Bastylia (fr. la Bastille) – zamek wybudowany pod Paryżem, w latach 1370–1383, jako część jego umocnień, w celu obrony bramy Św. Antoniego. Słowo la bastille w wolnym tłumaczeniu oznacza każdy zamek tuż za rogatkami miasta i jest mniej więcej odpowiednikiem polskiego słowa barbakan.
Z upływem czasu paryska Bastylia straciła znaczenie obronne. W 1413 roku zdobyli Bastylię (twierdzę królewską służącą za więzienie) dowodzeni przez Simona Lecoustelliera francuscy rzemieślnicy zwani cabochiens, których bunt spowodowany był korupcją w administracji państwowejGeorge Kohn Encyklopedia wojen, Warszawa 1998, s. 101.. W XVII wieku stała się ciężkim więzieniem. Pierwotnie zamek miał cztery wieże, za panowania Ludwika XVI został rozbudowany o kolejne cztery.
14 lipca 1789, w czasie zamieszek rozpoczynających rewolucję francuską, zamek został zdobyty przez lud paryski i jako symbol ucisku w czasie późniejszym zburzony. Choć samo zdobycie Bastylii trudno uznać za wielki sukces militarny rewolucjonistów – twierdzy bez przekonania broniło 97 żołnierzy-weteranów (w tym inwalidów) i 32 żołnierzy ze szwajcarskiego pułku Salis-Samade, a uwolniono zaledwie kilku więźniów (czterech fałszerzy, hrabiego oskarżonego o kazirodztwo i dwóch szaleńców), miało ono jednak wymiar ważnego symbolu udanego buntu wobec władzy monarszej i zostało później zmitologizowane w rewolucyjnej ikonografii.
Dzień 14 lipca, dzień zdobycia Bastylii, do dziś jest we Francji świętem narodowym i jest co roku hucznie obchodzony.
Klucz do Bastylii trafił w posiadanie prezydenta USA Jerzego Waszyngtona i do dziś jest prezentowany w jego posiadłości Mount Vernon.
Znani więźniowie Bastylii Człowiek w żelaznej masce Wolter Markiz de Sade René Auguste Constantin de Renneville Charles de Valois, diuk Angoulême Hugues Aubriot Louis François Armand du Plessis Pierre François de Rigaud, markiz Vaudreuil-Cavagnal Marguerite De Launay, baronowa de Staal James Douglas, 4. hrabia Morton François Henri de Montmorency-Bouteville, diuk Luksemburga François de La Rochefoucauld Jacques Brissot Charles François Dumouriez Roger de Rabutin, hrabia Bussy John Vanbrugh Madame Guyon
W literaturze Zdobycie Bastylii zostało opisane przez Teodora Jeske-Choińskiego w powieści Błyskawice.
Zobacz też Plac Bastylii
Przypisy
Kategoria:Rewolucja francuska Kategoria:Zniszczone budynki Kategoria:Więzienia w Paryżu Kategoria:Nieistniejące obiekty budowlane w Paryżu Kategoria:Nieistniejące zamki Kategoria:Fortyfikacje Paryża Kategoria:Klasztory wykorzystywane jako więzienia