thumb|Kościół parafialny pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Ruszowie thumb|Ołtarz w kościele parafialnym pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Ruszowie thumb|Chór w kościele pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Ruszowie thumb|Park w Ruszowie Ruszów (do roku 1945 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Węgliniec.

Podział administracyjny W latach 1945–1954 siedziba gminy Ruszów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do woj. jeleniogórskiego.

Demografia Według danych z 2009 roku miejscowość liczyła 1833 mieszkańców. Narodowy Spis Powszechny (III 2011 r.) wykazał 1818 mieszkańców, natomiast Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań w 2021 roku wykazał 1555 mieszkańców.

Położenie Historycznie leży w Łużycach, na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 350 i nr 296, nad rzeką Czerna Mała, na skraju Borów Dolnośląskich.

Historia Ruszów to położona w lasach miejskich Zgorzelca osada, wymieniona w źródłach już w połowie XIV wieku. Najstarsza pewna wiadomość o wsi pochodzi z 1438 roku. Pierwotnie Ruszów należał do rodziny von Penzig z Pieńska. W latach 1491–1492 miejscowość została kupiona przez radę miejską Zgorzelca. Od średniowiecza do przełomu XVII i XVIII w. we wsi działała kuźnica żelaza. W okresie wojny trzydziestoletniej Ruszów został spalony przez wojska szwedzkie. Wskutek zniszczeń liczba ludności zmniejszyła się o prawie 30%. W 1706 uruchomiono w Ruszowie hutę szkła, która początkowo współpracowała z hutą w Wymiarkach. W 1846 roku uruchomiono linię kolejową, która połączyła Ruszów z Iłową i WęglińcemWaldemar Bena opis do mapy Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy, Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 . W 1854 roku zostaje powołane do życia Nadleśnictwo Ruszów obejmujące początkowo powierzchnię 10 139 ha. W kwietniu 1945 r. zorganizowany był tu szpital dla żołnierzy rozlokowanych oddziałów z 2 Armii Wojska Polskiego: 9. Dywizji Piechoty, 14. Brygada Artylerii Przeciwpancernej, rannych w czasie forsowania Nysy Łużyckiej. Przed wojną Ruszów rozwijał się bardzo prężnie. Liczył około 3,5 tys. mieszkańców. Wydawano w nim gazetę lokalną, działało 5 tartaków, znana na Dolnym Śląsku fabryka czekolady, 2 huty szkła, odlewnia żelaza, fabryka Leischmann – wówczas największy na Dolnym Śląsku zakład produkujący sklejki (pracowało w nim ponad 2,5 tys. osób) oraz fabryka mebli. Do tego klasztor i 3 szkoły.

Filia Groß-Rosen W miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen.

Zabytki Obiekty wpisane do rejestru zabytków Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół ewangelicki z XVI wieku z zachowaniem elementów z pocz. XV wieku, przebudowywany w 1590 i 1725, obecnie po odbudowie i renowacji. Jest to jednonawowy kościół ewangelicki wzniesiony w początkach XVI wieku, rozbudowywany na przełomie XVI i XVII w. Zniszczony w 1945 r. Do dziś zachowały się mury zewnętrzne, trójprzęsłowe sklepienia sieciowe wsparte na filarach przyściennych oraz szereg nagrobnych płyt renesansowych i barokowych. Obecnie trwają prace remontowe i renowacyjne, mające przystosować zabytkowy kościół do roli kaplicy przedpogrzebowej. kościół parafialny pw. Zmartwychwstania Pańskiego, neoklasycystyczny z 1908 roku

Obiekty ujęte w ewidencji zabytków Lp.MiejscowośćObiektAdresnrRodzaj obiektu1.Ruszówbudynek mieszkalno -II Armii WP8dom mieszkalno-gospodarczygospodarczy2.Ruszówdom mieszkalnyII Armii WP10dom mieszkalny3.Ruszówdom mieszkalnyII Armii WP12dom mieszkalny4.Ruszówdom mieszkalnyII Armii WP18dom mieszkalny5.Ruszówdom mieszkalnyII Armii WP22dom mieszkalny6.Ruszówdom mieszkalnyDworcowa1dom mieszkalny7.Ruszówdom mieszkalnyDworcowa3dom mieszkalny8.Ruszówdom mieszkalnyDworcowa4dom mieszkalny9.Ruszówdom mieszkalnyDworcowa7dom mieszkalny10.Ruszówbudynek dworcaDworcowastacja kolejowakolejowego11.Ruszówszalety przy dworcuDworcowastacja kolejowa12.Ruszówdom mieszkalnyJeleniogórska6dom mieszkalny13.Ruszówdom mieszkalnyJeleniogórska7dom mieszkalny14.Ruszówdom mieszkalnyJeleniogórska10dom mieszkalny15.RuszówinternatJeleniogórskainne16.Ruszówdom mieszkalnyKantowicza1dom mieszkalny17.Ruszówdom mieszkalnyKantowicza2dom mieszkalny18.Ruszówdom mieszkalnyKoszarowa1dom mieszkalny19.Ruszówbudynek fabrycznyKoszarowa2przemysłowy20.Ruszówdom mieszkalnypl. Partyzantów3dom mieszkalny21.Ruszówbudynek gospodarczypl. Partyzantów3gospodarczy22.Ruszówbudynek gospodarczypl. Partyzantów4gospodarczy23.Ruszówdom mieszkalnyRatuszowa1dom mieszkalny24.Ruszówbudynek mieszkalno -Ratuszowa2dom mieszkalnygospodarczy, ob.przedszkole25.Ruszówdom mieszkalnyRatuszowa3-5dom mieszkalny26.Ruszówdom mieszkalnyRatuszowa4-6dom mieszkalny27.Ruszówdom mieszkalnyRatuszowa7-9dom mieszkalny28.Ruszówdom mieszkalnyRatuszowa8-10dom mieszkalny29.Ruszówdom mieszkalnyRatuszowa11-13dom mieszkalny30.Ruszówdom mieszkalnyRatuszowa12-14dom mieszkalny31.Ruszówdom mieszkalnyRatuszowa15-17dom mieszkalny32.Ruszówbudynek mieszkalno -Ratuszowa16-18dom mieszkalnygospodarczy33.Ruszównastawnia, budkaRatuszowastacja kolejowadróżnicza34.Ruszówdom mieszkalnySobieskiego1dom mieszkalny35.Ruszówdom mieszkalnySobieskiego2dom mieszkalny36.Ruszówdom mieszkalnySobieskiego4dom mieszkalny Oraz inne które zostały wypisane w tym dokumencie.

Religia Na terenie Ruszowa istnieje Parafia rzymskokatolicka Zmartwychwstania Pańskiego. Proboszcz z tej parafii został zatrzymany przez policję 23 maja 2019 r., a po procesie skazany na 4 lata pozbawienia wolności i 15 lat zakazu pracy z dziećmi za molestowanie seksualne dwóch niepełnosprawnych dziewczynekTomasz Pajączek Ksiądz pedofil z Ruszowa nadal na wolności. Matka ofiary: pozwala mu się na dalsze zatruwanie życia mojej rodziny, serwis Onet.pl, 2022-08-23, dostęp 2023-11-11. Ujawnienie tego molestowania przez jedną z matek spotkało się z ostracyzmem społecznym ze strony religijnych mieszkańców wsi.

Leśnictwo Ruszów znajduje się na terenie Borów Dolnośląskich, na terenie pracuje Nadleśnictwo Ruszów, które dba o okoliczną florę i faunę.

Transport Transport kolejowy Przez Ruszów przebiegają 2 linie kolejowe, z czego tylko jedna jest czynna. Węgliniec–Ruszów–Żary–Zielona Góra, od 10 grudnia 2006 roku wznowiono ruch pasażerski na tej linii Ruszów–Gozdnica, linia nieczynna od 2005 roku

Transport drogowy Z Ruszowa za pomocą komunikacji zapewnianej przez PKS Zgorzelec można dojechać do wielu różnych miejscowości. Są to m.in. Zgorzelec Żary Żagań Gozdnica Poznań Zielona Góra Wolsztyn Grodzisk Wielkopolski Węgliniec Pieńsk Iłowa Przez miejscowość przebiegają dwie drogi wojewódzkie DW350 oraz DW296. Niedaleko Ruszowa w Iłowej przebiega autostrada A18.

Rozrywka Każdego roku w Ruszowie organizowana jest impreza plenerowa pn. Jagodowe Lato. W latach wcześniejszych impreza nosiła nazwę Sikawa. Podczas tej corocznej imprezy organizowane są mistrzostwa w zbieraniu jagód, występy znanych w Polsce zespołów muzyki rozrywkowej i kabaretów oraz pokazy sprawnościowe straży pożarnej z Polski, Niemiec i Czech. Impreza jest zwykle organizowana na początku lipca.

Sport W miejscowości działa Klub Sportowy Victoria Ruszów, którego drużyna występuje obecnie w jeleniogórskiej klasie okręgowejoficjalna strona klubu na Facebooku. Do piłkarskich drużyn można zaliczyć również młodzieżowe UKS Mikro i UKS Jastrzębie. Od 2016 roku w Ruszowie funkcjonuje UKS Start Ruszów, zajmujący się między innymi promowaniem sportu wśród dzieci i młodzieży, udziałem w międzyszkolnych zawodach oraz organizowaniem wydarzeń sportowych.

Współpraca międzynarodowa Miasta i gminy partnerskie Horka Hå Jezierzany

Przypisy

Linki zewnętrzne Ruszów - strona internetowa