Pogwizdów (niem. Langhelwigsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Paszowice, na Pogórzu Kaczawskim (Pogórzu Złotoryjskim) w Sudetach.
Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.
Historia Wieś Pogwizdów wspomniana została po raz pierwszy w dokumencie księcia Henryka I Brodatego w 1203 r. jako Helmerichesdorf, czyli wieś Helmeryka ewentualnie Elmeryka. Co prawda wspomniany dokument uznany został za fałszerstwo z końca XIII wieku, lecz jedynie pod względem praw dotyczących klasztoru w Lubiążu, nie zaś pod względem treści o charakterze toponomastycznym. Książę podarować miał w tym czasie wieś, założoną na prawie niemieckim, klasztorowi cysterskiemu w Lubiążu wraz z innymi wioskami leżącymi na obszarze tzw. góry Chełm (część Pogórza Kaczawskiego), który obejmował 500 łanów frankońskich. Z treści dokumentu książęcego wynika, że wieś istniała znacznie wcześniej niźli wskazywałaby na to pierwsza wzmianka o jej istnieniu. Świadczy też o tym wymownie romańska forma starego kościoła parafialnego, błędnie określanego w literaturze nazwą cmentarnego (służył za cmentarny dopiero od II poł. XVIII wieku). W 1318 nazywana jako "Halvici Villa".
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są obiekty: kościół pw. Podwyższenia Krzyża, późnoromański, cmentarny, z XIII/XIV w., przebudowywany w XVII w.; w jego wnętrzu zachowały się średniowieczne freski. cmentarz przykościelny kościół ewangelicki - protestancki, obecnie rzymskokatolicki filialny pw. Wniebowstąpienia, z XVIII w. z późnobarokowym ołtarzem. cmentarz ewangelicki, nieczynny, z 1885 r. kaplica grobowa rodziny von Loesch, z 1885 r. kostnica, z 1885 r. ogrodzenie, murowane, z bramą, z 1885 r. zespół pałacowy, z XVII-XX w.: pałac park dwór
Zobacz też Pogwizdów Pogwizdów Nowy Pogwizdów Stary
Przypisy
Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002,
Kategoria:Pogwizdów (województwo dolnośląskie)