Brzeźnica – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Bochnia.

Integralne części miejscowości: Górki, Kiebło, Podole, PrzysiekiGUS. Rejestr TERYT. We wsi znajduje się cmentarz ofiar jednej z epidemii cholery.

Historia Kalendarium: przed 1078 – najprawdopodobniej już wtedy istniała wieś Brzeźnica założona przez rycerza Jana Brzeźnickiego; 1078 – poświęcenie kościoła pod wezwaniem św. Piotra przez św. Stanisława Biskupa i Męczennika; 1242 – przekazanie Brzeźnicy pod opiekę klasztoru w Staniątkach, wraz z kościołem św. Piotra, dziesięcinami należącymi do niego, wolnym targiem, karczmami, oraz bobrami. Poświadczenie Konrada Mazowieckiego. Najstarszy dokument wzmiankujący Brzeźnicę; 1243 – nadanie Brzeźnicy immunitetu ekonomicznego i sądowniczego, oraz przywileju wolnego targu w karczmach; 1253 – oddanie Brzeźnicy wraz z kościołem i posiadłościami pod opiekę papieża Innocentego IV; 1254 – wydanie dokumentu przez księcia Bolesława Wstydliwego, zatwierdzającego przywileje Konrada Mazowieckiego; 1285 – wykupienie Brzeźnicy i Brzeźnicy Nowej przez Hartmunda z Bochni; 1315 – zmienienie nazwy Brzeźnicy Nowej, na Łazy; XVI w. – utworzenie szkoły działającej przy parafii; 1534 – wykupienie Brzeźnicy przez Piotra Kmitę; 1539 – przejęcie Brzeźnicy przez Lubomirskich; XVII w. – utworzenie szpitala; lata 20. XVII w. – pożar i doszczętne spalenie kościoła pw. św. Piotra; 1635 – poświęcenie nowego kościoła pod wezwaniem św. Stanisława; 1772 – pierwszy rozbiór Polski. Likwidacja szkoły i szpitala.

Brzeźnica uzyskała lokację miejską w 1282 roku, utraciła prawa miejskie przed 1317 rokiemRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 22-23.. Wieś duchowna, własność Opactwa Benedyktynek w Staniątkach położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiegoWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103..

W latach 1954–1960 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzeźnica, po jej zniesieniu w gromadzie Bochnia. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnowskiego.

Zabytki Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika; dzwonnica drewniana z gotyckimi dzwonami.

Inne zabytki Kaplica pw. św. Stanisława. Początkowo w 1777 roku wzniesiono figurę kamienną św. Stanisława bpa z fundacji N. Ankwiczowej, właścicielki majątku. Figurę obudowano, czyniąc kaplicę drewnianą. Obecna, murowana kaplica została wzniesiona w 1867 roku (odpis z karty ewidencyjnej mgr Marka Grabskiego).

Sport W Brzeźnicy od 2007 roku działa klub piłkarski KS Korona Brzeźnica.

Zobacz też Brzeźnica, Brzeźnica Bychawska, Brzeźnica Bychawska-Kolonia, Brzeźnica Książęca, Brzeźnica Leśna, Brzeźnica-Kolonia, Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika w Brzeźnicy

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Dawne miasta w województwie małopolskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XIII wieku Kategoria:Wsie benedyktynek staniąteckich (województwo krakowskie) Kategoria:Wsie w powiecie bocheńskim