Białuń () – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stara Dąbrowa, położona 3,5 km na północ od Starej Dąbrowy (siedziby gminy) i 14 km na północny wschód od Stargardu (siedziby powiatu), przy drodze ze Starej Dąbrowy do Chlebówka, przy nieczynnej linii Stargardzkiej Kolei Wąskotorowej Przez Białuń przepływa niewielki ciek Sokola.
Nazwa Nazwa miejscowości jest tzw. chrztem nazewniczym i ma charakter pseudotopograficzny. Jest przeniesiona z nazwy rośliny białuń (wł. bieluń). Pierwotna niemiecka nazwa Müggenhall, poświadczona po raz pierwszy w formie Muggenhale w 1539, ma charakter topograficzny i jest złożeniem dwóch członów-nazw pospolitych: dniem. Mügge „mucha, komar” i Hall „odgłos, echo”.
Historia Wieś założona została w połowie XIII wieku, jako własność biskupów schwerińskich, którą odsprzedano klasztorowi Neuenkamp. Od średniowiecza do 1945 roku wieś zarządzana była przez 10 różnych właścicieli.
Po II wojnie światowej w zabudowaniach pofolwarcznych rozpoczął działalność PGR.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego.
Zabytki We wsi znajduje się zabytkowy kamienno-ceglany gotycki kościół z XV wieku pw. św. Michała Archanioła, zbudowany na planie prostokąta, z drewnianą wieżą dobudowaną na początku XX wieku. Wewnątrz znajduje się dziewiętnastowieczny ołtarz oraz witraże z 1909.
W pobliżu świątyni znajduje się cmentarz przykościelny (obecnie nieczynny), we wschodniej części wsi znajduje się cmentarz poewangelicki, obsadzony szpalerem lip, obecnie zdewastowany.
W miejscu dawnego dworu zbudowano parterowy budynek mieszkalny. W parku podworskim znajduje się granitowa mogiła dawnego właściciela Białunia.
Zobacz też Białuń
Przypisy
Kategoria:Białuń (powiat stargardzki)