Łęczyca – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie KomornikiRozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

Położenie Wieś leży przy północnej granicy Wielkopolskiego Parku Narodowego, w pobliżu ujścia Wirynki do WartyAtlas "Poznań plus 22" Wydawnictwo Demart Warszawa 2006 s. 41 .

Nazwa Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1442 gdzie odnotowano ją pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Lanczicza”. W 1450 „Lanczyca”, 1467 „Lancicia”, 1510 „Lancicza”, 1580 „Łęczica”, 1622-1624 „Łęczica”, 1789 „Łęczica”.

Nazwa miejscowa pochodzi od podstawy słowotwórczej „łąk” oznaczającej pierwotnie „wygięcie, obłąk, krzywiznę półkolistą”, a następnie „zakręt, zakole rzeki, teren położony w zakolu rzeki, nad brzegiem rzeki, porośnięty trawą, podmokły lub zalesiony teren”. Od niej wywodzą się także słowa „łąka, łęk, łuk”. Wieś leży nad rzeką Wirynką, lewym dopływem rzeki Warty. Nazwa miejscowości jest połączeniem wspomnianej podstawy słowotwórczej z sufiksem „-ica”.

Po rozbiorach Polski w okresie zaborów, w XIX i pierwszej połowie XX wieku, pruska administracja zaboru pruskiego używała także zgermanizowanej nazwy niemieckiej – „Lenschütz”, która była fonetyczną adaptacją polskiej nazwy „Łęczyca”. W 1884 odnotowano polską nazwę „Łęczyca” oraz niemiecką „Lenschütz”, w 1921 „Łęczyca” oraz „Lenschütz” .

Historia Miejscowość początkowo była własnością szlachecką należącą do lokalnej szlachty polskiej z rodu Gołanieckich, Grudzińskich, Białośliwskich, Sypniewskich. Od 1320 miejscowość leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1469 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1442 należała do parafii Wiry.

Pierwsze zachowane zapisy o wsi pochodzą z archiwalnych zapisów sądowych. Miejscowość była kiedyś miastem i notowana była po łacinie jako „oppidium”. Poświadczają to pierwsze zapisy. W 1442 Piotr wójt (łac. „advocatus”) w Łęczycy zeznał przed sądem, że opłatę zwaną stołowe od mieszczan łęczyckich pobierał pleban w Wirach. W 1450 Andrzej Kusz dziedzic Gołańczy w powiecie kcyńskim dał w podziale majątkowym Michałowi Gołanieckiemu swemu bratu rodzonemu połowę zamku Gołańcz z połową domu nowo tam wystawionego oraz Wiry i miasto (łac. „oppidum”) Łęczyca.

W 1469 dziedzicem Wir i Łęczycy był podkomorzy dobrzyński Wincenty ze Skępego w ziemi dobrzyńskiej. W 1469 jego żona Barbara zapłaciła karę 8 skudów ponieważ nie stanęła na termin, pozwana przez podsędka poznańskiego Potencjana z Dąbrowy koło Poznania.

W latach 1469–1471 właścicielem we wsi był Andrzej Grudziński (Grodzenski) z Grodny (obecnie Grudna) koło Rogoźna. W 1469 kupił od Wincentego ze Skępego podkomorzego dobrzyńskiego i jego żony Barbary z Gołańczy połowy wsi Wiry, Wiry Małe (obecnie Wirki) oraz połowę miasta (łac. „opidum”) Lęczyca w powiecie poznańskim za 1000 grzywien. W 1471 zapisał on swojej żonie Katarzynie po 1000 grzywien posagu oraz wiana na połowie Wir, połowie Wir Małych, połowie dziedziny Łęczyca, całej wsi Parkowo, połowie Grodny, połowie Wełny i połowie Rudy koło Grodny.

W latach 1469–1507 właścicielem we wsi był Maciej Grudziński (oryg. „Grodzenski, Grodzyensky”) syn Andrzeja Grudzińskiego, kasztelana bydgoskiego w latach 1486–1513. W 1469 Maciej otrzymał od żony Małgorzaty z Gołańczy całe jej części dóbr po ojcu i matce w powiecie kcyńskim oraz w powiecie poznańskim, m. in. wsie Wiry, Wiry Małe i Łęczyca. W 1469 Małgorzata, żona Macieja Grudzińskiego z Wir, Wir Małych i Łęczycy, zapłaciła karę 8 skódów, ponieważ nie stanęła na termin, pozwana przez Potencjana z Dąbrowy podsędka poznańskiego. W 1478 Maciej Grudziński sprzedał z zastrzeżeniem prawa wykupu Mikołajowi Chomęckiemu wieś Wiry i części jeziora w dziedzinie Łęczyca za 370 złotych węgierskich i 20 grzywien. W 1507 kasztelan bydgoski Maciej Grudziński dał swojemu synowi Andrzejowi Grudzińskiemu całe wsie Wiry i Wiry Małe oraz Łęczyca pod warunkiem, że po śmierci ojca Andrzej podzieli się nimi z innymi braćmi.

Zapis z XVI wieku poświadcza miejscowość jako ośrodek piwowarski. W latach 1507–1533 miejscowość odziedziczył syn Macieja Andrzej Grudziński (Grodzenski). W 1510 we wsi Łęczyca należącej do pana Grudzińskiego były trzy karczmy, w których warzono piwo. W 1533 Maciej Grudziński zapisał Barbarze, córce Jana Kościeleckiego, kasztelana łęczyckiego oraz starosty nakielskiego i tucholskiego oraz żonie swojego syna Stefana Grudzińskiego, po 3500 złotych polskich posagu i wiana na wsiach w powiecie kcyńskim oraz w powiecie poznańskim, m.in. połowę wsi Łęczyca.

W 1511 Sędziwój Przetocki sprzedał Piotrowi Górskiemu połowę wsi Łęczyca w powiecie poznańskim za 300 grzywien. W latach 1532–1533 właścicielem we wsi był syn Andrzeja Stefan Grudziński. W 1532 dał Stefanowi Potulickiemu kasztelanowi kamieńskiemu wsie w powiecie kcyńskim, a w zamian otrzymał wsie w powiecie poznańskim Wiry, Wiry Małe i Łęczycę.

W XV–XVI wieku wieś odnotowały archiwalne zapisy podatkowe. W 1478 miejscowość znalazła się w wykazie zaległości podatkowych. W 1508 miał miejsce pobór w Łęczycy od młyna wodnego zwanego „Kątnik” o jednym kole wodnym. W 1510 w Łęczycy odnotowano kilku zagrodników oraz młyn. W 1577 Jan Ciświcki i Stanisław Sypniewski zapłacili pobór podatkowy ze wsi. W 1580 Piotr Potulicki oraz Jan Kurowski zapłacili pobór z 1/3 wsi Łęczyca, w tym m.in. od młyna zwanego „Kątnik”. W 1581 pobór zapłacili właściciele we wsi: Jan Kurowski i w latach 1581–1583 Wojciech Ciświcki.

Część wsi będąca własnością wojewody płockiego Piotra Potulickiego, około 1580 roku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAtlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 251..

W latach 1934–1954 Łęczyca znajdowała się w gminie Puszczykowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Komorniki (gmina) Kategoria:Wsie Potulickich herbu Grzymała (województwo poznańskie)