebudowany w XIX-XX w., Rynek 1 (nie istnieje) dom z XVIII w., przebudowany w XIX-XX w., Rynek 6 (nie istnieje) dom z XVIII w., przebudowany w XIX-XX w., Rynek 20 (nie istnieje).
Ponadto w Kruszynie znajdują się pomniki kamienne upamiętniające wojny z 1813 r. i 1870-71 r.
Transport Drogi Przez Kruszyn przechodzi droga krajowa nr 94
Autobusy W miejscowości znajdowało się pięć przystanków autobusowych należących do MZK Bolesławiec: Kruszyn Pętla (linie: 1,3,6) Kruszyn Szkoła (linie: 3,6) Kruszyn II (linie: 3,6) Kruszyn Osiedle (linie: 10,6,3) Kruszyn Osiedle – Na żądanie (linie: 6,3)
W związku z wprowadzeniem bezpłatnej komunikacji miejskiej w Bolesławcu linie autobusowe MZK Bolesławiec kończą bieg w granicach miasta, nie dojeżdżając między innymi do Kruszyna.
Edukacja Znajduje się tu szkoła podstawowa z własną biblioteką, a także Gminny Ośrodek Kultury i Sportu (GOKiS).
Przypisy
Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, .