Trojanowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie ZielonkiGUS. Rejestr TERYT.
W Trojanowicach działa Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.
Położenie Trojanowice położone są w dolinie przepływającej wzdłuż zachodniej granicy miejscowości rzeki Prądnik (Białucha), lewego dopływu Wisły, częściowo w otulinie Ojcowskiego Parku NarodowegoObszar położony w północnej części Trojanowic do linii ulic: Krakowskie Przedmieście (droga wojewódzka nr 794) – Słoneczna – Krakowska – Miechowska., a po części na terenie Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie. Obszar ten według regionalizacji fizycznogeograficznej znajduje się w południowo-wschodniej części Wyżyny Olkuskiej (341.32), należącej do makroregionu Wyżyna Krakowsko-Częstochowska (341.3), w podprowincji Wyżyna Śląsko-Krakowska (341).
Po zachodniej stronie wsi przebiega droga wojewódzka nr 794 (Kraków – Skała).
Pod względem administracyjnym Trojanowice zlokalizowane są w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w zachodniej części gminy Zielonki, około 9 km w linii prostej na północ od centrum Krakowa. Graniczą z następującymi miejscowościami:
Garliczka (gmina Zielonki) od północnego wschodu, Garlica Duchowna (gmina Zielonki) od wschodu, Garlica Murowana (gmina Zielonki) od wschodu i południowego wschodu, Zielonki (gmina Zielonki) od południa, Pękowice (gmina Zielonki) i Giebułtów (gmina Wielka Wieś) od zachodu, Januszowice (gmina Zielonki) od północnego zachodu.
Biorąc pod uwagę powierzchnię wynoszącą 211,27 ha Trojanowice są średnią co do wielkości miejscowością w gminie Zielonki obejmującą 4,35% powierzchni gminyGranice miejscowości pokrywają się z granicami sołectwa..
Najwyżej położony obszar wsi znajduje się na jej północnych krańcach, przy granicy z Januszowicami (ul. Miechowska), na wysokości około 328 m n.p.m., a położony najniżej na krańcu zachodnim, w korycie Białuchy (na styku granic Trojanowic, Pękowic i Zielonek), na wysokości około 244 m n.p.m.
Pod względem historycznym w drugiej połowie XVI wieku wieś położona była w powiecie proszowickim województwa krakowskiegoWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2008, k. 1. i należała do wielkorządców krakowskichFranciszek Leśniak, Wielkorządcy krakowscy XVI–XVIII wieku, Kraków 1996, s. 18-19.. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego.
Toponimia Nazwa miejscowości należy do licznej w Małopolsce grupy nazw dzierżawczych, utworzonych od imienia posiadacza lub założyciela osady lub patronimicznych, oznaczających mieszkańców wsi, stanowiących potomstwo lub poddanych założyciela (Trojana). Według badaczy miejscowości o tego typu nazwach, były zakładane od połowy XIII wieku.
Historia W okresie rozbiorów Trojanowice należały do zaboru austriackiego. Wielu mieszkańców wsi służyło w CK armii. W czasie I wojny światowej walczyli po przeciwnej stronie, niż ich krewni z pobliskich wsi należących do zaboru rosyjskiego.
W 1926 roku wielu mieszkańców wsi podpisało się pod Polską Deklaracją o Podziwie i Przyjaźni dla USA. W okresie II wojny światowej wielu mieszkańców wsi służyło w szeregach Armii Krajowej.
Demografia Liczba mieszkańców Trojanowic od roku 2004 zwiększyła się o blisko 30%, osiągając poziom ponad 941 osób w roku 2024.
Tradycje W Trojanowicach nadal żywa tradycja to Pucheroki. Nazwa Pucheroki pochodzi od łacińskiego słowa puer (chłopiec). Żacy pobierający nauki na Akademii Krakowskiej często żyli w surowych warunkach. Problemem były nieogrzewane bursy, surowi nauczyciele oraz wysokie koszty nauki. Ubodzy studenci ledwo wiązali koniec z końcem. Część żaków zmuszona była żebrać. Zakaz żebrania nie dotyczył studentów. W 1780 r. zakazano oficjalnie chodzenia na puchery. Zwyczaj ten przeniósł się do podkrakowskich wsi: Zielonki, Bibice, Bodzów, Pychowice, Kostrze, Modlnica, Trojanowice. W XIX wieku w związku osłabioną działalnością Akademii Krakowskiej oraz prowadzonymi wojnami brakło chodzących po wsiach studentów. Zastąpili ich miejscowi chłopcy. Wykształcił się też wtedy strój Pucheroka: wysoka słomiana czapka, barani kożuszek, pasek ze słomianych warkoczy, koszyk na datki i laska, a wszystko to ozdobione bibułkami.
Oświata Filia Przedszkola Samorządowego w Węgrzcach.
Turystyka Przez Trojanowice przebiega Szlak Rowerowy Wokół Zielonek o długości 34,6 km. Trasa tego szlaku rozpoczyna się w Zielonkach (koło Urzędu Gminy) i biegnie przez Witkowice, Bibice, Wolę Zachariaszowską, Owczary, Grębynice, Korzkiew i Trojanowice, i wraca do miejsca startu w Zielonkach.
Transport Do Trojanowic można dojechać liniami obsługiwanymi przez MPK Kraków: 207, 337, 267.
Osoby związane z Trojanowicami Paweł Siwek, Alberyk Siwek.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Zielonki (gmina) Kategoria:Wsie wielkorządów krakowskich Kategoria:Wsie w powiecie krakowskim