Białężyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków.

Nazwa Wieś istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku i ma średniowieczną metrykę. Pierwszy zachowany zapis nazwy wsi pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1432 kiedy odnotowano ją pod staropolską nazwą „Byalanschino”, 1486 „Byelaszyno”, 1496 „Byalanschino”, 1506 „Bialazyno”, 1508 „Byalanzino”, 1553 „Byalęzhyno” .

Historia Początkowo miejscowość była wsią szlachecką w dobrach czarnkowskich należącą do lokalnej, wielkopolskiej szlachty z rodu Czarnkowskich, którzy od nazwy Czarnkowa przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1508 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego w parafii Czarnków.

Pierwszy historyczny zapis o wsi pochodzi z XV wiecznych archiwów sądowych. W 1432 ugodę zawarli Jan i Kasper Czarnkowscy z Czarnkowa. Według niej ludzie z Białężyna, poddani Jana mogli korzystać z pastwisk w Brzeźnie i Nowej Wsi, a tamtejsi poddani mogli korzystać z pastwisk w Białężynie. W 1507 wieś znajdowała się w posiadaniu Czarnkowskich z Czarnkowa. W 1507 Maciej Czarnkowskij i Sędziwój Czarnkowski podzielili między siebie wieś na dwie części.

Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych dotyczące wsi pochodzące z XV i XVI wieku. W 1508 miał miejsce pobór z 3,5 łana. W 1509 pobrano podatki z 3,5 łana oraz od sołtysa z jednego łana. W 1553 miał miejsce pobór z dwóch działów: Macieja Czarnkowskiego oraz synów Sędziwoja Czarnkowskiego. W 1556 Wojciech Sędziwój Czarnkowski syn Sędziwoja Czarnkowskiego otrzymał od brata Stanisława Sędziwoja część Białężyna. W 1557 Wojciech Czarnkowski syn Macieja w podziale majątku z braćmi otrzymał m.in. części Białężyna. Kasztelan śremski Wojciech Czarnkowski syn Macieja zapłacił pobór od dwóch łanów. W 1577 miał miejsce pobór z dwóch działów: kasztelana rogozińskiego Wojciecha Czarnkowskiego syna Macieja oraz z działu starosty generalnego Wielkopolski Wojciecha Sędziwoja Czarnkowskiego, syna Sędziwoja. W 1580 pobrano podatki z dwóch działów: Barbary wdowy po kasztelanie Rogozińskim Wojciechu Czarnkowskim synie Macieja od 4 półłanków oraz dwóch komorników i z działu Wojciecha Urbanowskiego prawdopodobnie dzierżawcy od 2 łanów oraz od komornika.

Wieś szlachecka Białęzino położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 10..

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa pilskiego.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Czarnków (gmina wiejska) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)