Żuków – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Cieszanów, nad potokami Buszcza i Łówczanka. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa przemyskiego.
Wieś starostwa niegrodowego lubaczowskiego na początku XVIII wiekuWiesław Bondyra, Własność ziemska w województwie bełskim w czasach saskich, Lublin 2015, s. 35..
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia św. Wojciecha w Cieszanowie.
Części wsi +Integralne części wsi Żuków SIMC Nazwa Rodzaj0600220 Kosobudy część wsi
Historia Żuków to piętnastowieczna wieś ulokowana na prawie wołoskim. Jej pierwotna nazwa to Orissa. Osadnicy zajmowali się tutaj hodowlą owiec i bydła, a także smolarstwem. Miejscowość doznawała strat podczas najazdów tatarskich w XVI wieku i podczas przemarszu wojsk szwedzkich w 1656 roku. We wsi ok. 1565 r. znajdowały się dwa młyny. W czasie najazdu tatarskiego (tzw. Turecczyzny) w 1672 roku zaginęły dokumenty erekcyjne parafii w Żukowie. W cerkwi zachował się ikonostas namalowany w 1749 roku przez Michała Rudkiewicza. Jego elementem jest ikona Chrztu Chrystusa w JordanieSzlak cieszanowski, Żuków.
Do 1778 r. Żuków był wsią królewską w starostwie lubaczowskim. W 1783 r. na północ od wsi powstała niemiecka kolonia Freifeld. W miejscowości mieszkali Polacy, Ukraińcy i Żydzi. W okresie dwudziestolecia Żuków był dużą wsią, istniały tu dwa młyny i szkoła.
Oświata Początki szkolnictwa w Żukowie, są datowane na początek XIX wieku, gdy na jakiś czas przed 1830 rokiem powstała szkoła parafialna przy cerkwi greckokatolickiej (Schola Parochialis)Schematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Graeco Catholicae Premisliensis pro Anno Domini M.D.CCC.XXX (str.75) [Dostęp 2017-06-28]Szkoła parafialna w Zukowie była wzmiankowana w Schematyzmie Greckokatolickiej Eparchii Przemyskiej, w latach: 1830, 1831 (nauczyciel - adj. Dymitr Slusarz), 1847 i 1848..
Przydatnym źródłem archiwalnym do poznawania historii szkolnictwa w Galicji są austriackie Szematyzmy Galicji i Lodomerii, które podają wykaz szkół ludowych, wraz z nazwiskami ich nauczycieli. W 1873 roku powstała szkoła parafialna, (od 1874 ludowa filialna - państwowa), która od 1879 roku była 1-klasowa, a od 1904 2-klasowa. Pierwszym nauczycielem w 1873 roku został Stefan Ochabski (str. 418) [Dostęp 2017-06-28]. Szkoły wiejskie początkowo były tylko męskie, a od 1890 roku były mieszane (koedukacyjne). Od 1902 roku szkoła posiadała nauczycieli pomocniczych. Pomocnicami były: Franciszka Ciećkiewiczówna (1902-1903), Helena Piątkowska (1903-1906), Helena Sobolska (1906-1908), Domicela Sobolska (1908-1914).
Nauczyciele kierujący
W 1907 roku w przysiółku Kosobudy, powstała Szkoła Eksponowana Kosobudy ad Żuków, której nauczycielami były: Sabina Frankiewiczówna (1907-1908)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1908 (str. 572) [Dostęp 2017-06-28], Karolina Kalwasowa (1908-1912), Wiktoria Procykówna (1912-1914)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1913 (str. 725) [Dostęp 2017-06-28].
Demografia W 2021 roku Żuków liczył 243 mieszkańców, w tym 124 kobiet i 119 mężczyzn. Ludność Żukowa stanowi 3,4% ludności gminy Cieszanów.
Turystyka Od 2015 roku przez wieś przebiega jedna z czterech tras rowerowych gminy Cieszanów s.6.
Kultura We wsi znajduje się świetlica wiejska podlegająca pod Centrum Kultury i Sportu w Cieszanowie.
Transport i komunikacja - relacji Nowy Lubliniec - Żuków
- relacji Jarosław - Bełżec (stanowi wschodnią granicę wsi)
Ponadto droga powiatowa 1634R - relacji Żuków - Huta Różaniecka - Susiec (także stanowi wschodnią granicę wsi)
Przystanki autobusowe Żuków, osiedle Żuków, sklep (Kosobudy)
Ciekawostka 8 sierpnia 2007 roku podczas budowy kanalizacji na głębokości ok. 3 metrów znaleziono kieł mamuta długości ok. 1 m. Znalezisko trafiło do Muzeum Kresów w Lubaczowie.
Zobacz też Żuków Pierwszy Żuków-Kolonia Żukówka Żukówko Żukowo
Uwagi
Przypisy Raport o stanie gminy w 2024. lista sołectw. s. 3 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Opis parafii na stronie diecezji
Linki zewnętrzne
http://bip.narol.pl/index.php?kontrast=1&page=position2.php&id=251&grp=11 http://www.pks-jaroslaw.pl/wyszukaj-polaczenie?city=zukow&action=searcherPlate&tabToken=781cb82f37c9f983a3975464c6462617&cssPath=https%3A%2F%2Fwww.e-podroznik.pl%2Fimg%2FcarriersPrivateFolder%2F1311%2Fstyle.css&numberCarrier=1694&widgetConfigId=2768&uiv=UI1&searcherViewTypeV=default
Kategoria:Wsie starostwa lubaczowskiego Kategoria:Wsie w powiecie lubaczowskim