Krzyżowa (niem. Lichtenwaldau) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Gromadka.
W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa legnickiego.
Położenie Wieś otoczona jest Borami Dolnośląskimi – od północy i zachodu obręb leśny Wierzbowa (Nadleśnictwo Chocianów), od wschodu obręb Chojnów (Nadleśnictwo Złotoryja).
Wieś leży przy rozgałęzieniu autostrady A4 (E40) i A18 (E36). Nazwę "Krzyżowa" otrzymał węzeł autostradowy, który łączy obydwie te trasy.
Nazwa Nazwa wsi wywodzi się od polskiej nazwy "krzyż". Śląski pisarz Konstanty Damrot w swojej pracy o śląskim nazewnictwie z 1896 roku wydanej w Bytomiu wymienia dwie nazwy: obecnie obowiązującą, polską "Krzyżowa" oraz niemiecką "Lichtenwaldau". Podaje także te dwie nazwy zanotowane w łacińskim dokumencie z 1207 roku - Crzyzowa alias Lichtenwald. Miejscowość jest przykładem na podwójne nazewnictwo związane z napływem w średniowieczu na teren Śląska niemieckich osadników.
Integralne części wsi +Integralne części wsi Krzyżowa SIMC Nazwa Rodzaj 1004000 Zając część wsi
Historia Początki wsi związane są z rozwojem na tym terenie państwa polskiego. Obok funkcjonującej w tym miejscu wsi o nazwie Crzyzowa niemieccy kolonizatorzy w XIII wieku utworzyli własne osiedle. W dokumentach wieś jest wzmiankowana w roku 1371.
W Krzyżowej znajdują się zakłady przemysłu zbożowego "Młynpol".
Zabytki Na listę zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisany jest kościół, obecnie cmentarny pw. Świętej Trójcy, z XV w., przebudowany w XIX/XX w.
Zobacz też Krzyżowa Dolina
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Bibliografia Mariusz Olczak, Zdzisław Abramowicz, Gromadka. Przewodnik historyczny, Warszawa, ss. 81-90, Wydawnictwo OPPIDUM, 2003,
Kategoria:Gromadka (gmina)