mały|Kłącze trzciny pospolitej mały|Kłącze imbiru Kłącze (, ) – zmodyfikowany pęd roślin rosnący zwykle poziomo pod powierzchnią ziemi. Jego łodyga podzielona jest na międzywęźla i węzły. Z węzłów kłącza wyrastają pędy nadziemne, a z dolnej strony kłącza – korzenie przybyszowe. Liście na takiej łodydze podziemnej są zredukowane zupełnie lub wykształcone są co najwyżej w postaci łusek, często szybko odpadających, tak, że pozostają po nich tylko blizny. Kłącza z reguły są niezielone (nie posiadają chloroplastów) i cechują się nieograniczonym wzrostem na długość. Międzywęźla bywają skrócone i wówczas kłącze zwykle jest grube, albo są wydłużone i wówczas kłącze może być cienkie.

Kłącza występują u roślin wieloletnich i w przypadku występowania ich w strefach klimatu umiarkowanego zwykle ich pędy nadziemne zamierają w okresie jesienno-zimowym. Stanowi więc kłącze u takich roślin organ przetrwalny. Może też przyczyniać się do rozmnażania wegetatywnego – oddzielony z różnych powodów fragment zawierający przynajmniej jeden węzeł może kontynuować dalszy rozwój. Często w kłączach gromadzone są substancje zapasowe i w takim wypadku pełnią one funkcję organu spichrzowego.

Ze względu na występowanie pod powierzchnią ziemi kłącza mogą być mylone z korzeniami, od których różnią się jednak obecnością węzłów z pączkami, łuskowatymi liśćmi lub bliznami po nich.

Przykładami roślin wykształcających kłącze są: szparag lekarski, konwalia majowa, kosaciec żółty, rabarbar ogrodowy. Kłącza występują u większości paproci.

Ze względu na łatwość odrastania nowych roślin z fragmentów kłączy, wykształcające je gatunki chwastów (takie jak np. perz właściwy) lub gatunki inwazyjne (np. rdestowiec ostrokończysty) należą do trudnych do zwalczania.

Przypisy

Kategoria:Morfologia roślin