Czernichów – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Czernichów.
Wieś królewska Czerniechów, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie śląskim województwa krakowskiegoWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2008, k. 1., należała do klucza czernichowskiego wielkorządów krakowskichFranciszek Leśniak, Wielkorządcy krakowscy XVI-XVIII wieku, Kraków 1996, s. 18–19..
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czernichów. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego.
+ Integralne części wsi Czernichów SIMC Nazwa Rodzaj0215554 Bagienna część wsi0215643 Bór przysiółek0215560 Czernichówek część wsi0215577 Górka część wsi0215927 Kępa przysiółek0215583 Nad Wisłą część wsi0215590 Niwka część wsi0215608 Pasieka część wsi0215956 Pasieka przysiółek0215614 Pod Górkami część wsi0215620 Pod Kaplicą część wsi0215650 Ratanice przysiółek0215637 Zakamycze część wsi
Historia Początki Czernichowa sięgają przełomu X i XI stulecia. W XIII w. wieś znajdowała się częściowo w dobrach tynieckiego klasztoru Benedyktynów, częściowo w dobrach rycerskich. W XVI w. Czernichów wraz z dziesięcioma sąsiednimi wioskami trafił do zasobów króla Zygmunta Starego. Po III rozbiorze znalazł się pod panowaniem Austrii, a w 1815 roku znalazł się w Rzeczypospolitej Krakowskiej jako siedziba gminy.
W tej typowo rolniczej podkrakowskiej wiosce już w 1860 roku utworzona została Szkoła Praktyczna Gospodarstwa Wiejskiego funkcjonująca do dziś jako Zespół Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Franciszka Stefczyka, będąca najstarszą szkołą rolniczą w Polsce. W 1890 roku jeden z jej profesorów – dr Franciszek Stefczyk powołał do życia Spółdzielczą Kasę Oszczędności i Pożyczek, która dała początek spółdzielczości wiejskiej.
W 2004 r. w jednym z budynków szkoły utworzona została filia Warsztatów Terapii Zajęciowej im. ks. Bronisława Markiewicza, prowadzonych przez Fundację im. Brata Alberta.
W okresie międzywojennym Czernichów był siedzibą gminy zbiorczej, w skład której wchodziło 13 wiosek. Kolejne zmiany administracyjne doprowadziły w 1973 roku do utworzenia gminy Czernichów, w skład której wchodzi do dziś 12 sołectw: Czernichów, Czułówek, Dąbrowa Szlachecka, Kamień, Kłokoczyn, Nowa Wieś Szlachecka, Przeginia Duchowna, Przeginia Narodowa, Rybna, Rusocice, Wołowice, Zagacie. Funkcję centrum administracyjnego sprawuje więc Czernichów do dzisiaj. Oprócz wyznawców kościoła katolickiego należących do miejscowej parafii, istnieje grupa Świadków Jehowy należąca do zboru Kraków-Salwator.
Zabytki Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego: Kościół św. Trójcy w Czernichowie; Kaplica Różańcowa w Czernichowie; Zespół dworski w Czernichowie; Zajazd w Czernichowie.
Inne ludowa rzeźba „Chrystus u słupa” – w ogrodzeniu kościoła* ; pomnik upamiętniający 10-lecie odzyskania niepodległości – 1918–1928.
Turystyka Wzniesienie Chełm Od 1999 roku organizowany jest Ogólnopolski Spływ Kajakowy na trasie Czernichów – Kraków www.rower.czernichow.pl.. Wędkarstwo: nad Wisłą i w jej starorzeczach, ale także w stawach w Czernichowie.
Urodzeni w Czernichowie Aleksander Birkenmajer (1890–1967), historyk nauki, członek Polskiej Akademii Umiejętności Zbigniew Czeczot-Gawrak (1911–2009), filmoznawca, historyk i teoretyk filmu, publicysta i wykładowca uniwersytecki Kazimierz Stefczyk (1891–1941), pułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().
Bibliografia
Linki zewnętrzne Strona gminy Czernichów Portal mieszkańców gminy Czernichów Teodor Tomasz Jeż, Powstanie w Czernichowie w roku 1888 Archiwalne widoki i publikacje związane z miejscowością w bibliotece Polona
Kategoria:Wsie klucza czernichowskiego Kategoria:Wsie w powiecie krakowskim