Troszyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Troszyn.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie ostrołęckim.
Miejscowość jest siedzibą gminy Troszyn.
Troszyn leży w dawnej ziemi łomżyńskiej na MazowszuZygmunt Gloger: Dawna Ziemia Łomżyńska, Warszawa 1876, s. 14.. W miejscowości znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii św. Bartłomieja Apostoła.
Historia Pierwsze informacje dotyczące Troszyna pochodzą z lat 1406 i 1413. W 1413 roku biskup płocki erygował parafię w Rzekuniu i przyłączył do niej m.in. Troszyno.Parafia pw. św. Bartłomieja Ap. została erygowana w 1442 r. przez biskupa Pawła Giżyckiego. Kościół drewniany został zbudowany w 1443 r. (spłonął ok. 1705 r). Fundatorem był Jan z Opinogóry i Troszyna, sędzia łomżyński, a poświęcenia dokonał biskup płocki Jan Krasiński. W 1444 Troszyn należał do rodziny Targońskich. Wieś szlachecka Troszyno położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie ostrołęckim ziemi łomżyńskiejCorona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. XVI wiek to okres rozkwitu miejscowości – proboszczami parafii zostaje dwóch księży wywodzących się z okolicznej szlachty: Jakub Chrostowski i Bartłomiej Troszyński. Miejscowość należy do rodu Troszyńskich. Zniszczona w czasie potopu szwedzkiego, w 1705 wzniesiono tu nowy drewniany kościół fundacji właściciela Troszyna, chorążego wyszogrodzkiego, Piotra Stamirowskiego.
Po rozbiorach pod zaborem pruskim, później w Księstwie Warszawskim, w 1815 w Królestwie Polskim. W czasie powstania listopadowego miejscowość znalazła się kilkakrotnie na trasie przemarszów wojsk polskich i rosyjskich, w maju 1831 kwaterował tu gen. Jan Skrzynecki przed bitwą pod Ostrołęką. W czasie powstania styczniowego w okolicy działały oddziały powstańcze, m.in. Zygmunta Padlewskiego.
W 1884 wzniesiono tu nowy drewniany kościół konsekrowany w 1887 przez biskupa Kossowskiego. Okres I wojny światowej to kolejne zniszczenia – w 1915 w rejonie Troszyna i Rabęd toczyły się walki rosyjsko-niemieckie.
Plebania drewniana została wybudowana około 1917 roku.
W latach 1921–1939 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Troszyn.
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwały 663 osoby, 625 było wyznania rzymskokatolickiego, a 38 mojżeszowego. Jednocześnie wszyscy mieszkańcy zadeklarowali polską przynależność narodową. Było tu 101 budynków mieszkalnych. Miejscowość należała do miejscowej parafii rzymskokatolickiej. Podlegała pod Sąd Grodzki w Ostrołęce i Okręgowy w Łomży; mieścił się tu urząd pocztowy, który obsługiwał znaczną część terenu gminy.
W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką.Decyzją Rady Najwyższej ZSRR z 2 listopada 1939 r., stała się częścią Białoruskiej Radzieckiej Republiki Ludowej. Po ataku III Rzeszy na Związek Radziecki, została włączona do okręgu Białostockiego wchodzącego w skład Prus wschodnich.
W czasie II wojny światowej kościół został zamieniony przez Niemców na magazyn, a w 1944 na szpital dla żołnierzy niemieckich. 24 sierpnia 1944 w święto patrona parafii kościół został spalony przez wycofujących się Niemców.
Po wojnie msze święte w Troszynie odbywały się w domu parafialnym, a nowy kościół projektu Barbary Brukalskiej zbudowany został w latach 1956–1975, z częściowym wsparciem finansowym Polonii Amerykańskiej, konsekrowany 29 czerwca 1975 przez biskupa łomżyńskiego Mikołaja Sasinowskiego.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
Sport KS CK Troszyn klub piłkarski, który w sezonie 2025/2026 rywalizuje na poziomie III ligi.
Związani z Troszynem Jan Zamoyski herbu Grzymała – urodzony w parafii Troszyn, biskup płocki i arcybiskup lwowski Mikołaj Troszyński - starosta łomżyński
Przypisy Raport o stanie gminy w 2023, sołectwa s. 4
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Kategoria:Troszyn (województwo mazowieckie) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie)