Lgota Wielka – wieś gminna w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Lgota Wielka.
Po II wojnie światowej siedziba gminy Brudzice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.
Położenie i gospodarka Lgota Wielka leży w zachodniej części powiatu radomszczańskiego, w odległości 13 km od Radomska i 8 km od międzynarodowej trasy szybkiego ruchu E-75 Cieszyn, Częstochowa, Łódź, Toruń, Gdańsk. W 2007 Lgotę zamieszkiwało 636 mieszkańców, którzy w większości zajmowali się rolnictwem. Pozostali znaleźli zatrudnienie w Radomsku i Bełchatowie m.in. w Kopalni Węgla Brunatnego i Elektrowni Bełchatów oraz na terenie gminy i powiatu radomszczańskiego. Lgota posiada własną oczyszczalnię ścieków, do której odprowadzane są nieczystości z dwóch skanalizowanych wsi: Lgoty i Brudzic. W Lgocie znajduje się również szkoła podstawowa oraz gimnazjum.
Ulice Lgoty Wielkiej Główną ulicą miejscowości jest ulica Radomszczańska, która przechodzi od wschodu na zachód o długości 1,6 km. Innymi głównymi ulicami są: Szkolna, Słoneczna, Strażacka, Zalesicka, Polna, Cmentarna, Kościelna, Rolna.
Edukacja i kultura przedszkole, szkoła podstawowa im. Marii Konopnickiej Klub Seniora, Gminna Biblioteka Publiczna,
Media NTL – Niezależna Telewizja Lokalna. Regionalna stacja telewizyjna, nadająca w okolicach Radomska. Od 1994 roku stacja należała do TED, a od 14 grudnia 2005 roku należy do ITI. Telewizja nadaje informacje i wiadomości kulturalne dla powiatu radomszczańskiego w tym dla miejscowości Lgota Wielka i jej gminy.
Kluby sportowe "Piast" Krzywanice. „Start” Lgota Wielka. "Victoria" Woźniki
Stok narciarski W odległości 18 kilometrów od Lgoty Wielkiej znajduje się Góra Kamieńsk, sezonowy ośrodek narciarski. Główna trasa ma długość 760 metrów i jej szerokość waha się od 30 do 150 m, a różnica wzniesień to 123 m. Cały stok jest oświetlony, sztucznie naśnieżany, ratrakowany, a u jego podnóża czeka na narciarzy pełne zaplecze gastronomiczne, sanitarne oraz parking dla samochodów. Na narciarzy czeka: czteroosobowa kolej linowa z ruchomym chodnikiem o przepustowości około 2000 os./h. Wyciąg talerzykowy o długości ok. 700 metrów i przepustowości ok. 800 os./h Na miejscu można wypożyczyć sprzęt narciarki i snowboardowy. Działa również szkółka narciarska. Nad bezpieczeństwem narciarzy na Górze Kamieńsk codziennie czuwa przynajmniej dwóch ratowników GOPR.
Komunikacja Lgota Wielka posiada bezpośrednie połączenia autobusowe PKS z miejscowościami: Kleszczów, Radomsko, Bełchatów, Pajęczno, Sulmierzyce, Łódź, Częstochowa. Dodatkowo z Radomska kursuje linia miejska nr 25.
biegnie Łódzka Magistrala Rowerowa N-S
Sąsiednie gminy Gmina Kleszczów, Gmina Dobryszyce, Gmina Ładzice, Gmina Strzelce Wielkie, Gmina Sulmierzyce.
Przyroda W obrębie Lgoty Wielkiej znajduje się kilka zwartych obszarów leśnych w kierunku Kleszczowa, Radomska, Wiewca oraz Woli Jedlińskiej. W lasach występują zwierzęta: dziki, sarny, zające, kuropatwy, bażanty, jastrzębie, które można spotkać również na łąkach i polach uprawnych w Lgocie. Pozostały obszar wokół Lgoty to pola uprawne, sady lub nieużytki rolne.
Historia Lgoty Wielkiej i Parafii Św. Klemensa Rozpoczynając opis dziejów Lgoty Wielkiej, należy cofnąć się do XII w. Ziemie lgockie były pokryte lasem. Osadnicy, dokonując ciężkiej pracy karczunkowej, w miejscu byłego lasu zakładali osadę, i tym samym otrzymywali oni zwolnienie z czynszów oraz z robocizny na rzecz dziedzica wsi. Takie zwolnienie było czynione w celu przyspieszenia wzrostu gospodarczego miejscowości. Powstałe w ten sposób osady były nazywane między innymi Lgotami. Etymologicznie termin „lgota” jest zamienny z terminem „wola” i znaczy ulga lub wolność.
Pierwsza wzmianka o wiosce Lgota Wielka pochodzi z 1386 roku, kiedy to w aktach ziem sieradzkich został wymieniony dominus Iacus de Lgotha. W roku 1400 wieś Lgota Wielka należała do Elżbiety z Kruszyny, która wychodząc za mąż za Michała Borowna wniosła mu ją w posagu. Lgota Wielka stanowiła więc własność szlachecką. W wyniku rozrastania się wsi i występowania dużych odległości do okolicznych kościołów parafialnych dziedzic Lgoty Wielkiej, zmuszony był podjąć odpowiednie kroki w kierunku utworzenia parafii. Nie zachowały się żadne dokumenty, informujące o danych personalnych dziedzica Lgoty Wielkiej, który powołał do istnienia parafię.
Jednym z podstawowych zadań przy tworzeniu lokalnego Kościoła było wytyczenie granic neoparafii. Od początku istnienia parafii lgockiej (1354 r.) nie zachowały się żadne dokumenty, informujące o zasięgu neoparafii. Korzystając jednak z wiadomości, które zostały przekazane przez późniejsze źródła historyczne, można odtworzyć z dużym prawdopodobieństwem granice nowej placówki duszpasterskiej. Objęła ona następujące miejscowości: Bieliki, Brudzice, Długie, Lgota Wielka, Wiewiórów, Wola Blakowa i Woźniki. Z racji na zaludnienie wiosek, wchodzących w skład Kościoła w Lgocie Wielkiej nie była to zbyt duża parafia. Raczej zaliczano ją w poczet parafii przeciętnych, które w XIV i XV w. liczyły ok. 300-600 wiernych. Tak uposażona parafia lgocka miała obowiązek zapewnić własnemu duszpasterzowi środki materialne do godziwego życia, a nad to duchowny posiadał także dział ziemi, który zapewniał mu stałe dochody. Nie wiadomo, jakie imię nosił pierwszy duchowny Kościoła lgockiego. Znaleziono jednak w dokumentach radomszczańskich z lat 1397-1413 wzmianki o dziedzicach Lgoty kolejno: Mieczysław z Lgoty, Kanimir z Lgoty i Cztan z Lgoty.
Kościół w Lgocie Wielkiej Kościół parafialny pod wezwaniem św. Klemensa. Obecny kościół został wzniesiony w 1767, restaurowany w 1869 roku. Kościół jest drewniany konstrukcji zrębowej. Jednonawowy, z węższym prezbiterium zamkniętym wielobocznie, przy którym zakrystia od południowej części od 1869; przy nawie kruchta od zachodniej części od 1871 roku. Świątynia posiada dwuspadowy dach, lekko załamany. Ołtarze pochodzą z pierwszej połowy XIX w. z obrazami z tegoż czasu. Kościół posiada też dwa krucyfiksy z XVIII w oraz ornat z haftowanymi przedstawieniami: Ukrzyżowania (z XVII wieku) oraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem i Świętymi (z ok. XVI wieku).
Według rejestru zabytków NID kościół wpisany jest na listę zabytków (nr rej.: 737 z 27.12.1967).
W 2007 roku przeprowadzono remont zabytkowego kościoła współfinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Dane historyczne kościoła Miejscowość Lgota Wielka w XIV w. była położona w południowych granicach archidiecezji gnieźnieńskiej. Była własnością szlachecką, więc zgodnie z ówczesnymi zwyczajami prawa patronatu, na dziedzicu wsi w 1354 r. zaciążył m.in. obowiązek wybudowania świątyni. Wznoszenie kościoła parafialnego nie było łatwym przedsięwzięciem. Należało przy tym uwzględnić wiele czynników i okoliczności, wśród których przeważała monumentalność budowli, wyrażająca się m.in. w dużych rozmiarach, symbolizujących wielkość Boga. Oprócz kształtu kościoła zwracano także uwagę na jego lokalizację. Wybór odpowiedniego miejsca na budowę świątyni musiał odpowiadać wymogom dostępności, a więc zajmowała ona przeważnie centralne położenie w stosunku do ruchu lokalnej ludności. Nadto, aby podkreślić wyniosłość kościoła, starano się go budować na pagórkach. Wszystkie te czynniki miały za zadanie podnieść wielkość i ważność religii w życiu wiernych oraz zapewnienie parafianom łatwego dostępu do świątyni, aby bez większych problemów wypełniali należycie obowiązki czynnego uczestniczenia w życiu Kościoła.
Nie zachowały się żadne wzmianki o pierwszym dziedzicu, który posiadał ius patronatus w Lgocie Wielkiej. Wiadomo natomiast, że pierwotny kościół lgocki zbudowany był z drewna. Materiał ten był łatwo dostępny, gdyż lasów w rejonie Lgoty Wielkiej nie brakowało, zaś sztuka budowania z drewna była łatwa i dość rozpowszechniona. Prawdopodobnie kościół ten był zbudowany na planie prostokąta z węższym prezbiterium. Posiadał jedną nawę o rozmiarach ok. 70 m kwadratowych. Wielkość nawy odpowiadała przyjętym w owym czasie wzorcom budowlanym. Nadto kościół lgocki był orientowany. Forma kościołów w tym okresie i regionie radomszczańskim była prosta, bezwieżowa i jednolita. Ściany były szalowane pionowo zestawionymi deskami, natomiast dach był kryty gontem. Kościół lgocki w początkowym okresie swego istnienia nie posiadał żadnych przybudówek.
Pierwsza wzmianka o kościele parafialnym w Lgocie Wielkiej pochodzi z 1462 r., a wymieniona została w aktach konsystorza gnieźnieńskiego. Była to świątynia wysoka i bogato zdobiona. Posiadała wewnątrz 3 ołtarze: Najświętszej Maryi Panny, św. Klemensa Rzymskiego i św. Antoniego z Padwy. Na początku XVI w. akta wizytacyjne wspomniały jedynie, że kościół parafialny w Lgocie Wielkiej był zbudowany z drewna. Patronat kościelny w ówczesnym czasie należał do trzech rodów szlacheckich: Golińskich, Zaleskich i Wolskich. Prawdopodobnie kościół w parafii lgockiej w XVI w. nie odbiegał zasadniczo od ogólnie przyjętego stanu kościołów, zlokalizowanych na wsi. Biorąc pod uwagę dane wyposażenia kościołów parafialnych archidiakonatu wieluńskiego w sprzęt kościelny, przekazane przez akta wizytacji Jana Łaskiego, można z dość dużym prawdopodobieństwem odtworzyć stan wyposażenia w sprzęt kościelny szesnastowiecznego kościoła parafialnego w Lgocie Wielkiej. Ze sprzętu kościelnego można było spotkać w świątyni lgockiej ampułki, chorągwie, dzbany na wino, dzwony, kielichy, komże, korporały, krzyże, monstrancje, obrusy i ornaty.
W XVII w. zmienił się nieco kształt kościoła parafialnego w Lgocie Wielkiej. Od południowej strony świątyni w 1614 r. została dobudowana kaplica pod wezwaniem św. Anny. Fundusze na budowę tej kaplicy były przeznaczone przez dziedzica wsi Brudzice, Kazimierza Jackowskiego, który dodatkowo bardzo bogato ją wyposażył. W kaplicy znajdował się ołtarz (altare) św. Anny. Oprócz tego ołtarza, w nawie kościoła parafialnego nadal były umieszczone trzy ołtarze: (1) główny, znajdujący się w prezbiterium – Najświętszej Maryi Panny, (2) boczny, z prawej strony – św. Klemensa i (3) boczny, z lewej strony – św. Antoniego. W głównym ołtarzu, tuż nad tabernakulum, znajdował się barokowy obraz z połowy XVI w., przedstawiający Matkę Bożą, trzymającą na lewej ręce małego Jezusa. Obraz ten był malowany farbą olejną na płótnie i desce. Nie zachowały się żadne ślady wskazujące na dokładną datę sprowadzenia obrazu do kościoła parafialnego w Lgocie Wielkiej. Wiadomo natomiast, że w drugiej połowie XVII w. był już w parafii lgockiej. Obraz ten był nazywany przez wiernych obrazem Matki Bożej Różańcowej, a wśród miejscowego ludu uważany był jako słynący łaskami (imago voce populi gratiosa). W kościele lgockim, w ołtarzu św. Klemensa, znajdował się jeszcze jeden obraz, przedstawiający Biczowanie Pana Jezusa. Obraz ten był namalowany farbami olejnymi na płótnie w stylu barokowym. Oprócz tych obrazów w kościele parafialnym w XVII w. znajdował się także biały ornat ze stułą, który powstał w Polsce w poł. XVI w. Stan lgockiej świątyni z upływem czasu ulegał coraz znacznemu zniszczeniu. W 1683 r. wymagała ona już gruntownego remontu.
Wydaje się wielce prawdopodobnym, iż na początku XVIII w. kościół parafialny w Lgocie Wielkiej został poddany pewnym przeobrażeniom. Świątynia zmieniła nieco swój kształt i rozmiary. Podczas prac remontowych, od północnej strony kościoła, została dobudowana zakrystia.
Do pierwszej połowy XVIII w. zaszły zmiany w zewnętrznym stanie lgockiego kościoła parafialnego, a także powiększyła się ilość sprzętu kościelnego. W 1733 r. została pobita gontami część dachu na świątyni. W czasie potężnej wichury, przeddzień liturgicznego wspomnienia św. Tomasza Apostoła w 1738 r. został uszkodzony lgocki budynek sakralny. Po wykonaniu niezbędnych prac remontowych, wzniesiono również w 1741 r. na dachu kościelnym wieżę, a dwa lata później odrestaurowano krużganki świątynne, które wraz z zakrystią pokryto nowym gontem.