Mogielnica (do 1968 roku MogielniceZarządzenie nr 17 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lutego 1968 r. w sprawie zmiany i ustalenia nazw niektórych miejscowości i obiektów fizjograficznych. ()) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Boguchwała. Ma status sołectwa.

+Integralne części wsi Mogielnica SIMC Nazwa Rodzaj0645010Gruszawaczęść wsi0645027Kamionkaczęść wsi0645033Korczynaczęść wsi0645040Środekczęść wsi

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii Podwyższenia Krzyża Świętego i NMP Matki Kościoła, należącej do dekanatu Boguchwała, diecezji rzeszowskiej.

Historia Wieś leży w dolinie potoku Mogielnica na północ od Lutoryża, od którego oddziela ją wzniesienie, pomiędzy Niechobrzem na zachodzie a Boguchwałą na wschodzie. W okresie dawnej Rzeczypospolitej pomiędzy Niechobrzem w województwie sandomierskim a Boguchwałą w województwie ruskim ciągnęła się historyczna granica Polski i Rusi, ustalona w toku walk w XI–XIII wieku, która straciła charakter międzypaństwowy po podboju Rusi Halicko-Włodzimierskiej przez Kazimierza Wielkiego po 1340 i wcieleniu jej do Polski przez Jadwigę Andegaweńską w 1387. Granica etniczna przesunęła się wówczas o 20–40 km na wschód w wyniku zasiedlenia obszaru przez ludność polską i asymilacji ludności ruskiej.

Teren Mogielnicy pozostawał niezamieszkany w pierwszej dekadzie rządów austriackich po I rozbiorze Polski według stanu odzwierciedlonego na mapie Miega (1779–1783).

W 1849 Mogielnica była przysiółkiem na północnych obrzeżach Lutoryża. Pod koniec XIX w. składała się z „kilku chat” na prawym, południowym brzegu potoku, które sąsiadowały z polami uprawnymi Niechobrza. Pola te również nazywano od potoku Mogielnicą.

W 1932 w Niechobrzu-Mogielnicach powstała publiczna szkoła powszechna, której pierwszym dyrektorem został Jan Ulrych. Nauka była prowadzona do 1947 wyłącznie w prywatnych domach (do 1939 Stanisława Brody, 1939–1945 Mateusza Kyca, po 1945 Józefa Chrzanowskiego i Tomasza Gila) i przeniosła się do murowanego budynku szkoły w 1958.

W 1934 w gromadzie Niechobrz gminy Racławówka wyodrębniana była miejscowość Mogielnice.

W 1945 na terenie późniejszych Mogielnic istniał jeden murowany dom, należący do właścicielki lasu Larskiej.

Jesienią 1945 ukonstytuowała się Ochotnicza Straż Pożarna w Mogielnicach, której pierwszym komendantem został Tadeusz Rusinek.

W 1948 z połączenia przysiółków Lutoryża, Niechobrza i Boguchwały powstała wieś Mogielnice. Oś jej rozwoju wytyczyło koryto potoku Mogielnica i biegnąca nim droga do Boguchwały.

W 1954 Mogielnice weszły wraz z Lutoryżem i Zwięczycą w skład nowo utworzonej gromady w Boguchwale.

W 1957 nastąpiła elektryfikacja wsi, a w 1958 oddane do użytku zostały budynki szkoły i domu ludowego.

W latach 1960–1968 zbudowana została w czynie społecznym mieszkańców droga do Boguchwały (obecnie droga powiatowa 1407R), co umożliwiło uruchomienie w 1975 linii autobusowej 33 do Rzeszowa.

W 1981 biskup Ignacy Tokarczuk doprowadził przy udziale mieszkańców do rozpoczęcia konstrukcji kościoła, a w 1982 parafia rzymskokatolicka rozpoczęła działalność.

Rozbudowa infrastruktury objęła sieć gazową w 1989, telefoniczną w 1991 i wodociągową w 1999.

W 1995 powstała Biblioteka Publiczna, w 1998 filia Gminnego Ośrodka Kultury i Wypoczynku, a w 1999 Ludowy Klub Sportowy „Grom”.

Między Mogielnicą a Lutoryżem przebiega budowany od 2020 w ramach trasy Via Carpatia odcinek drogi ekspresowej S19.

Uwagi

Przypisy Raport o stanie gminy Boguchwała w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 13 Strona gminy, sołtysi

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Mogielnica (województwo podkarpackie) Kategoria:Wsie w powiecie rzeszowskim